وداع عاشقانه امام سجاد(ع) با ماه رمضان / بدرود كه قبل از آمدنت در آرزویت به سر میبردیم
تویی كه بر بندگانت دری به سوی بخشش خود باز كردهای، و آن را باب توبه نامیدهای و بر آن درِ گشوده راهنمایی از وحی خود قرار دادهای، تا آن را گم نكنند.
به گزارش سرویس قاب نقره برنا، ماه مبارك رمضان یك حقیقت و باطنى دارد كه این حقیقت در قیامت ظهور میکند. ماه مبارك رمضان را امام سجاد(ع) عید اولیاء الله مىداند. در صحیفه سجادیه دعایى است به نام دعاى وداع ماه مبارك رمضان.
به گفته حضرت آیت الله جوادی آملی، این وداع براى كسى است كه با ماه مبارك رمضان مانوس بوده و ماه مبارك رمضان دوست او مىباشد والا آنكه با این ماه نبوده وداعى ندارد. انسان از دوستش و یا با كسى كه مدتى مانوس بود، خداحافظى مىكند. آنكه اصلاً نمىداند چه وقت ماه مبارك رمضان آمد و چه وقت سپرى شد، چرا آمد و چرا سپرى شد، او وداعى ندارد. اما امام سجاد(ع) آخر ماه مبارك رمضان كه شد، در حد یك ضجه این دعا را مىخواند.
شرحها و ترجمههای بسیاری برای دعای بیمانند وداع امام سجاد (ع) با ماه رمضان كه در آن واژههای بندگی به خالق بیهمتا بیان كننده بزرگی خدای یكتا را به بهترین وجه ممكن میرساند، نوشته شده است.
متن مختصری از دعای امام سجاد (ع) در وداع ماه رمضان را با ترجمه حجتالاسلام شیخ حسین انصاریان میخوانیم:
ای خدایی كه در برابر احسان به بندگان پاداش نخواهی، و از عطا و بخشش پشیمان نمیشوی، ای كسی كه مزد بنده خود را بیش از عمل او میدهی. نعمتت بیاستحقاق به بندگان رسد، و عفوت تفضل، و مجازاتت عدالت، و قضایت عین خیر است. اگر بخشش كنی، عطایت را به منت آلوده نكنی و اگر عنایت نكنی، از باب ستم نیست.
تویی كه بر بندگانت دری به سوی بخشش خود باز كردهای، و آن را باب توبه نامیدهای و بر آن درِ گشوده راهنمایی از وحی خود قرار دادهای، تا آن را گم نكنند.
پس عذر كسی كه از ورود به آن خانه غفلت كند، پس از گشوده شدن در و بهپا داشتن راهنما چه خواهد بود؟ و تویی كه در معامله با بندگانت بر عطای خود افزودهای، تا در این تجارتشان از عنایت تو سود برند، و در حركت كردن به جانب تو كامیاب شوند و از حضرتت بهرهای افزون دریافت كنند. به همین خاطر، تو خود ــ كه نامت مبارك است و بس والایی ــ فرمودی: «هر كس كه یك كار نیك كند، ده برابر آن پاداش دارد و هر كس یك كار بد كند، جز به مانند كارش عقوبت نبیند.»
و تویی آن خداوندی كه با گفتار از غیب خود و به سبب ترغیبت كه در برگیرنده سود ایشان است، آنان را به چیزی راهنمایی فرمودی كه اگر از آنان میپوشاندی دیدگانشان درك نمیكرد، و گوشهاشان فرا نمیگرفت و فكرشان به آن نمیرسید؛ چرا كه فرمودی: «مرا یاد كنید تا شما را یاد كنم و مرا سپاس آورید و كفران نورزید.»
پس نیایش و دعا را عبادت و تركش را كبر و خودخواهی نامیدی و بر ترك دعا به دخول دوزخ با ذلت و خواری تهدید فرمودی.
و همانا این ماه در نزد ما ستوده زیست و با ما همنشینی پسندیده بود و برترین منفعت جهانیان را برای ما به ارمغان آورد. پس به هنگام پایان گرفتن وقت و سر آمدن مدت و كامل شدن روزهایش، از ما جدا شد.
اینك؛ «اینك آن را وداع میگوییم؛ وداع كسی كه هجرانش بر ما غمانگیز است و روی گرداندنش ما را به اندوه و وحشت دچار كرده و بر عهده ما پیمان ناگسستنی و حرمت در خور توجه، و حق لازم دارد.»
آن را وداع میگوییم؛ وداع كسی كه هجرانش بر ما غمانگیز است و روی گرداندنش ما را به اندوه و وحشت دچار كرده و بر عهده ما پیمان ناگسستنی و حرمت در خور توجه، و حق لازم دارد. به این دلیل میگوییم:
سلام بر تو ای بزرگترین ماه خدا و ای عید عاشقان حق.
