تفریحات سالم حق هر انسانی است / ماجرای مسابقات سوارکاری با داوری پیامبر(ص)
اسلام تا آنجا به مسأله تفریح سالم اهمیت داده است که اجازه برگزاری یک سلسله مسابقات، حتى با شرط بندى را در برخی از رشتههای ورزشی را داده است.
به گزارش سرویس قاب نقره برنا، انسان، مانند یک ماشین مکانیکی نیست که هر چه بخواهند از آن کار بکشند، بلکه، روح و روانى دارد که همچون جسمش خسته مىشود، همان گونه که جسم نیاز به استراحت و خواب دارد، روح و روانش نیاز به سرگرمى و تفریح سالم دارد. در این میان افراط و تفریط هایی در برخی از افراد درباره دیدگاه اسلام در مورد تفریحات سالم وجود دارد که برخی از آنها ، تفریح را امری بیهوده و برخی نیز بیش از حد بر روی آن تاکید میکنند. حضرت آیت الله مکارم شیرازی در کتاب تفسیر نمونه، جلد 9، صفحه 397 درباره دیدگاه اسلام درباره تفریحات سالم میگویند:
در قرآن در داستان حضرت یوسف آمده است که یعقوب پیامبر(ع) در برابر استدلال فرزندان نسبت به نیاز یوسف(ع) به گردش و تفریح هیچ پاسخى نداد، و عملاً آن را پذیرفت، این خود دلیل بر این است که هیچ عقل سالم نمىتواند این نیاز فطرى و طبیعى را انکار کند.
انسان، مانند یک ماشین آهنى نیست که هر چه بخواهند از آن کار بکشند، بلکه، روح و روانى دارد که همچون جسمش خسته مىشود، همان گونه که جسم نیاز به استراحت و خواب دارد، روح و روانش نیاز به سرگرمى و تفریح سالم دارد.
تجربه نیز نشان داده اگر انسان به کار یکنواخت ادامه دهد، بازده و راندمان کار او بر اثر کمبود نشاط تدریجاً پائین مىآید، و اما به عکس، پس از چند ساعت تفریح و سرگرمى سالم، آن چنان نشاط کار در او ایجاد مىشود، که کمیت و کیفیت کار، هر دو فزونى پیدا مىکند، و به همین دلیل ساعاتى که صرف تفریح و سرگرمى مىشود کمک به ساعت کار است.
در روایات اسلامى این واقعیت به طرز جالبى به عنوان دستور بیان شده است، آنجا که على(ع) مىفرماید: «زندگى فرد باایمان در سه قسمت خلاصه مى شود، قسمتى به معنویات مى پردازد و با پروردگارش مناجات مى کند، قسمتى به فکر تأمین و ترمیم معاش است، و قسمتى را به این تخصیص مىدهد که در برابر لذاتى که حلال و مشروع است آزاد باشد».
قابل توجه این که: حدیثى به همین مضمون از رسول خدا(ص) رسیده و جملات ذیل نیز در آن آمده است: «چرا که این ساعت تفریح و سرگمى کمکى است براى ساعتهاى سایر برنامهها و آرامش و آسایشى است براى قلب ها».
به گفته بعضى، تفریح و سرگرمى همچون سرویس کردن و روغن کارى نمودن چرخ هاى یک ماشین است، گر چه این ماشین براى این کار یک ساعت متوقف مى شود، ولى بعداً قدرت و توان و نیروى جدیدى پیدا مى کند، که چند برابر آن را جبران خواهد کرد، به علاوه بر عمر ماشین خواهد افزود.
اما مهم این است: سرگرمى و تفریح، «سالم» باشد و گرنه مشکلى را که حل نمىکند، بر مشکل ها هم مىافزاید، چه بسیار تفریحات ناسالمى که روح و اعصاب انسان را چنان مىکوبد که قدرت کار و فعالیت را تا مدتى از او مىگیرد، و یا لااقل بازده کار او را به حداقل مى رساند.
این نکته نیز، قابل توجه است که در اسلام تا آنجا به مسأله تفریح سالم اهمیت داده شده است، که یک سلسله مسابقات، حتى با شرط بندى(در برخی از رشتههای ورزشی) را اسلام اجازه داده، و تاریخ مىگوید قسمتى از این مسابقات در حضور شخص پیامبر(ص) و با داورى و نظارت او انجام مى گرفت.
حتى گاه شتر مخصوص خود را براى مسابقه سوارى در اختیار یاران مىگذاشت.
