خوب وبد مذاکره غربی ها با طالبان
رسانه های غربی صبح دیروز از پروژه سری آمریکا و قطر برای گشایش دفتر طالبان در دوحه خبر دادند. دفتری که به نوشته رسانه های غربی صرفا قرار است برای برخی هماهنگی ها میان مقامات طالبان و احیانا کشورهای غربی و عربی باشد.
در سال های گذشته با ناکام ماندن پروژه جنگ با طالبان، آمریکا جریان افراط را به دو دسته خوب و بد تقسیم کرد. طالبان خوب اصطلاحا به جریانی گفته می شود که باوجود دیدگاههای افراطی در صورت فراهم شدن زمینه های لازم، مایل به شرکت در فرآیند سیاسی افغانستان هستند. طالبان بد هم طیفی از جریان افراط هستند که تنها راه خروج افغانستان از بحران را جنگ با اشغالگران و انفجار و ترور می دانند.
آمریکایی ها از دومین سالگرد اشغال افغانستان و با ناکام ماندندر میدان نبرد با طالبان، تلاش گسترده ای را برای آشتی با این جریان آغاز کردند. گشایش دفتر نمایندگی این جریان در قطر ادامه همان روندی است که از چندسال پیش آغاز شده و اینک آمریکا به دنبال اجرایی کردن آن است.
آمریکایی ها در تحلیل خود از جریان افراط، بخش عمده ای از حمایت های انجام گرفته از این جریان را از سوی عربستان و پاکستان می دانند و بارها بر نقش پاکستان و دستگاه اطلاعاتی آن در حمایت از جریان افراط تاکید کرده اند. یادمان نرود که عملیات قتل بن لادن توسط آمریکا بدون اطلاع نیروهای اطلاعاتی پاکستان و با همین تحلیل صورت گرفت.
از همین رو تلاش زیادی از سوی دستگاه دیپلماسی آمریکا صورت گرفت تا یک کشور ترجیحا عربی و خارج از دایره نفوذ پاکستان و عربستان میزبان جریان افراط شود. در رایزنی هایی که صورت گرفت در نهایت امیر قطر پذیرفت میزبان این جریان باشد. قطری ها هم در این رهگذر به دنبال پررنگ کردن نقش خود در جریانات منطقه هستند. گشوده شدن این دفتر در قطر، زمینه ساز مذاکرات مستقیم آمریکا با طالبان البته با حضور شخصیت های سلفی عربی قطر و دیگر کشورهای عربی برای تاثیرگذاری بر این گروه است. عمده ترین نگرانی آمریکا از دفتری که قرار است در قطر تاسیس شود، برعکس شدن کاکردی است که غرب به دنبال آن است. یعنی القای پایان خشونت طلبی طالبان. اگر دفتر قطر طالبان هر کارکردی غیر از این بیابد آن وقت باید منتظر وقایع پیش بینی نشده دیگری بود. مثلا اگر دفتر قطر به معنای مشروعیت بخشیدن به جریان فعلی طالبان باشد، آن وقت بار دیگر باید منتظر سرازیر شدن طیف تازه نفسی از تروریست ها و جوانان عرب به افغانستان برای جنگ با آمریکا بود. روی دیگر ماجرا اما برای آمریکایی ها شیرین است و به معنای پایان خشونت های این کشور است.
آمریکایی ها در همین چارچوب با واسطه های خود چندین دیدار با شخصی به نام طیب آقا که از چهره های کاریزماتیک طالبان و البته به اصطلاح سفید این جریان است، داشته اند که در این دیدارها پیشنهاد خلع سلاح شدن طالبان در ازای شرکت در فرآیند سیاسی و مصون بودن از تعقیب مطرح شده است. در نهایت هم قرار بر این شده که طیب آقا با ملاعمر رایزنی کند.
تحلیل سازمان های اطلاعاتی غرب این است که حتی اگر بتوان همه طیف های جریان افراط در افغانستان را جذب کرد بازهم بدون ملاعمر امکان رسیدن به موفقیتی در این زمینه وجود ندارد.
جریان افراط غولی بود که توسط غربی ها و با هدف مبارزه با شوروی در افغانستان ساخته شد. افسار این غول قرار بود همیشه در دست صاحبش باشد. اینک اینگونه نیست. دهها سرباز غربی در سال قربانی جریانی می شوند که ساخته و پرداخته رهبران کشورشان است.
جریان افراط حتی اگر بر سر میزی هم بنشیند بالاخره روزی قواعد بازی را برهم زده و زیر میز خواهد زد.