سلام بر تو ای كریمترین همنشین از میان اوقات! و ای بهترین ماه در روزها و ساعات.
سلام بر تو ای ماهی كه در طی تو برآورده شدن آمال نزدیك گشته، و اعمال در آن پخش و فراوان است.
سلام بر تو ای همنفسی كه قدر و منزلتت بزرگ و فقدانت بسیار دردناك است! و ای مایه امیدی كه دوریات رنجآور است.
سلام بر تو ای همدمی كه چون رو كنی، ما را مونس شادكنندهای و چون سپری شوی، وحشتآور و دردناكی.
سلام بر تو ای ماهی كه از هر نظر مایه سلامتی.
سلام بر تو كه مصاحبتت ناپسند و معاشرتت نكوهیده نیست.
سلام بر تو همچنان كه با بركات بر ما وارد شدی و ناپاكی معاصی را از پرونده ما شستی.
سلام بر تو كه وداع با تو نه از باب خستگی و فراغت از روزهات، نه به خاطر ملالت است.
سلام بر تو كه قبل از آمدنت، در آرزویت به سر میبردیم و پیش از رفتنت بر هجرانت محزونیم.
سلام بر تو كه چه بدیها كه به سبب تو از جانب ما گشته و چه خوبیها كه از بركت تو به سوی ما سرازیر شده!
سلام بر تو و بر شب قدری كه از هزار ماه بهتر است.
سلام بر تو كه دیروز چه سخت بر تو دل بسته بودیم و فردا چه بسیار شایق تو میشویم!
سلام بر تو و بر فضیلت تو كه از آن محروم گشتیم و بر بركات گذشتهات كه از دست ما گرفته شد...
بارالها! از پدران و مادران و اهل دین ما همگی، چه آن كه از ایشان از دنیا رفته و چه آن كه تا قیامت به آنان خواهد پیوست، درگذر!
بارالها! بر محمد پیامبر ما و بر آلش درود فرست، همچنان كه بر فرشتگان مقربت درود فرستادی و بر او و بر آلش درود فرست، آن طور كه بر پیامبران مرسلت درود فرستادی و بر او و بر آلش درود فرست، آن طور كه بر بندگان شایستهات درود نثار كردی و بهتر از آن ای خدای عالمیان، چنان درودی كه بركتش به ما برسد و سودش نصیب ما گردد و بهخاطر آن دعاهایمان مستجاب شود؛ زیرا تو بزرگوارترین كسی هستی كه به او توجه شده و بینیاز كنندهترین كسی هستی كه بر او اعتماد شده و بخشندهترین كسی هستی كه از احسانش درخواست شده و تو بر هر چیز توانایی.
به گفته حضرت آیت الله جوادی آملی، این وداع براى كسى است كه با ماه مبارك رمضان مانوس بوده و ماه مبارك رمضان دوست او مىباشد والا آنكه با این ماه نبوده وداعى ندارد. انسان از دوستش و یا با كسى كه مدتى مانوس بود، خداحافظى مىكند. آنكه اصلاً نمىداند چه وقت ماه مبارك رمضان آمد و چه وقت سپرى شد، چرا آمد و چرا سپرى شد، او وداعى ندارد. اما امام سجاد(ع) آخر ماه مبارك رمضان كه شد، در حد یك ضجه این دعا را مىخواند.
شرحها و ترجمههای بسیاری برای دعای بیمانند وداع امام سجاد (ع) با ماه رمضان كه در آن واژههای بندگی به خالق بیهمتا بیان كننده بزرگی خدای یكتا را به بهترین وجه ممكن میرساند، نوشته شده است.
متن مختصری از دعای امام سجاد (ع) در وداع ماه رمضان را با ترجمه حجتالاسلام شیخ حسین انصاریان میخوانیم:
ای خدایی كه در برابر احسان به بندگان پاداش نخواهی، و از عطا و بخشش پشیمان نمیشوی، ای كسی كه مزد بنده خود را بیش از عمل او میدهی. نعمتت بیاستحقاق به بندگان رسد، و عفوت تفضل، و مجازاتت عدالت، و قضایت عین خیر است. اگر بخشش كنی، عطایت را به منت آلوده نكنی و اگر عنایت نكنی، از باب ستم نیست.
تویی كه بر بندگانت دری به سوی بخشش خود باز كردهای، و آن را باب توبه نامیدهای و بر آن درِ گشوده راهنمایی از وحی خود قرار دادهای، تا آن را گم نكنند.
