خیلی‌ها شاگرد قبرستان‌اند / زیارت قبور را ترك نکنید كنار آن قبور بركات فراوانی است

به گزارش سرویس قاب نقره برنا، حضرت آیت الله جوادی آملی روز گذشته در درس اخلاق خود گفت: سخنی را بعضی از بزرگان علمای امامیه فرقه ناجیه كه سید بودند از وجود مبارك امام صادق(ع) نقل می‌كردند و خودشان هم به همین حرف معتقد بودند كه وجود مبارك امام صادق(ع) می‌فرمود "ولایتی لعلی ابن ابیطالب خیرٍ مِن ولادتی منه " من كه معتقد به ولایت امیرالمؤمنین هستم این فیض و این بركت بالاتر از ولادت من از آن حضرت است درست است كه من فرزند آن حضرتم و فرزند آن حضرت بودن فخری است اما معتقد به ولایت او بودن و آگاه به ولایت آن حضرت بودن فضیلت بیشتری دارد گرچه آن مقامی كه برای اهل بیت(ع) است برای دیگران نیست ولی راه برای پیروی آنها هم بسته نیست باز است.

ایشان افزودند: از بیانات نورانی رسول گرامی اسلام (ص) رسیده است كه فرمود: "أنا و علی أبوا هذه الامّة" من و علی‌بن‌ابیطالب هر دو پدران این امّتیم ، آنها پدران ولایی‌اند نه میلاد ، اگر كسی آنها را به عنوان ولایت بپذیرد به عنوان پدرِ معنوی بپذیرد و فرزند معنوی آنها بشود همان فیضی كه نصیب دیگران شد بهره او می‌شود ، منتها در حد خاص خودش، بنابراین این فیضی كه نصیب كریمه اهل بیت فاطمه معصومه(س) شده است نصیب دیگران هم می‌شود منتها در حدّ شایسته خود آنها نصیبشان می شود.

ایشان ادامه دادند: این راه برای همیشه باز است به دلیل اینكه در سوره مباركه نساء فرمود انبیا و صدّیقین ، صلحا و شهدا همراهان اینها هستند پس معلوم می‌شود راه وجود دارد و پیمودن راه مقدور است و همراهان ما هم اینها هستند، برای اینكه فرمود "وَمَن یطِعِ اللّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَیهِم مِنَ النَّبِیینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِیقاً"، اینها همراهان ما هستند رفیقِ راهند معلوم می‌شود این راه بسته نیست یعنی خود صراط همچنان وجود دارد ، رفتن آن مقدور است و همراهان كه داریم اینها به فكر ما هستند ما اگر خواستیم شروع به این راه بكنیم این راه را برویم همراهان خوبی داریم همراهان خوب رفقای خوب كسانی‌اند كه به فكر اعضای قافله‌اند اگر دیدند كسی مانده است دستش را می‌گیرند.

ایشان اظهار داشتند: برای همه ما مخصوصا عزیزانی كه در اوایل سن تحصیل در حوزه هستند، اربعین‌گیری سخت نیست اربعین‌گیری از دستورات رسمی دین ما است دین ما دستوری داده كه شما بروید درس بخوانید و فقیه بشوید و تفقّه كردید دیگران را هدایت كنید اما به ما فرموده است كه این راه تنها راه مدرسه و علم حصولی و درس و بحث و اینها خلاصه نمی‌شود اگر كسی اربعین گرفت چشمه‌های حكمت و علم از دلش می‌جوشد "مَن أصبح لله أربعین صباحاً" یا "أخلص لله أربعین صباحا تَنفجر ینابیع الحكمة مِن قلبه علی لسانه" این از آن غرر روایات اهل بیت(ع) است.

