رئیس دانشگاه علامه طباطبائی

تاب‌آوری ملی پیش از بحران و با دانش و پژوهش دانشگاهی ساخته می‌شود

|
۱۴۰۵/۰۸/۲۶
|
۱۰:۰۴:۳۵
| کد خبر: ۲۴۱۶۰۱۶
رئیس دانشگاه علامه
رئیس دانشگاه علامه طباطبائی با تأکید بر اینکه تاب‌آوری ملی بیش از آنکه به امکانات مادی وابسته باشد، به ظرفیت انسانی ملت‌ها بستگی دارد، گفت: دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها باید با شناسایی مسائل کشور، تربیت نیروی انسانی توانمند، تقویت سرمایه اجتماعی و ارائه راهکارهای سیاستی، نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری ملی ایفا کنند.

به گزارش گروه اجتماعی برنا، شجاع احمدوند روز سه‌شنبه در همایش نقش دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور در تاب‌آوری ملی اظهار داشت: تاب‌آوری ملی پیش از آنکه امری مادی باشد، به ظرفیت انسانی یک ملت بستگی دارد و در متون ادبی نیز به این موضوع اشاره شده است.

وی با بیان اینکه همه کشور‌ها با مخاطرات مختلفی از جمله جنگ، بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و طبیعی روبه‌رو هستند، افزود: نمی‌توان از وقوع این مخاطرات جلوگیری کرد، اما می‌توان جامعه‌ای ساخت که آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد و بتواند از تجربه‌های دشوار برای تقویت ظرفیت‌های خود بهره‌برداری کند؛ شاید مفهوم تاب‌آوری همین باشد.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی با تأکید بر ضرورت تمایز میان تاب‌آوری ملی و مدیریت بحران گفت: این دو مفهوم را نمی‌توان یکسان دانست. تاب‌آوری ملی ظرفیتی بلندمدت است که باید پیش از بحران ساخته شود و پس از بحران نیز از طریق اصلاح و یادگیری تقویت شود.

احمدوند با اشاره به مسئولیت دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در این زمینه اظهار داشت: این مسئولیت را می‌توان در چهار محور خلاصه کرد. نخست، شناخت مسائل و تولید دانش است؛ دانشگاه در گام اول باید مخاطرات و آسیب‌پذیری‌ها را شناسایی کند، روند‌ها را بشناسد و برای آنها راه‌حل ارائه دهد. تاب‌آوری در روز‌های عادی و از طریق دانش و پژوهش ساخته می‌شود، اما یکی از مشکلات کشور این است که کمتر به مسئله‌شناسی پرداخته‌ایم.

وی با اشاره به اهمیت مسئله‌شناسی در حوزه علوم انسانی افزود: در این حوزه کمتر به شناسایی مسائل توجه شده است، در حالی که در دانشگاه علامه طباطبائی تلاش کرده‌ایم مسائل را شناسایی کنیم؛ چراکه شناخت و تبیین مسئله اهمیت زیادی دارد و نیمی از مسیر رسیدن به راه‌حل است.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی، دومین محور مسئولیت دانشگاه‌ها را تربیت نیروی انسانی و سرمایه انسانی توانمند دانست و گفت: کشور تاب‌آور به متخصصانی نیاز دارد که علاوه بر دانش تخصصی، از قدرت تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت و توانایی کار جمعی برخوردار باشند. داشتن توانایی کار جمعی اهمیت زیادی دارد و دانشگاه باید نسلی را پرورش دهد که بتواند در شرایط پیچیده تصمیم‌گیری کند.

احمدوند، سومین محور را تقویت سرمایه اجتماعی عنوان کرد و اظهار داشت: تاب‌آوری فقط به ساختمان و تجهیزات وابسته نیست، بلکه اعتماد عمومی، همبستگی و مشارکت مردم از پایه‌های مهم آن به شمار می‌روند. علوم انسانی و اجتماعی در شناخت مسائل، تقویت اعتماد و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر نقشی اساسی دارند و در کنار علوم فنی، مهندسی و پزشکی برای ساخت جامعه‌ای تاب‌آور ضروری هستند.

