گفتوگوی برنا با برگزیده جشنواره خوارزمی در رشته ریاضی؛
سرباز هیات علمی هستم
کار تحقیقاتی در رشتههای علوم پایه آن قدر وسیع است و جای کار دارد که هر چه قدر هم کار کنی، راضی نمیشوی. در واقع هر کسی که راضی باشد، راه را اشتباه آمده است.
باشگاه جوانی برنا/"علیرضا نصر اصفهانی" جوان 30 سالهای که با طرح «رادیکالها و پوچسازهای حلقههای چند جملهای اریب» در یازدهمین جشنواره جوان خوارزمی در رشته علوم پایه، رتبه دوم بنیادی را کسب کرده، در رشته ریاضی محض، تحصیل کرده است.
اصالتا اصفهانی است و بعد از اخذ مدرک کارشناسی در اصفهان به تهران آمده و هنوز ازدواج نکرده است. مدرک دکترای خود را از دانشگاه تربیت مدرس تهران گرفته و هم اکنون در دانشگاه اصفهان به عنوان عضو هیات علمی و استاد، فعالیت میکند. یازدهمین جشنواره جوان خوارزمی، اولین دوره شرکت او در جشنواره خوارزمی بوده است.
تعریفی از رشته ریاضی محض؟
رشتهای است که بیشتر به مباحث بنیادی ریاضی ارتباط دارد و کاری به مسایل فنی و کاربرد ریاضی در شاخههای مهندسی و فنی ندارد.
وقتی افراد درباره رشته ریاضی محض سوال می کنند، در توضیح و فهم مباحث اش به مشکل بر میخوریم و مثل رشته های مهندسی و فنی نیست که قابل دیدن و فهمیدن است.
در مورد طرح ارائه شده به جشنواره خوارزمی توضیح میدهی؟
درباره "توسیعهای اور" است؛ توسیعهای اور یکی از مهمترین ساختارهای جبری است که در گروههای کوانتوم و فیزیک مکانیک کاربرد دارد. در این طرح یکسری خواص جبری این ساختارها را بررسی کردم.
حلقههای چند جملهای اریب یا توسیعهای اور، به این علت که اولین بار یک دانشمند آلمانی به نام اور در سال 1920 آنها را معرفی کرده، به این نام نهاده شده است.
چه نیازی در جامعه به طرحت احساس میشد؟
احساس نیاز رشته ریاضی محض به سادگی در جامعه دیده نمی شود. برای مثال فرض کنید ریاضیاتی که در رشتههای مهندسی به کار برده میشود، سالها پیش ریاضیدانهای مختلف بر روی آنها کار کردهاند. دانش فنی آن زمان شاید در حد ساختن یک درشکه بوده و نمیتوان گفت که چرا ریاضیدانان روی اینها کار میکردند که امروزه هم علوم فنی از آن استفاده میکنند.
ریاضیات جدید نیز همین طور است یعنی دانش فنی هنوز به جایی نرسیده که همین امروز بتواند از آن استفاده کند. به نظرم در حدود 100 سال زمان لازم دارد که ریاضیات محضی که امروز کار میشود، در کارهای روزمره رشتههای دیگر استفاده شود.
طرحها یا مقالههای دیگری هم داری؟
در حدود 14 مقاله بینالمللی که در نشریهها و ژورنالهای اروپایی و آمریکایی به چاپ رسیدهاند، دارم.
از رتبه دوم در جشنواره خوارزمی راضی هستی؟
در جشنواره سال گذشته خوارزمی، در رشتهای که شرکت کرده بودم، رتبه اول وجود نداشت و به مقامات و داورهای جشنواره هم اعتراض کردم. اما گویا داوران تصمیم گرفته بودند که رتبه اول انتخاب نکنند و رتبهها را از دوم اعلام کرده بودند، یعنی در بخش بنیادی فقط رتبه دوم و سوم اعلام شد.
به مرحلهای که در زندگی و کار رسیدی، راضیات میکند؟
کار تحقیقاتی در رشتههای علوم پایه آن قدر وسیع است و جای کار دارد که هر چه قدر هم که کار کنی، راضی نمیشوی. در واقع هر کسی که راضی باشد، راه را اشتباه آمده است.
