درس اخلاق آیت الله مظاهری با عنوان شرح چهل آیه اخلاقی/ وجود قرآن عنایت خاصه رحمان است
پروردگار متعال، در ازل، دوگونه تجلی ذاتی کرده است؛ یک تجلی ذاتی از رحمانیت ذات باریتعالی سرچشمه گرفته و حاصل آن، موجودیت همه ذرات و موجودات عالَم هستی است.
به گزارش سرویس قاب نقره برنا، حضرت آیتالله مظاهری در درس اخلاق این هفته خود در حوزه علمیه اصفهان که در روزهای چهارشنبه هر هفته در مدرسه صدر اصفهان و در جمع اساتید، فضلا و طلّاب این حوزه برگزار میگردد، با توجه به اتمام مبحث «شرح چهل حدیث اخلاقی»، بحث جدید خود را با عنوان «شرح چهل آیه اخلاقی» آغاز کرده و تصریح فرمودند: به فضل الهی در سه سال گذشته چهل حدیث ارزشمند از بین روایات نورانی اهلبیت(ع) شرح داده شد و به خواست خداوند متعال و لطف حضرت ولیعصر«ارواحنا فداه» از سال جدید به شرح اخلاقی چهل آیه شریفه از آیات قرآن کریم خواهیم پرداخت.
حضرت آیتالله مظاهری بحث خود را با شرح آیه شریفه «بسماللهالرّحمن الرّحیم» آغاز کرده و خاطرنشان کردند: آیه «بسمالله الرّحمن الرّحیم» که 114 مرتبه در قرآن کریم تکرار شده است، مسلماً در هر سوره جزء سوره است و شایسته است در قرآنهایی که به خصوص در ایران چاپ میشود، این آیه نورانی جزء آیات سور قرآن کریم محسوب و شمارهگذاری گردد.
معظمله در تفسیر حرف «باء» از بسمالله الرّحمن الرّحیم، اظهار داشتند: از آنجا که «بسمالله» جار و مجرور است و خود به خود میتواند معنای مستقلی داشته باشد، نیاز به متعلَق ندارد و از اینرو میتوان گفت: «باء» در بسمالله الرّحمن الرّحیم کاربرد مستقل دارد و منظور از «بسمالله» این است که با نام نامی خداوند متعال، شروع و آغاز میکنیم.
ایشان افزودند: به کارگیری «بسمالله» به جای «بالله» نیز به جهت احترام بیشتر و برای تبرّک و تیمّم است.
حضرت آیتالله مظاهری در شرح واژه نورانی «الله» خاطرنشان کردند: واژه «الله» برای ذات باریتعالی که مستجمع جمیع صفات کمالات است، وضع شده و همه اوصاف الهی را در بر دارد.
استاد حوزه علمیه اصفهان در ادامه بیانات خود، رحمان را صفت عام و رحیم را صفت خاص خداوند تعالی برشمرده و افزودند: عالم هستی و همه موجودات آن، متعلّق به خداوند سبحان است و پروردگار عالم به اندازه شأن و ظرفیت هر موجودی، به او رحم کرده و رحمت و نعمت خویش را در دنیا و آخرت، به وی عطا میفرماید.
ایشان ادامه دادند: این موهبت، از رحمانیت خداوند که صفت عام او است سرچشمه گرفته و تفاوت آن با رحیمیت خداوند متعال در این است که رحیمیت که همان هدایت عنائیه پروردگار عالم میباشد، در نیا و آخرت، به مؤمنین اختصاص دارد و همه موجودات عالم هستی را فرا نمیگیرد.
معظمله در اینباره اضافه کردند: هدایت تکوینی پروردگار عالم، مربوط به همه موجودات عالَم است و هدایت تشریعی، فقط همه آدمیان را شامل میشود، ولی هدایت عنائیه که از رحیمیت خداوند سبحان نشأت میگیرد، مختصّ مؤمنین است؛ همچنانکه قرآن کریم میفرماید: «بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیم»
حضرت آیتالله مظاهری در بخش پایانی بیانات خود، با اشاره به تجلیات خداوند متعال در ازل، همه موجودات را تجلّی خداوند دانسته و افزودند: باید توجه داشت و به درستی، این مطلب را فهمید که در تجلّیات خداوند سبحان، اموری نظیر دخول و اتحاد، مطلقاً راه ندارد؛ چراکه ذات اقدس و مقدس او، برتر و اجل و اعظم و اعلی از اینگونه امور است و تمثیل ساده و تشبیه تجلی الهی، مثال آینه است که تصویر در آینه نه داخل در آن است و نه متحد با آن است. و آنچه را بزرگان و عرفاء درباره تجلیات خداوند تعالی فرمودهاند غیر از این نیست.
ایشان در ادامه این مطلب فرمودند: پروردگار متعال، در ازل، دوگونه تجلی ذاتی کرده است؛ یک تجلی ذاتی از رحمانیت ذات باریتعالی سرچشمه گرفته و حاصل آن، موجودیت همه ذرات و موجودات عالَم هستی است که تجلّی «کُنِ رحمانی» حقتعالی هستند.