حضرت آیت الله جوادی آملی در ادامه سخنانشان افزودند: همه ما تشنه معرفت هستیم و تشنه، نیازی به آب زلال دارد یك وقت است كه ما از آب شیر آب و آب جدول و اینها كمك می‌گیریم ، این یك كمك رایجی است یك وقت است از درون دل انسان چشمه می‌جوشد اینكه می‌بینید همه عالِمان دین نوآور نیستند مبتكر نیستند برخیها حرف تازه دارند برخیها ندارند برخیها حافظ حرفها و مبانی دیگران‌اند بعضیها خودجوش‌اند حرفهای تازه دارند اینها كه حرفهای تازه دارند چشمه علم است كه از درون خود آ‌نها جوشید حالا این اختصاصی به حوزه ندارد در دانشگاهها هم همین طور است اگر كسی یك دانشمند وارسته بود چِلّه گرفت اهل اربعین بود "تَنفجر ینابیع الحكمة مِن قلبه علی لسانه" ، اگر كسی چلّه بگیرد چهل روز مواظب غذایش باشد غذای مشكوك نخورد مواظب زبانش باشد مواظب چشمش باشد مواظب گوشش باشد نگاه بد نداشته باشد حرف بد نزند حرف بد نشنود خیلیها دیدند كه هیچ چاره‌ای ندارند گفتند ما ناچاریم كمتر در جامعه باشیم برای اینكه چشم را می‌شود بست و نامحرم را ندید زبان را می‌شود بست و غیبت نكرد اما گوش را كه نمی‌شود بست كه از هر طرف می‌شنود.

ایشان اظهار داشتند : بحثی بزرگان دارند كه آیا گوش بهتر است یا چشم؟ خیلی ها خیال می‌كنند كه چشم بهتر از گوش است ولی غافل از اینكه یك انسان كور ممكن است دانشمند و محقّق بشود ، چه اینكه خیلی از روشن‌دلان این‌چنین‌اند اما یك انسان كَر ممكن نیست دانشمند بشود او راهی برای درك ندارد چشم به بركت گوش شنوایی را كه ادراك كرده است تطبیق می‌كند چیز یاد می‌گیرد یك انسان كَر گرچه بیناست ولی دانشمند نمی‌شود لكن یك انسان كور اگر سمیع باشد دانشمند خواهد شد.

معظم له فرمودند :گوش عضو عجیب و یك عنصر حسّاس است ، اینها می‌گویند گوش بر خلاف چشم است ، چشم فقط یك طرف را می‌بیند گوش از هر طرف می‌شنود صدا طرف راست باشد چپ باشد بالا باشد پایین باشد پشت سر باشد جلو باشد صداها را می‌شنود و تشخیص هم می‌دهد كه از كدام طرف است این گوش از بهترین نعمتهاست كه عدّه‌ای عظمت گوش را بهتر از چشم می‌دانند بالأخره گفتند ما نمی‌توانیم در این جامعه زندگی كنیم قدری فاصله می‌گیریم.

مفسر قرآن کریم افزودند: چلّه‌گیری به معنای جدا شدن از جامعه نیست ، جدا شدن از دنیا است نه از خلق دنیا در متن مردم بودن مردمی بودن برای مردم كار كردن دنیا نیست آخرت است از دنیا فاصله گرفتن چلّه‌گیری است نه از خلق خدا نه از مردم.

ایشان ادامه دادند :اربعین‌گیری از بهترین راههای دریافت فیوضات است كه "مَن أخلص لله أربعین صباحا تنفجر ینابیع الحكمة مِن قلبه علی لسانه" اگر سخن می‌گوید از چشمه جوشان دل خودش حرف می‌زند اگر دست به قلم می‌كند چیز می‌نویسد از چشمه جوشان قلب خودش حرف می‌زند این راه برای همه است منتها غذای پاك و حلال, حرف پاك, نگاه پاك, قیام و قعود پاك و مانند آن.

