امسال جشنواره، جای حرفهایها است
"امیرحسین حیدری"بیست و هشت ساله است و معماری خوانده؛ اما انگار معماری تنها دغدغه او در این دنیا نبوده است چون قبل از ورودش به دانشگاه کار تدوین انجام داده و آن قدر در این کار استعداد داشته که توانسته در جشنواره ملی جوان ایرانی در بخش تدوین رتبه اول را برای فیلم "آوانتاژ" ساخته علی احمد زاده کسب کند.
اینکه چرا یک مهندس معمار سر از دنیای هنر و تدوین و سینما در آورده چیزی است که در این گفت و گو امیر حسین حیدری به آن پاسخ می دهد.
فیلم "آوانتاژ" چه فیلمی بود و چه داستانی داشت؟
بیشتر فیلمی ساختار محور بود. داستان دو دوست است که با هم اختلاف پیدا می کنند و بعد از آن تصادفی اتفاق می افتد که ادامه فیلم بر اساس آن است.
چطور با تدوین آشنا شدی؟
قبلا از ورود به دانشگاه وارد کانون سینماگران جوان شدم و کارگردانی خواندم. آنجا با بهرام دهقانی آشنا شدم و مدتی دستیار دهقانی بودم و کم کم تدوین را شروع کردم.
اولین فیلمی که تدوین کردی؟
فیلمی بود که خودم ساخته بودم.
علاوه بر تدوین، فیلمساز هم هستی؟
بله. چهار فیلم کوتاه و چند فیلم مستند برای صدا و سیما ساختم. شاخص ترین کارم هم فیلم "تصادف" بود که مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی تهیه کننده اش بود و "زهرا داوودنژاد" در آن بازی می کرد. این فیلم در جشنواره فیلم "شهر" کاندید بهترین کارگردانی شد.
داستانش چی بود؟
قصه هواپیمایی بود که سقوط می کند و همه سرنشینان آن می میرند. بعد از واقعه خبرنگاری تصمیم می گیرد تا کسانی را که از این پرواز جا مانده اند پیدا کند و حس و حالشان را بپرسد. فیلمنامه اش را هم خودم نوشتم.
چرا چنین موضوعی را ساختی؟
با فیلم بلند وارد سینما شدم و اولین فیلمی که تدوین کردم، داستانی بود. در کل به سینمای داستانی علاقه دارم و حتی در فیلم های کوتاه هم سعی می کنم قصه را رعایت کنم، شاید به این دلیل که این فیلمنامه را نوشتم و ساختم.
دغدغه خاصی درباره این موضوع داشتی؟
آن زمان چنین حادثه ای اتفاق افتاد و فکر کردم ممکن است در هر پروازی چند نفر جا بماند و به پرواز نرسند. همیشه به اینکه آنها چه حسی داشتند که از این پرواز جا مانده اند فکر می کردم.
پیام خاصی هم داشت؟
به نظرم، هدف سینما در درجه اول سرگرمی است. در مورد فیلم کوتاه، فرم اهمیت بیشتری دارد. بیشترین فیلم های شاخص کوتاه، هم به خاطر فرم خوبشان مطرح می شوند و معمولا آنهایی که هدفشان رساندن پیام است موفق نیستند.
پیام لزوما نباید همیشه پیچیده و خاص باشد؟
هر کس با دیدن هر فیلم، پیامی را دریافت می کند. نمی شود بگوییم این پیام را داشتیم و می خواستیم به مخاطب منتقل کنیم. هر کسی نسبت به درک و شعور خودش می تواند پیامی را دریافت کند.
یعنی معتقدی برداشتی که مخاطب می کند همان پیام است؟
صد درصد این طور است.
دغدغه اصلی ات تدوین است یا کارگردانی و فیلمنامه نویسی؟
من تدوینگرم. چون با تدوین بیشتر راضی شدم و حسی داشتم که خیلی برایم ارزش داشته است.
چه حسی؟
با تدوین خودم را بیشتر خالق اثر احساس می کنم. شاید چون این طوری بزرگ شدم. نسبت به تدوین حس بهتری دارم مگر اینکه فیلمنامه ای آن قدر جذاب باشد که تصمیم به ساختش بگیرم، تازه آن وقت می سازم تا بتوانم تدوینش کنم.
مگر تدوینگر هم می تواند خالق اثر باشد؟ دقیقا منظورت چیست؟
فیلم مستند زیادی کار کردم و لذتی که در این باره حس کردم فکر نمی کنم در کار دیگری وجود داشته باشد. در مستند معمولا تدوینگر است که فیلم را می بندد. بنابر پاین باید باهوش باشد و زحمت بکشد تا فیلم خوب از کار در بیاید. این حس که از یک سری "راش" بی هدف بتوانی فیلم درست کنی، حس خوبی است.
یک نوع کارگردانی است؟
بله، اما در فیلم داستانی این طور نیست. چون تدوینگر باید براساس فیلمنامه و خواسته کارگردان عمل کند و آن هم حس خودش را دارد.