دانشجوهایت با رشته ریاضی چطور برخورد میکنند؟
رشته ریاضی در کشور ما کمی غریب است تا جایی که حتی در انتخاب رشته کنکور هم جزو، انتخابهای پایانی است، یعنی کسانی که در رشتههای مهندسی و فنی رتبه نیاوردند به رشته ریاضی روی میآورند.
بحث دیگر این است که رشته ریاضی بازار کار خوبی ندارد، درست مثل کشورهای دیگر و دیگر اینکه رشته ریاضی، رشته ای دیر بازده است و در کشورهای در حال توسعه مثل ما که نیاز به سرعت در پیشرفت تکنولوژی دارد، زیاد روی آن سرمایهگذاری نمیشود.
زمانی که درس میخواندی، قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور را داشتی؟
به دلیل پارهای از مشکلات نتوانستم برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروم. ولی یکسال از دوره دکتری خود را در کشور آلمان گذراندم.
سربازی رفتهای؟
سربازی نرفته ام. چون الان عضو هیات علمی دانشگاه هستم مشمول سربازی نمیشوم و به نوعی سرباز هیات علمی محسوب میشوم.
تابه حال کاری بوده نتوانی انجام دهی یا حسرت آن را بخوری؟
چون سیستم آموزشی ما سیستم ضعیفی است، شاید خیلی از لحظات زندگیام در این سیستم تلف شده، اگر سیستم بهتر و کارآمدتری بر نظام آموزشی کشور حاکم بود، شاید خیلی بهتر از این چیزی که الان هستم، بودم و حسرت این قضیه را همیشه در زندگیام میخورم.
اما در کار این طور نیست، چون هر تصمیمی که در کارم گرفتم با زحمت و تلاش به آن رسیدهام.
اگر میتوانستی دوباره انتخاب رشته کنی، باز هم ریاضی را انتخاب می کردی؟
بله- چون به رشته ریاضی علاقه خاصی دارم.
چرا در اصفهان ادامه تحصیل ندادی؟
از دوره فوق لیسانس به تهران آمدم. چون فکر میکردم که جو دانشگاههای تهران بهتر است. چرا که در تهران حداقل 10 دانشگاه بزرگ موجود است و امکانات و اساتیدی که در تهران هستند از شهرستان خیلی بیشتر است. به دلیل پیشرفت درسی و شرایط بهتر به تهران آمدم.
تا به حال در جریان طرح جشنواره خوارزمی با مقام مملکتی دیدار داشتهای؟
دیداری شخصی که رو در رو با مقامی درباره مشکلاتم صحبت کنم، خیر. ولی دیدارهایی بوده که با برنامهریزی بنیاد ملی نخبگان با خانم دکتر سلطان خواه، معاون علمی پژوهشی رییس جمهور و وزیر علوم داشتهام که بیشتر جنبه تشریفاتی داشته است.
دوست داشتم که زمانی به من داده می شد تا درباره مشکلات و سختیهای پژوهشی در زمینه ریاضی با کسی صحبت کنم، به این شرط که ترتیب اثری داده شود.
انتظار داری که به چه مرحله علمی در رشتهات دست پیدا کنی؟
در بحث علم و دانش و مخصوصا رشته ریاضی، انتهایی وجود ندارد. به جایی میرسی که هیچ وقت راضی نمیشوی. فکر میکنم شخصی که رشته ریاضی میخواند، راضی شدن از سطح علمی کار و درس در زندگیاش راه ندارد. به همین جهت هر روز سعی میکند که به سطح علمی بالاتر و با کیفیتتر برسد. هیچ زمانی وجود نخواهد داشت که کسی بگوید به انتهای راه رسیدم، چون ذات ریاضی به این شکل است.