در روایتى از امام صادق(ع) مىخوانیم: «هنگامى که پیامبر از تبوک بر مىگشت، میان یاران خود مسابقه سوارى بر قرار ساخت، اسامه که بر شتر معروف پیامبر(ص) به نام عضباء سوار بود از همه پیشى گرفت، مردم به خاطر این که شتر از آن پیامبر(ص)بود، صدا زدند رسول اللّه پیشى گرفت، اما پیامبر صدا زد: اسامه سبقت گرفت و برنده شد» (اشاره به این که سوار کار مهم است نه مرکب، و چه بسا مرکب راهوارى که به دست افراد ناشى بیفتد و کارى از آن ساخته نیست).
در قرآن در داستان حضرت یوسف آمده است که یعقوب پیامبر(ع) در برابر استدلال فرزندان نسبت به نیاز یوسف(ع) به گردش و تفریح هیچ پاسخى نداد، و عملاً آن را پذیرفت، این خود دلیل بر این است که هیچ عقل سالم نمىتواند این نیاز فطرى و طبیعى را انکار کند.
انسان، مانند یک ماشین آهنى نیست که هر چه بخواهند از آن کار بکشند، بلکه، روح و روانى دارد که همچون جسمش خسته مىشود، همان گونه که جسم نیاز به استراحت و خواب دارد، روح و روانش نیاز به سرگرمى و تفریح سالم دارد.
تجربه نیز نشان داده اگر انسان به کار یکنواخت ادامه دهد، بازده و راندمان کار او بر اثر کمبود نشاط تدریجاً پائین مىآید، و اما به عکس، پس از چند ساعت تفریح و سرگرمى سالم، آن چنان نشاط کار در او ایجاد مىشود، که کمیت و کیفیت کار، هر دو فزونى پیدا مىکند، و به همین دلیل ساعاتى که صرف تفریح و سرگرمى مىشود کمک به ساعت کار است.
در روایات اسلامى این واقعیت به طرز جالبى به عنوان دستور بیان شده است، آنجا که على(ع) مىفرماید: «زندگى فرد باایمان در سه قسمت خلاصه مى شود، قسمتى به معنویات مى پردازد و با پروردگارش مناجات مى کند، قسمتى به فکر تأمین و ترمیم معاش است، و قسمتى را به این تخصیص مىدهد که در برابر لذاتى که حلال و مشروع است آزاد باشد».
قابل توجه این که: حدیثى به همین مضمون از رسول خدا(ص) رسیده و جملات ذیل نیز در آن آمده است: «چرا که این ساعت تفریح و سرگمى کمکى است براى ساعتهاى سایر برنامهها و آرامش و آسایشى است براى قلب ها».
به گفته بعضى، تفریح و سرگرمى همچون سرویس کردن و روغن کارى نمودن چرخ هاى یک ماشین است، گر چه این ماشین براى این کار یک ساعت متوقف مى شود، ولى بعداً قدرت و توان و نیروى جدیدى پیدا مى کند، که چند برابر آن را جبران خواهد کرد، به علاوه بر عمر ماشین خواهد افزود.
اما مهم این است: سرگرمى و تفریح، «سالم» باشد و گرنه مشکلى را که حل نمىکند، بر مشکل ها هم مىافزاید، چه بسیار تفریحات ناسالمى که روح و اعصاب انسان را چنان مىکوبد که قدرت کار و فعالیت را تا مدتى از او مىگیرد، و یا لااقل بازده کار او را به حداقل مى رساند.
این نکته نیز، قابل توجه است که در اسلام تا آنجا به مسأله تفریح سالم اهمیت داده شده است، که یک سلسله مسابقات، حتى با شرط بندى(در برخی از رشتههای ورزشی) را اسلام اجازه داده، و تاریخ مىگوید قسمتى از این مسابقات در حضور شخص پیامبر(ص) و با داورى و نظارت او انجام مى گرفت.
حتى گاه شتر مخصوص خود را براى مسابقه سوارى در اختیار یاران مىگذاشت.
در روایتى از امام صادق(ع) مىخوانیم: «هنگامى که پیامبر از تبوک بر مىگشت، میان یاران خود مسابقه سوارى بر قرار ساخت، اسامه که بر شتر معروف پیامبر(ص) به نام عضباء سوار بود از همه پیشى گرفت، مردم به خاطر این که شتر از آن پیامبر(ص)بود، صدا زدند رسول اللّه پیشى گرفت، اما پیامبر صدا زد: اسامه سبقت گرفت و برنده شد» (اشاره به این که سوار کار مهم است نه مرکب، و چه بسا مرکب راهوارى که به دست افراد ناشى بیفتد و کارى از آن ساخته نیست).
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