ایشان ابراز داشتند : طرح مسئله اربعین و چلّه‌گیری برای آن است كه اربعین كلیمی از اول ذیقعده تا دهم ذیحجّه بود وجود مبارك موسای كلیم كه چلّه گرفت و اربعینی داشت و اربعین كلیمی معروف است از امروز شروع می‌شود اول ذیقعده تا دهم ذیحجّه این چهل شبانه‌روز وجود مبارك موسای كلیم در طور مهمان خدا بود نه خوابی داشت نه غذایی داشت نه استراحتی داشت در طی این چهل شبانه‌روز مهمان مناجات الهی بود اینكه فرمود"وَوَاعَدْنَا مُوسَی ثَلاَثِینَ لَیلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیلَةً" همین است اول میقات وقت ملاقات سی‌ شبه بود بعد ده شب اضافه شد شده چهل شد شده اربعین كلیمی این جزء دستورات رسمی دین مااست ، اینها جزء نوآوریهای دین است .

حضرت آیت الله جوادی آملی افزودند :حرفی كه قبلاً بود البته آنها را هم انبیای پیشین آوردند كه "مَن فقد حسّاً فَقَدْ فَقَدَ علما" اگر كسی حسّی را از دست داد علوم حاصله از ناحیه آن حس را از دست می‌دهد این حرفی است مربوط به تجربه حسّی همه ما قبول داریم همگان قبول كردند اما حرف جدیدی كه انبیا آوردند این است كه "مَن فقد تقوی فَقَدْ فَقَدَ علما" اگر كسی تقوایی را از دست داد علوم و بركاتی كه از آن راه عایدش می‌شد دیگر حالا عایدش نمی‌شود ،اینكه فرمود:"إِن تَتَّقُوا اللّهَ یجْعَل لَكُمْ فُرْقَانا " و اینكه فرمود"وَاتَّقُوا اللّهَ وَیعَلِّمُكُمْ اللّهُ" و اینكه فرمودند: "مَن أخلص لله أربعین" كذا و كذا فله كذا ، اینها كم نیست آیات و روایاتی كه می‌فرماید اگر كسی وارسته بود چشمه علم از دل او می‌جوشد ،این ابتكارات همه‌اش از همینها است كه انسان از كسی یاد نگرفت نه علم محدود است نه منحصر در چشم و گوش نه منحصر در علم حصولی.

معظم له اضافه کردند : وجود مبارك موسای كلیم از اول ذیقعده تا دهم ذیحجّه این اربعین را داشت ، ما اگر نتوانیم آن اربعین كامل را داشته باشیم لااقل این چهل شبانه‌روز مواظب باشیم غذاهای آلوده ، حرفهای آلوده ، فكرهای آلوده نداشته باشیم ، آن وقت انسان می‌تواند اگر سخن از بیداری امّت اسلامی است چون خودش بیدارتر از دیگران می‌شود جامعه را بهتر بیدار كند ، اگر حفظ نظام است بهتر می‌تواند نظام را حفظ بكند، اگر امر به معروف و نهی از منكر است بهتر می‌تواند به این وظیفه عمل بكند ، هر كار خیری كه در دین مطرح است یك انسان وارسته بیداردل در آن موفق‌تر است "مَن أخلص لله أربعین صباحا تَنفجر ینابیع الحكمة مِن قلبه علی لسانه".

ایشان ابرازداشتند : همین حكمتی كه "وَمَن یؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِی خَیراً كَثِیراً" این از چشمه درون او می‌جوشد این دیگر هرگز احساس عطش نمی‌كند این آرام است راههای مدرسه و راههای دانشگاه و امثال ذلك اینها یك راههای عادی است آن راههای دیگر را هم كه دین به وسیله زیارت و دعا به ما آموخت ما اینها را تنها برای ثواب تلقّی نكنیم به ما گفتند كه زیارت اهل قبور یادتان نرود یا اگر كنار مزار آنها گذشتید زیارت فراموشتان نشود بسیار خب چه به آنها بگوییم؟ این جمله "اَلسَّلامُ عَلی‏ اَهْلِ الدِّیارِ مِنَ‏ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُسْلِمینَ اَنْتُمْ لَنا فَرَطٌ وَنَحْنُ اِنشآءَ اللَّهُ بِكُمْ لاحِقُونَ»"این یك جمله كوتاهی است یعنی درود ما بر شما و شما پیشكسوت ما هستید پیشگام ما هستید، ما هم ـ ان‌شاءالله ـ به شما می‌رسیم ، این جمله كوتاهی است كه در كنار زیارتها گفته می‌شود .