ایشان افزودند: از تجلی ذاتی دیگری که از رحیمیت خداوند متعال سرچشمه میگیرد و همه موجودات را شامل نمیشود، در دو مرحله، «قرآن کریم» و «عترت طاهره علیهمالسّلام» موجود شدهاند و این دو مرحله، تجلیات عظیمی است که با همه اسماء و صفات خداوند سبحان حتی اسماء و صفات مستأثره بوده است. به عبارت دیگر وجود قرآن و عترت، عنایت خاصهای است که پروردگار متعال از سر رحیمیت خود، به عالَم وجود عطا فرموده است.
حضرت آیتالله مظاهری بحث خود را با شرح آیه شریفه «بسماللهالرّحمن الرّحیم» آغاز کرده و خاطرنشان کردند: آیه «بسمالله الرّحمن الرّحیم» که 114 مرتبه در قرآن کریم تکرار شده است، مسلماً در هر سوره جزء سوره است و شایسته است در قرآنهایی که به خصوص در ایران چاپ میشود، این آیه نورانی جزء آیات سور قرآن کریم محسوب و شمارهگذاری گردد.
معظمله در تفسیر حرف «باء» از بسمالله الرّحمن الرّحیم، اظهار داشتند: از آنجا که «بسمالله» جار و مجرور است و خود به خود میتواند معنای مستقلی داشته باشد، نیاز به متعلَق ندارد و از اینرو میتوان گفت: «باء» در بسمالله الرّحمن الرّحیم کاربرد مستقل دارد و منظور از «بسمالله» این است که با نام نامی خداوند متعال، شروع و آغاز میکنیم.
ایشان افزودند: به کارگیری «بسمالله» به جای «بالله» نیز به جهت احترام بیشتر و برای تبرّک و تیمّم است.
حضرت آیتالله مظاهری در شرح واژه نورانی «الله» خاطرنشان کردند: واژه «الله» برای ذات باریتعالی که مستجمع جمیع صفات کمالات است، وضع شده و همه اوصاف الهی را در بر دارد.
استاد حوزه علمیه اصفهان در ادامه بیانات خود، رحمان را صفت عام و رحیم را صفت خاص خداوند تعالی برشمرده و افزودند: عالم هستی و همه موجودات آن، متعلّق به خداوند سبحان است و پروردگار عالم به اندازه شأن و ظرفیت هر موجودی، به او رحم کرده و رحمت و نعمت خویش را در دنیا و آخرت، به وی عطا میفرماید.
ایشان ادامه دادند: این موهبت، از رحمانیت خداوند که صفت عام او است سرچشمه گرفته و تفاوت آن با رحیمیت خداوند متعال در این است که رحیمیت که همان هدایت عنائیه پروردگار عالم میباشد، در نیا و آخرت، به مؤمنین اختصاص دارد و همه موجودات عالم هستی را فرا نمیگیرد.
معظمله در اینباره اضافه کردند: هدایت تکوینی پروردگار عالم، مربوط به همه موجودات عالَم است و هدایت تشریعی، فقط همه آدمیان را شامل میشود، ولی هدایت عنائیه که از رحیمیت خداوند سبحان نشأت میگیرد، مختصّ مؤمنین است؛ همچنانکه قرآن کریم میفرماید: «بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیم»
حضرت آیتالله مظاهری در بخش پایانی بیانات خود، با اشاره به تجلیات خداوند متعال در ازل، همه موجودات را تجلّی خداوند دانسته و افزودند: باید توجه داشت و به درستی، این مطلب را فهمید که در تجلّیات خداوند سبحان، اموری نظیر دخول و اتحاد، مطلقاً راه ندارد؛ چراکه ذات اقدس و مقدس او، برتر و اجل و اعظم و اعلی از اینگونه امور است و تمثیل ساده و تشبیه تجلی الهی، مثال آینه است که تصویر در آینه نه داخل در آن است و نه متحد با آن است. و آنچه را بزرگان و عرفاء درباره تجلیات خداوند تعالی فرمودهاند غیر از این نیست.
ایشان در ادامه این مطلب فرمودند: پروردگار متعال، در ازل، دوگونه تجلی ذاتی کرده است؛ یک تجلی ذاتی از رحمانیت ذات باریتعالی سرچشمه گرفته و حاصل آن، موجودیت همه ذرات و موجودات عالَم هستی است که تجلّی «کُنِ رحمانی» حقتعالی هستند.
ایشان افزودند: از تجلی ذاتی دیگری که از رحیمیت خداوند متعال سرچشمه میگیرد و همه موجودات را شامل نمیشود، در دو مرحله، «قرآن کریم» و «عترت طاهره علیهمالسّلام» موجود شدهاند و این دو مرحله، تجلیات عظیمی است که با همه اسماء و صفات خداوند سبحان حتی اسماء و صفات مستأثره بوده است. به عبارت دیگر وجود قرآن و عترت، عنایت خاصهای است که پروردگار متعال از سر رحیمیت خود، به عالَم وجود عطا فرموده است.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