حرف آخر:
از جوانها یک خواهش دارم، چون نمیخواهم صحبتم شکل نصیحت بگیرد. از جوانها میخواهم که در هر مسیری از زندگی و فعالیت شغلی که هستند، سعی کنند بهترین باشند. به عنوان مثال؛ یک دانشجو سعی کند، بهترین دانشجو باشد یا یک دوست، بهترین دوست باشد یا یک مدیر بهترین مدیر باشد و ... اگر همه سعی کنند که جزو بهترینهای رشته یا زندگی خود باشند، جامعهای ایده آل را شاهد خواهیم بود.
***
اصالتا اصفهانی است و بعد از اخذ مدرک کارشناسی در اصفهان به تهران آمده و هنوز ازدواج نکرده است. مدرک دکترای خود را از دانشگاه تربیت مدرس تهران گرفته و هم اکنون در دانشگاه اصفهان به عنوان عضو هیات علمی و استاد، فعالیت میکند. یازدهمین جشنواره جوان خوارزمی، اولین دوره شرکت او در جشنواره خوارزمی بوده است.
تعریفی از رشته ریاضی محض؟
رشتهای است که بیشتر به مباحث بنیادی ریاضی ارتباط دارد و کاری به مسایل فنی و کاربرد ریاضی در شاخههای مهندسی و فنی ندارد.
وقتی افراد درباره رشته ریاضی محض سوال می کنند، در توضیح و فهم مباحث اش به مشکل بر میخوریم و مثل رشته های مهندسی و فنی نیست که قابل دیدن و فهمیدن است.
در مورد طرح ارائه شده به جشنواره خوارزمی توضیح میدهی؟
درباره "توسیعهای اور" است؛ توسیعهای اور یکی از مهمترین ساختارهای جبری است که در گروههای کوانتوم و فیزیک مکانیک کاربرد دارد. در این طرح یکسری خواص جبری این ساختارها را بررسی کردم.
حلقههای چند جملهای اریب یا توسیعهای اور، به این علت که اولین بار یک دانشمند آلمانی به نام اور در سال 1920 آنها را معرفی کرده، به این نام نهاده شده است.
چه نیازی در جامعه به طرحت احساس میشد؟
احساس نیاز رشته ریاضی محض به سادگی در جامعه دیده نمی شود. برای مثال فرض کنید ریاضیاتی که در رشتههای مهندسی به کار برده میشود، سالها پیش ریاضیدانهای مختلف بر روی آنها کار کردهاند. دانش فنی آن زمان شاید در حد ساختن یک درشکه بوده و نمیتوان گفت که چرا ریاضیدانان روی اینها کار میکردند که امروزه هم علوم فنی از آن استفاده میکنند.
ریاضیات جدید نیز همین طور است یعنی دانش فنی هنوز به جایی نرسیده که همین امروز بتواند از آن استفاده کند. به نظرم در حدود 100 سال زمان لازم دارد که ریاضیات محضی که امروز کار میشود، در کارهای روزمره رشتههای دیگر استفاده شود.
طرحها یا مقالههای دیگری هم داری؟
در حدود 14 مقاله بینالمللی که در نشریهها و ژورنالهای اروپایی و آمریکایی به چاپ رسیدهاند، دارم.
از رتبه دوم در جشنواره خوارزمی راضی هستی؟
در جشنواره سال گذشته خوارزمی، در رشتهای که شرکت کرده بودم، رتبه اول وجود نداشت و به مقامات و داورهای جشنواره هم اعتراض کردم. اما گویا داوران تصمیم گرفته بودند که رتبه اول انتخاب نکنند و رتبهها را از دوم اعلام کرده بودند، یعنی در بخش بنیادی فقط رتبه دوم و سوم اعلام شد.
به مرحلهای که در زندگی و کار رسیدی، راضیات میکند؟
کار تحقیقاتی در رشتههای علوم پایه آن قدر وسیع است و جای کار دارد که هر چه قدر هم که کار کنی، راضی نمیشوی. در واقع هر کسی که راضی باشد، راه را اشتباه آمده است.
دانشجوهایت با رشته ریاضی چطور برخورد میکنند؟
رشته ریاضی در کشور ما کمی غریب است تا جایی که حتی در انتخاب رشته کنکور هم جزو، انتخابهای پایانی است، یعنی کسانی که در رشتههای مهندسی و فنی رتبه نیاوردند به رشته ریاضی روی میآورند.