استاد برجسته حوزه علمیه قم ادامه دادند :اما آن جمله و دعای رسمی زیارت اهل قبول این است «اَلسَّلامُ عَلی‏ اَهْلِ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ مِنْ اَهْلِ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ یا اَهْلَ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ بِحَقِّ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ كَیفَ وَجَدْتُمْ‏ قَوْلَ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ مِنْ لا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ» خیلی از ماها همین را می‌خوانیم اما دیگر نمی‌دانیم یعنی چه ،به ما گفتند با مرده‌ها سخن بگویید آنها را قسم بدهید بگویید شما را به خدا قسم آنجا چه خبر است ، آنها اگر بخواهند جواب بدهند با كتاب و اینها جواب می‌دهند، یا با رؤیا یا با رؤیت یا با مشاهدات عرفانی یا در رؤیاهای صادقه آخر ما آنها را قسم می‌دهیم می‌گوییم چه خبر بود چطوری شده برزخ یعنی چه؟ قیامت یعنی چه؟ مرگ یعنی چه؟ سؤال قبر یعنی چه؟ ملائكه می‌آیند چطور می‌آیند؟ چه سؤال می‌كنند؟ چطور سؤال می‌كنند؟ شما چطور جواب دادی؟ این نیست كه حرف سعدی را ما تكرار كنیم "آن را كه خبر شد خبری باز نیامد" نه خیر آنكه خبر شد می‌شود از او بازجویی كرد به ما گفتند آنها را قسم بدهید و از آنها بخواهید كه به شما بگویند چه گذشت.

معظم له ادامه دادند :اگر مرگ پوسیدن بود انسان كه می‌میرد می‌پوسد، خبری نیست اما مرگ از پوست به در آمدن است و به عالَم ابد رسیدن است كما هو الحق آن وقت ما باید بدانیم كجا می‌رویم یا نه ، این به حیات ابدی ما وابسته است در تعیین سرنوشت و سرشت زندگی این طرف ما مؤثّر است این تعلیم دینی ماست به ما نگفتند بروید نزد استاد بگویید ما فلان كتاب فقه یا فلسفه می‌خواهیم او را به خدا قسم بدهید بگویید برای من مكاسب بگو یا بدایه و نهایه بگو كه این طور كه نگفتند كه اینها درسی است كه معمولی می‌گویند اما گفتند وقتی به قبرستان رسیدید آنها را به خدا قسم بدهید بگویید چه خبر است آنجا به ما بگویید چه كار بكنیم؟ این راه است.

ایشان فرمودند : خیلی‌ها شاگرد قبرستان‌اند این‌چنین نیست كه شما در شرح حال علما می‌بینید كه فلان كس یك حرف تازه‌ای آورده یك انسان وارسته‌ای شد دنیا با همه فراز و فرودش نتوانست او را به كام بكشد او امتحانهای زیادی را پشت سر گذاشت و همچنان مستقیم ماند این رایگان به دست نیامد خب پس راه باز است می‌شود از مُرده‌ها سؤال كرد در محضر و مكتب اموات فرا گرفت آنها را قسم بدهیم بگوییم شما را به خدا قسم بگویید این قبر چه خبر است چطوری سؤال می‌كنند این یك راه است.