احساسات تدوینگر را می توان در فیلمش حس کرد؟
حس را می توان درک کرد. شاید به همین خاطر است که برخی کارگردانان سراغ تدوینگری می روند که از لحاظ روحیات درونی به حس و حال فیلم شبیه تراند.
فیلم مجالس را هم کار کردی ؟
برای کسی که به صورت حرفه ای کار می کند، تدوین فیلم عروسی خیلی سخت است. به خاطر همین هیچ وقت جرات این کار را پیدا نکردم.اگر یک تدوینگر حرفه ای چنین فیلمی را تدوین کند، شاید 3 دقیقه شود!!
تدوین برایت شغل محسوب می شود؟
بله به صورت حرفه ای کار می کنم، قبلا کار معماری هم می کردم و در دفتر مهندس مشاور فعالیت داشتم اما الان به صورت حرفه ای فقط تدوین کار می کنم. حتی یک سال بیکار بودم تا بتوانم جایگاهم را نشان بدهم.
تدوین ایرانی با نمونه های خارجی چه فرقی دارد؟
اعتقاد دارم همه عوامل سینمای ایران در حد نمونه های خارجی اند. در فیلمبرداری، تدوین و موسیقی سینمای ایران خیلی به سطح اول دنیا نزدیک است و مشکل عمده ای وجود دارد فقط فیلمنامه است.
بهترین فیلم- از لحاظ کاری-؟
تدوین عباس گنجوی در فیلم "یک بوس کوچولو" را دوست دارم ؛چون بیست دقیقه اول فیلم دیالوگ است و طوری تدوین شده که اصلا کسل کننده به نظر نمی رسد. در ژانر حادثه ای هم کار بهرام دهقانی را دوست دارم.
چه ویژگی خاصی زمینه ساز موفقیتت بود؟
در سینما به شانس اعتقاد دارم و فکر می کنم شانس داشتم که توانستم با آدم های خوبی آشنا شوم و وارد حواشی سینما نشدم. فیلم های خوبی کار کردم و محیطی سالم، دانشگاهی و فرهنگی در سینما رشد کردم و سعی کردم از این شانسم خوب استفاده کنم.
تا به حال کسی مانع موفقیت شده است؟
زیاد پیش می آید که به نظرم طبیعی است و مهم نبوده؛ خانواده سینمای ایران آن قدر کوچک است که همه با هم، چشم تو چشم اند و این اتفاقات هم مثل هر خانواده ای پیش می آید و زود هم حل می شود.
اگر یک رو نتوانی تدوین کنی؟
دنبال کار معماری ام می روم و شاید هم فیلم مجالس تدوین کردم!
فوت و فنی هست که نخواهی به دیگران یاد بدهی و بخواهی برای خودت نگه داری؟
تا الان این اتفاق نیفتاده است. هر چیزی که بلد هستم به دیگران یاد می دهم و شاید به نوعی خودم را تخلیه اطلاعاتی می کنم. هر کسی خودش، خودش را ثابت می کند و اگر نگویم شاید از کس دیگری یاد بگیرد. شاید با گفتنش خودم هم چیزهای بیشتری یاد بگیرم.
ورود به دنیای تدوین را به دیگران پیشنهاد می کنی؟
اولین بار خیلی ها به من گفتند، وارد این کار نشو، بعضی ها هستند که وقتی به کاری مشغولند، دیگران را از ورود به این عرصه باز می دارند. شاید چون فکر می کنند جایشان تنگ می شود.اما معتقدم هر کسی که فکر می کند می تواند،حتما باید این کار را شروع کند. حداقلش این است که می بیند موفق نمی شود اما وجدانش راحت است و به خودش ثابت شده که نتوانسته است؛ اما اگر شروع نکند ممکن است تا آخر عمر حسرت ورود به این کار را داشته باشد.
آرزو داری چه جایزه ای بگیری؟
آدم جاه طلبی هستم و خیلی جایزه ها هست که دلم بخواهد بگیرد. چون دوست دارم کارم دیده شود و مورد تقدیر قرار بگیرد. هر چه جشنواره بیشتر باشد بچه ها کارشان بیشتر دیده می شود، تشویق می شوند و انگیزه پیدا می کنند.
باقی کارهای شرکت کننده در جشنواره چطور بود؟
بعضی خیلی خوب بود و بعضی هم نه، اما به نظرم هر کسی که بتواند کار کند و کار بسازد، کارش ارزشمند است؛ چون خیلی سختی کشیده تا کارش دیده شود. از لحاظ فنی هم باید عوامل بیشتری را در نظر گرفت. مثل این که چندمین کار فرد است و چه امکاناتی داشته است. باید هر فیلمی را با خودش مقایسه کرد.
حرف آخر؟
پارسال در جشنواره فیلم فجر،فیلم داشتم. اما امسال چون بخش فیلم کوتاه و مستند از جشنواره فیلم فجر حذف شد نتوانستم شرکت کنم. این اتفاقی بود که همه بچه هایی که کار مستند و فیلم کوتاه می کنند را شوکه کرد. انگار جشنواره امسال، جای حرفه ای ترها است.
***