بحث دیگر این است که رشته ریاضی بازار کار خوبی ندارد، درست مثل کشورهای دیگر و دیگر اینکه رشته ریاضی، رشته ای دیر بازده است و در کشورهای در حال توسعه مثل ما که نیاز به سرعت در پیشرفت تکنولوژی دارد، زیاد روی آن سرمایهگذاری نمیشود.
زمانی که درس میخواندی، قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور را داشتی؟
به دلیل پارهای از مشکلات نتوانستم برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروم. ولی یکسال از دوره دکتری خود را در کشور آلمان گذراندم.
سربازی رفتهای؟
سربازی نرفته ام. چون الان عضو هیات علمی دانشگاه هستم مشمول سربازی نمیشوم و به نوعی سرباز هیات علمی محسوب میشوم.
تابه حال کاری بوده نتوانی انجام دهی یا حسرت آن را بخوری؟
چون سیستم آموزشی ما سیستم ضعیفی است، شاید خیلی از لحظات زندگیام در این سیستم تلف شده، اگر سیستم بهتر و کارآمدتری بر نظام آموزشی کشور حاکم بود، شاید خیلی بهتر از این چیزی که الان هستم، بودم و حسرت این قضیه را همیشه در زندگیام میخورم.
اما در کار این طور نیست، چون هر تصمیمی که در کارم گرفتم با زحمت و تلاش به آن رسیدهام.
اگر میتوانستی دوباره انتخاب رشته کنی، باز هم ریاضی را انتخاب می کردی؟
بله- چون به رشته ریاضی علاقه خاصی دارم.
چرا در اصفهان ادامه تحصیل ندادی؟
از دوره فوق لیسانس به تهران آمدم. چون فکر میکردم که جو دانشگاههای تهران بهتر است. چرا که در تهران حداقل 10 دانشگاه بزرگ موجود است و امکانات و اساتیدی که در تهران هستند از شهرستان خیلی بیشتر است. به دلیل پیشرفت درسی و شرایط بهتر به تهران آمدم.
تا به حال در جریان طرح جشنواره خوارزمی با مقام مملکتی دیدار داشتهای؟
دیداری شخصی که رو در رو با مقامی درباره مشکلاتم صحبت کنم، خیر. ولی دیدارهایی بوده که با برنامهریزی بنیاد ملی نخبگان با خانم دکتر سلطان خواه، معاون علمی پژوهشی رییس جمهور و وزیر علوم داشتهام که بیشتر جنبه تشریفاتی داشته است.
دوست داشتم که زمانی به من داده می شد تا درباره مشکلات و سختیهای پژوهشی در زمینه ریاضی با کسی صحبت کنم، به این شرط که ترتیب اثری داده شود.
انتظار داری که به چه مرحله علمی در رشتهات دست پیدا کنی؟
در بحث علم و دانش و مخصوصا رشته ریاضی، انتهایی وجود ندارد. به جایی میرسی که هیچ وقت راضی نمیشوی. فکر میکنم شخصی که رشته ریاضی میخواند، راضی شدن از سطح علمی کار و درس در زندگیاش راه ندارد. به همین جهت هر روز سعی میکند که به سطح علمی بالاتر و با کیفیتتر برسد. هیچ زمانی وجود نخواهد داشت که کسی بگوید به انتهای راه رسیدم، چون ذات ریاضی به این شکل است.
حرف آخر:
از جوانها یک خواهش دارم، چون نمیخواهم صحبتم شکل نصیحت بگیرد. از جوانها میخواهم که در هر مسیری از زندگی و فعالیت شغلی که هستند، سعی کنند بهترین باشند. به عنوان مثال؛ یک دانشجو سعی کند، بهترین دانشجو باشد یا یک دوست، بهترین دوست باشد یا یک مدیر بهترین مدیر باشد و ... اگر همه سعی کنند که جزو بهترینهای رشته یا زندگی خود باشند، جامعهای ایده آل را شاهد خواهیم بود.
***
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