ایشان افزودند : ساده‌ترین و عادی‌ترین راه همین راههایی است كه ما در حوزه و دانشگاه داریم درس می‌خوانیم نزد استاد و بعد از چند سال مدركی می‌گیریم این علم نیست خلاصه، آن "إِن تَتَّقُوا اللّهَ یجْعَل لَكُمْ فُرْقَاناً" علم است "وَاتَّقُوا اللّهَ وَیعَلِّمُكُمْ اللّهُ" علم است "مَن أخلص لله أربعین صباحا تنفجر ینابیع الحكمة من قلبه علی لسانه" علم است، آدم حرف دیگران را بزند كه مستأجر و در وسیله نقلیه كار می‌كند در حمل و نقل كار می‌كند فلان كس حرفی را صد سال قبل یا صد روز قبل زده در فلان كتاب آمده انسان می‌رود این را حفظ می‌كند برای شاگردانش می‌گوید این می‌شود وسیله نقلیه اینكه علم نیست علم آن است كه از درون خود آدم بجوشد آن هم راهش اخلاص اربعین صباحا است بنابراین لازم نیست كسی درس و بحث را كم بكند یا از جامعه جدا بشود از دنیا جدا شدن حرف اول است.

ایشان تصریح کردند : این چلّه‌گیری از امروز شروع می‌شود وجود مبارك موسای كلیم از اول ذیقعده این اربعینش را شروع كرد تا دهم ذیحجّه این چهل روز به نتیجه رسید تورات نصیب او شد و این راه را به ما گفتند راه انبیا را بروید منتها حالا آنها وحی الهی نصیبشان شد آنها در قلّه‌اند ما در دامن ما این اربعین را بگیریم تا حرفهای آنها را بفهمیم كسی نه آن توقع را دارد نه شدنی است كه راهی كه آنها رفتند آدم برود تا آن قلّه ولی اصلِ این راه باز است همراهان خوبی هم دارند آدم را هم كمك می‌كنند یك ذرّه از آن علوم كه نصیب انسان بشود آدم راحت است نه بیراهه می‌رود نه راه دیگری را می‌بندد دهنش بسته است دیگر باز نیست هر حرفی را بخواهد بزند چشمش بسته است باز نیست كه هر جایی را بخواهد نگاه بكند این طور نیست آن وقت راحت هم است.

معظم له تاکید کردند : هیچ دشمنی بدتر از هوس نیست "أعدی عدوّك نفسك الّتی بین جَنْبَیك" دیگران هم كه با ما كاری ندارند ، ما خُره‌ای در درون ما هست به نام هوس این همیشه مزاحم ماست كه آن را نداری آن را باید بگیری تو از او بهتری او چرا این حرف را زده همین, این را این اخلاص اربعین حل می‌كند بنابراین چندین راه برای نزاهت روح باز است هم آن آیات هم این اخلاص هم گفتگو با مرده‌ها شما در شرح حال بسیاری از علما را كه می‌بینید، می‌بینید آنها وادی‌السلامشان ترك نمی‌شد در نجف یا اگر حوزه پربركت اصفهان بود تخت فولادشا ترك نمی‌شد خب اینجا ما هم گلزار شهدا داریم شیخان داریم خیلی از جاها داریم مسئله زیارت قبور ترك نشود كنار آن قبور بركات فراوانی است .

حضرت آیت الله جوادی آملی افزودند : ابوحمزه ثمالی كه شاگرد معروف وجود مبارك امام سجاد(ع) بود آن دعای معروف سحر را از حضرت نقل كرد اینها معمولاً خیلیها باخبر نبودند كه نجف چه خبر است ارض غری چه خبر است آنها بحثهای علمی كه داشتند مذاكرات علمی كه داشتند می‌رفتند كنار قبر حضرت امیر(س) مباحثه بكنند بعدها هم دیگر رواج پیدا كرد بعد تا زمان مرحوم سید مرتضی و شیخ طوسی دیگر حوزه علمیه رسمی شد.
ایشان ادامه دادند : كنار قبور بزرگان رفتن, بحث كردن, درس و بحث را ادامه دادن, از آنها فیض گرفتن است بنابراین چندین راه هست كه غیر از راه درس و بحث رفتنی است و بهترین رفقای ما هم در آن راهند گرچه در این راه هم رفاقت خوب دارند اما ﴿وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِیقاً﴾ آنها هستند.