نمایشگاهی با بوی فرهنگ و قدمت!

 
اولین نمایشگاه تقویم، سر رسید و گاه‌شمار با حضور تولیدکنندگان سر رسید و هدایای تبلیغاتی امروز (21 دی ماه) در مرکز آفرینش‌های هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان افتتاح شد. در مراسم افتتاحیه این نمایشگاه که با حضور مدیران اتحادیه چاپ و نشر و فعالان این عرصه انجام شد، با توجه به اینکه دو ماه بیشتر به آغاز سال نو نمانده است، روی سن را با سبزه، ماهی قرمز، آینه، شمعدان و قرآن تزیین کرده بودند.
 
"حامد جمالی" محقق تقویم طبری هم درباره سیر تحویل تقویم در ایران گفت: گاه‌شمار یکی از میراث‌های ارزشمند این کشور است که در کشورما چندان متولی ندارد گرچه با توجه به زندگی امروز، گاه‌شمار چندان جایگاه ندارد و در حال حاضر ثانیه‌ها هستند که نقشی تعیین کننده در زندگی انسان‌ها دارند.
 
وی درباره تقویم طبری که از تقویم‌های سرزمین طبرستان است گفت: محوطه تاریخ طبری شامل تالاب و البرز، شمیران، سمنان تا تهران و شمال تهران را در بر می‌گیرد و قابل ذکر است که در تاریخ طبری شمیرانات زمانی در بخش آمل بوده‌ است و مبدأ گاه‌شماری تقویم در حال حاضر بنا بر تحقیقاتی که "استاد هومن" در زمینه گاه‌شماری انجام داده‌اند، آغاز تقویم طبری 133 سال پیش از روی کارآمدن تقویم شمسی بوده است و متأسفانه نام‌هایی که در تقویم طبری استفاده می‌شد، به فراموشی سپرده شده است.
 
جلالی افزود: در تقویم طبری سال 365 روز و همه ماه‌ها 30 روزی است و چون 5 روز و 6 ساعت اضافه می‌آمد، سال کبیسه خوانده می‌شد و 6 ساعت جز تقویم حساب نمی‌شد و آن 5 روز اضافه سال هم جز عید محسوب می‌شد.
 
وی درباره اسم ماه‌های سال در تقویم طبری گفت:به ماه، در تقویم شمسی برج گفته می‌شد و خود  واژه ماه برای سال قمری استفاده می‌شد و متأسفانه نقش میراث فرهنگی در این بخش کم است. ولی در 2 یا 3 سال گذشته در حوزه میراث معنوی کارهای خوبی انجام شد که از جمله آن ثبت نوروز به عنوان میراث معنوی بود.
 
وی گفت: در حال حاضر تاریخ‌های آیینی هم درتقویم طبری وجود دارد که می‌توان به چله اشاره کرد. چله را اول ماه دوم زمستان می‌گفتند و به 4 روز اول، چله کوچک می‌گفتند و بعد از آن‌هم تاریخی به نام پیرزن چله و یک اصطلاحات از این قبیل داشتند.
 
نمایشگاهی با بوی تاریخ
 
در اولین نمایشگاه گاه‌شمار 80 غرفه شامل سررسید، دفتر تلفن و انواع خودکارهای تزیینی در حال فروش و بازاریابی بودند و در این نمایشگاه، مرکز تحقیقات ژئو فیزیک دانشگاه تهران هم غرفه اولین تقویم‌ها را با اشکال مختلف شامل شکل حیوانات بر روی دیوار نصب کرده بود و یک سری کتاب هم با عنوان سیر تحول تقویم هجری شمسی، زاویه انحراف قبله و عکس‌هایی از اساتید نجوم کشور به نمایشگاه گذاشته بود.

علی اکبر نیری کارشناس مرکز تحقیقات دانشگاه تهران درباره‌ی فعالیت‌های این مرکز گفت: مرکز تحقیقات دانشگاه تهران مرجع اصلی تقویم کشور است که در سال، تقویم‌های شمسی، قمری و میلادی را استخراج کرده و یک سری از پدیده‌ها از جمله کسوف و خسوف را پیش بینی می‌کند و درکنار یک سری طرح‌های پژوهشی، یک شورای مرکز تقویم دارد که متشکل از هفت نفر عضو اصلی است که در این شورا طرح‌های پژوهشی در آن تصویب می‌شود.
 
وی درباره مسیر تحول تقویم و وجود حیوانات گفت: در هر ماه با توجه به اینکه خورشید در آسمان بین ستاره‌ها می‌چرخد و با توجه به اینکه در کدام برج است، آن را اسم‌گذاری می‌کردند و ستاره‌ها را شبیه به یک حیوان می‌دیدند. به عنوان مثال در ماه اسد ستاره‌ها را شبیه به یک شیر می‌دیدند.
 
وی افزود: تقویم دیگری هم به نام تقویم نجومی وجود دارد که در آن بعضی از روزهای سال را سعد و بعضی را نحس می‌داند. بعضی از آنها پایه دینی دارد مثل سعد و نحس، قمر در عقرب و مثلا امروز برای خرید مناسب است یا نیست و برخی دیگر هم آمیخته با خرافات است.
 
در بین غرفه‌های بازاریابی، غرفه‌ای هم برای گاه‌شماری اقلیت‌های مذهبی فعالیت می‌کرد که غرفه‌شان را با انواع نان‌های محلی و خوراکی‌ها شب یلدا و بوی عود و زغال تزیین شده بود. مسوول غرفه زرتشتی‌ها درباره تقویم‌شان گفت: این تقویم هیچ تفاوتی با تقویم شمسی ندارد و در آن به اولین روز زرتشتی‌ها اورمزد می‌گویند و ماه زرتشتی‌ها 30 روز است که در آن روزشمار‌های شمسی، قمری و میلادی هم ذکر شده است.



***