پس عذر كسی كه از ورود به آن خانه غفلت كند، پس از گشوده شدن در و بهپا داشتن راهنما چه خواهد بود؟ و تویی كه در معامله با بندگانت بر عطای خود افزودهای، تا در این تجارتشان از عنایت تو سود برند، و در حركت كردن به جانب تو كامیاب شوند و از حضرتت بهرهای افزون دریافت كنند. به همین خاطر، تو خود ــ كه نامت مبارك است و بس والایی ــ فرمودی: «هر كس كه یك كار نیك كند، ده برابر آن پاداش دارد و هر كس یك كار بد كند، جز به مانند كارش عقوبت نبیند.»
و تویی آن خداوندی كه با گفتار از غیب خود و به سبب ترغیبت كه در برگیرنده سود ایشان است، آنان را به چیزی راهنمایی فرمودی كه اگر از آنان میپوشاندی دیدگانشان درك نمیكرد، و گوشهاشان فرا نمیگرفت و فكرشان به آن نمیرسید؛ چرا كه فرمودی: «مرا یاد كنید تا شما را یاد كنم و مرا سپاس آورید و كفران نورزید.»
پس نیایش و دعا را عبادت و تركش را كبر و خودخواهی نامیدی و بر ترك دعا به دخول دوزخ با ذلت و خواری تهدید فرمودی.
و همانا این ماه در نزد ما ستوده زیست و با ما همنشینی پسندیده بود و برترین منفعت جهانیان را برای ما به ارمغان آورد. پس به هنگام پایان گرفتن وقت و سر آمدن مدت و كامل شدن روزهایش، از ما جدا شد.
اینك؛ «اینك آن را وداع میگوییم؛ وداع كسی كه هجرانش بر ما غمانگیز است و روی گرداندنش ما را به اندوه و وحشت دچار كرده و بر عهده ما پیمان ناگسستنی و حرمت در خور توجه، و حق لازم دارد.»
آن را وداع میگوییم؛ وداع كسی كه هجرانش بر ما غمانگیز است و روی گرداندنش ما را به اندوه و وحشت دچار كرده و بر عهده ما پیمان ناگسستنی و حرمت در خور توجه، و حق لازم دارد. به این دلیل میگوییم:
سلام بر تو ای بزرگترین ماه خدا و ای عید عاشقان حق.
سلام بر تو ای كریمترین همنشین از میان اوقات! و ای بهترین ماه در روزها و ساعات.
سلام بر تو ای ماهی كه در طی تو برآورده شدن آمال نزدیك گشته، و اعمال در آن پخش و فراوان است.
سلام بر تو ای همنفسی كه قدر و منزلتت بزرگ و فقدانت بسیار دردناك است! و ای مایه امیدی كه دوریات رنجآور است.
سلام بر تو ای همدمی كه چون رو كنی، ما را مونس شادكنندهای و چون سپری شوی، وحشتآور و دردناكی.
سلام بر تو ای ماهی كه از هر نظر مایه سلامتی.
سلام بر تو كه مصاحبتت ناپسند و معاشرتت نكوهیده نیست.
سلام بر تو همچنان كه با بركات بر ما وارد شدی و ناپاكی معاصی را از پرونده ما شستی.
سلام بر تو كه وداع با تو نه از باب خستگی و فراغت از روزهات، نه به خاطر ملالت است.
سلام بر تو كه قبل از آمدنت، در آرزویت به سر میبردیم و پیش از رفتنت بر هجرانت محزونیم.
سلام بر تو كه چه بدیها كه به سبب تو از جانب ما گشته و چه خوبیها كه از بركت تو به سوی ما سرازیر شده!
سلام بر تو و بر شب قدری كه از هزار ماه بهتر است.
سلام بر تو كه دیروز چه سخت بر تو دل بسته بودیم و فردا چه بسیار شایق تو میشویم!
سلام بر تو و بر فضیلت تو كه از آن محروم گشتیم و بر بركات گذشتهات كه از دست ما گرفته شد...
بارالها! از پدران و مادران و اهل دین ما همگی، چه آن كه از ایشان از دنیا رفته و چه آن كه تا قیامت به آنان خواهد پیوست، درگذر!
بارالها! بر محمد پیامبر ما و بر آلش درود فرست، همچنان كه بر فرشتگان مقربت درود فرستادی و بر او و بر آلش درود فرست، آن طور كه بر پیامبران مرسلت درود فرستادی و بر او و بر آلش درود فرست، آن طور كه بر بندگان شایستهات درود نثار كردی و بهتر از آن ای خدای عالمیان، چنان درودی كه بركتش به ما برسد و سودش نصیب ما گردد و بهخاطر آن دعاهایمان مستجاب شود؛ زیرا تو بزرگوارترین كسی هستی كه به او توجه شده و بینیاز كنندهترین كسی هستی كه بر او اعتماد شده و بخشندهترین كسی هستی كه از احسانش درخواست شده و تو بر هر چیز توانایی.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
