اوقات فراغت یا آیینه فرهنگ جامعه

فعالیت های اوقات فراغت از چنان اهمیتی برخوردار است كه از آن به مثابه آیینه فرهنگ جامعه یاد می شود و این مطلب به این معناست كه چگونگی گذران اوقات فراغت افراد یك جامعه به میزان زیادی مربوط به خصوصیات فرهنگی آن جامعه است.

غنی سازی اوقات فراغت جوانان یك ضرورت و عامل مهمی برای جلوگیری از انحراف های اجتماعی است. به طوری كه برخی از اندیشمندان جهانی درباره اوقات فراغت تا آنجا پیش رفته اند كه تمدن بشر را نتیجه كاشت، داشت و برداشت اوقات فراغت می دانند و اعتقاد دارند كه از هر بعدی از ابعاد گوناگون انسانی به آن بنگریم آثار و فواید سرشاری عاید بشر می كند.

اوقات فراغت حساس ترین بخش زندگی روزانه و در نهایت مجموعه زندگی را تشكیل می دهد و اهمیت جایگاه، پایگاه و نقش سرنوشت ساز آن برای قشر جوان و به ویژه دانش آموزان و دانشجویان روشن است.

از دیدگاه تفكر اسلامی، انسان وقتی جسم سالم و قوی نداشته باشد روح سالم هم نخواهد داشت. لذا برای داشتن یك جامعه سالم باید جوانان را با ورزش و پرورش جسم عادت داد تا نیروی خلاقیت آنان باور شود.

امكان پرداختن به ورزش از جمله فعالیت هایی است كه می توان ضمن برنامه ریزی های دقیق با صرف هزینه های نه چندان سنگین در كنار برنامه های اجتماعی و فرهنگی متناسب برای نوجوانان، جوانان و دانش آموزان فراهم كرد.

بسیاری از موارد شدید انحرافات در میان جوانان نتیجه بی برنامه‌گی برای گذران اوقات فراغت بوده و هیچ انحرافی فارغ از نحوه گذران اوقات فراغت جوانان نیست.

هنگامی که زمان فراغت با خلاء روبه رو می شود، یعنی جوان سرگردان باقی می ماند و راهی برای گذران زمان آزادش نمی یابد، راه ها و شیوه های غیرمتعارف بسیاری در برابرش باز می شوند، بنابراین هیچ جامعه سالمی نمی تواند نسبت به زمان آزاد اعضایش بی‌تفاوت باقی بماند که متاسفانه این بی توجهی گاه در جامعه ما وجود دارد.

بی تفاوتی و نبود احساس مسوولیت نهادهای دولتی و خانواده نسبت به نیازهای فراغتی جوانان موجب می شود جوانان تصور کنند، جامعه نسبت به آن ها بیگانه و بی توجه است.

از این رو تصورشان درباره خانواده و جامعه با بدبینی و احساس تنهایی توأم می شود.و در این شرایط ممکن است در نتیجه افزایش افسردگی و یأس، به مواد مخدر پناه ببرند یا به رفتارهای انحرافی کشیده شوند.

جوانان دارای استعدادهایی هستند و در تعریف استعداد گفته‌‌اند كه آن توانایی بالقوه‌ای است كه اگر در محیط مساعدی قرار بگیرد به شكوفایی می‌انجامد و پرداختن به فعالیت‌های اوقات فراغت یكی از زمینه‌هایی است كه موجبات رشد استعدادها را فراهم آورده و یكی از راههایی كه از طریق آن می‌توان موفق به شناخت استعدادهای جوانان شد، مشاهده كارهایی است كه آنها با علاقه و در لحظات آزاد به انجام آن می‌پردازند و از این طریق بهتر می توان به شناخت استعدادها و علایق آنان پی‌برد و تمهیدات و امكانات لازم را برای رشد و بالندگی استعدادهایشان فراهم كرد.

امروزه توجه به فرهنگ و تغییرات اجتماعی امری حائز اهمیت است و باتوجه به توسعه و پیشرفت فناوری اطلاعات می‌توان در جهت تأمین چنین نیازی اقدامات موثر انجام داد.

پس غنی كردن اوقات فراغت از طریق تماشای فیلم‌های فرهنگی می‌تواند پاسخگوی نیازهای مزبور باشد البته قابل ذكر است كه بازدید از آثار تاریخی كه معمولاً در اوقات فراغت صورت می‌گیرد زمینه آشنایی بیشتر با سوابق دیرینه فرهنگی را فراهم می‌آورد.

اگر اوقات فراغت جوانان از طریق توجه دادن و ترغیب كردن آنها به امور فرهنگی غنی شود ضمن سازنده بودن این اوقات، می‌توان به پیشرفت تحصیلی جوانان نیز امیدواری بیشتری داشت، چرا كه خود این امر موجب غنی‌سازی فرهنگی خانواده و جوانان می‌شود.