وی کمک به تصمیم‌گیری و حل مسائل را چهارمین محور مسئولیت دانشگاه‌ها برشمرد و افزود: دانشگاه‌ها نباید صرفاً به تولید مقاله بپردازند، بلکه باید بتوانند دانش را به پیشنهاد‌های سیاستی و راه‌حل‌های قابل اجرا تبدیل کنند و در بهبود سیاست‌های عمومی نقش اساسی داشته باشند.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به محدود بودن شمار افرادی که توانایی تبدیل ایده‌ها به پیشنهاد‌های سیاستی را دارند، گفت: تعداد این افراد در دانشگاه‌ها به کمتر از انگشتان دست می‌رسد و لازم است افرادی تربیت کنیم که توانایی تبدیل ایده‌ها به توصیه‌های سیاستی را داشته باشند. البته این موضوع به معنای جایگزینی دانشگاه با دستگاه‌های اجرایی نیست.

احمدوند با اشاره به اقدامات دانشگاه علامه طباطبائی در این زمینه اظهار داشت: در این دانشگاه تلاش کرده‌ایم این مسئولیت را در عمل نیز دنبال کنیم. تجربه جنگ‌های اخیر نشان داد که دانشگاه باید هم ظرفیت علمی و ارتباطات درونی خود را حفظ کند و هم دانش و تخصص را در خدمت جامعه قرار دهد. اقداماتی از جمله حمایت از خانواده‌های آسیب‌دیده و برگزاری نشست‌ها و همایش‌ها در همین راستا انجام شده است.

وی در ادامه پنج اقدام را برای قرار گرفتن در دستور کار مشترک نظام آموزش عالی پیشنهاد کرد و گفت: نخستین اقدام، تدوین چارچوب ملی نقش دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در تاب‌آوری ملی است تا مأموریت و سهم هر دانشگاه متناسب با ظرفیت و تخصص آن مشخص شود.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی، تشکیل شبکه ملی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های مسئله‌محور را دومین اقدام پیشنهادی دانست و افزود: باید شبکه‌ای شکل بگیرد تا ظرفیت‌های علمی کشور به‌صورت مکمل و هماهنگ به کار گرفته شوند.

احمدوند توسعه طرح‌های مشترک میان‌رشته‌ای را سومین اقدام عنوان کرد و گفت: نیازمند آن هستیم که تحقیقات مشترک از حوزه زیرساخت تا بازتوانی را در قالب یک بسته علمی دنبال کنیم.

وی چهارمین پیشنهاد را ایجاد سازوکار پایدار ارتباط دانشگاه با نظام تصمیم‌گیری دانست و اظهار داشت: باید بتوانیم یافته‌های علمی را به پیشنهاد‌های سیاستی تبدیل کنیم و امکان پیگیری میزان اثرگذاری آنها را داشته باشیم. برای این منظور به یک نظام ارتباطی میان دانشگاه و نظام تصمیم‌گیری نیاز داریم.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به تأکید دولت بر ارتباط دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی افزود: با وجود این تأکید، ساختار موجود بیش از آنکه نظام‌مند باشد، به سمت ترجیحات دیگر حرکت کرده است و لازم است سازوکاری پایدار و مشخص برای این ارتباط ایجاد شود.

احمدوند، پنجمین اقدام را تقویت تاب‌آوری خود دانشگاه‌ها عنوان کرد و گفت: باید از طریق استمرار فعالیت‌های پژوهشی و حمایت از سرمایه انسانی، تاب‌آوری دانشگاه‌ها را نیز ارتقا دهیم.

وی برای تحقق این پنج اقدام پیشنهاد کرد وزارت علوم با مشارکت دانشگاه‌ها برنامه‌ای مشترک تدوین کند و افزود: همکاری و تقسیم کار ملی می‌تواند ظرفیت‌های پراکنده را به یک توان ملی تبدیل کند.

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی در پایان تأکید کرد: دانشگاه‌ها فقط در روز‌های بحران به کشور خدمت نمی‌کنند، بلکه باید در روز‌های عادی ظرفیت مواجهه با بحران را بسازند، در روز‌های دشوار پشتوانه علمی کشور باشند و پس از بحران نیز با یادگیری و استفاده از تجربه‌ها به ساختن آینده‌ای بهتر کمک کنند.

احمدوند خاطرنشان کرد: تاب‌آوری ملی بدون دانش پایدار شکل نمی‌گیرد و دانش پایدار نیز بدون دانشگاه توانمند میسر نمی‌شود.

نظر شما
captcha
پیشنهاد سردبیر