سینمای قبل از انقلاب مادری هندی و پدری آمریکایی داشت

به گزارش خبرنگار سینمایی برنا، نشست تحلیل چشم انداز جشنواره فیلم فجر امروز بعداز ظهر با حضور مهدی کلهر مشاور سابق رییس جمهور، مسعود فراستی منتقد سینما، حبیب الله کاسه ساز تهیه کننده سینما و محمد تقی فهیم منتقد سینما و مجری کارشناس برنامه در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.

در این نشست مهدی کلهر مشاور سابق رییس جمهور به تاریخچه سینمای ایران اشاره کرد و گفت: سینمای ایران یک مادر هندی و پدری آمریکایی داشته که از سینمای ایتالیا و فرانسه نیز در بعضی مواقع الهام گرفته است و این سینما عامه مردم را جذب می کرد. اما قبل از انقلاب در سال 56 دچار شکست اقتصادی شد و به ناگاه تولیداتش به نصف کاهش یافت.

وی با بیان اینکه در ابتدای انقلاب بنا بود بخش خصوصی را به تولید ترغیب کنیم و در این راستا تلاش زیادی نیز صورت گرفت، ادامه داد: متأسفانه شرایط آن زمان به گونه‌ای بود که بخش خصوصی به دلیل نبود سیاست مشخص نمی‌توانست ریسک هزینه در تولید فیلم را بپذیرد.

مشاور سابق رییس جمهور با اشاره به اینکه در اوایل انقلاب 80 درصد فیلم‌ها از سینمای شوروی و بلوک شرق تامین می‌شد، خاطرنشان کرد: با وجود چنین شرایطی در آن زمان من به عنوان مسوول سینمایی تناسبی بین اکران فیلم‌های غربی و شرقی بر قرار کردم. همچنین مالیات فیلم ایرانی که بر اساس قانون 15 درصد و فیلم خارجی تنها 5 درصد بود را به یک اندازه تعیین کردیم و باندهای مافیای اکران را از میان برداشتیم همچنین برای تولید در سینمای ایران امکانات وزارت خانه اعم از دوربین و... را به بخش خصوصی اجاره دادیم .

کلهر با تاکید بر اینکه در سال 59 به این نتیجه رسیده بودیم که باید جشنواره‌ای را در کشور راه اندازی کنیم، اظهار کرد: اولین جشنواره را در خرداد ماه 60 به نام جشنواره میلاد با تمام مشکلاتی که پیش رو داشتیم برگزار کردیم در آن جشنواره فیلم "فصل خون" غلامرضایی به نمایش در آمد. جشنواره میلاد پیش زمینه برگزاری جشنواره فجر به شمار می‌آید و جشنواره فجر را نیز با شعار سینمای بدون سکس و خشونت به عنوان تفاوت مثبت با سایر جشنواره‌ها تبیین کردیم.

وی افزود: اولین دوره جشنواره فجر تنها دوره‌ای بود که به صورت واقعی بین المللی برگزار شد و فیلم‌های معروف جهانی برای اولین بار در آن جشنواره به نمایش در امدند. همچنین چهره‌های سرشناسی همانند کراسکو کارگردان مستند "جنگ سرد" به ایران دعوت شد اما متاسفانه در دوره‌های بعدی جشنواره از حالت بین المللی خارج و صرفاً داخلی شد به گونه‌ای که تا به امروز هیچ گاه نتوانسته وجه بین المللی خود را باز یابد و مدیران سینمایی با نگاه دولتی به سینما نگاه کردند.

کلهر در ادامه به مخالفت با دولتی شدن سینما پرداخت و عنوان کرد: ما می‌دانستیم اگر سینما دولتی شود فراتر از سینمای بلوک شرق نخواهد بود و تمام تلاشمان این بود که در چهارچوب زیبایی شناسی دولتی قرار نگیریم.

وی ادامه داد: در اولین دوره برگزاری جشنواره فجر فیلم های "مرگ یزد گرد (بهرام بیضایی)، حاجی واشنگتن(علی حاتمی)،اشباح (میر لوحی) " سه فیلمی که توسط تلویزیون تهیه شده بود و در توقیف قرار داشت را به نمایش در آوردیم. من معتقدم که باید افرادی مثل بیضایی بتوانند حرفشان را بزنند و انقلاب باید این قدرت را داشته باشد که بتواند فیلم‌های این فیلم سازان را تحمل کند.

گروهی به دنبال حذف سینما از ایران هستند
در ادامه این نشست مسعود فراستی منتقد سینما با بیان این که عده‌ای در ایران نمی‌خواهند سینمایی وجود داشته باشد، گفت: گروهی به دنبال حذف سینما از ایران هستند و یا به دنبال سینمای خنثی و دولتی می‌گردند. سینمایی که در اوایل انقلاب در اختیار بخش خصوصی بود به مرور تبدیل به سینمای دولتی شد و این شروع معضل بزرگ سینمای ایران بود.

وی یادآور شد: مدیران سینمایی از سال 63 به بعد سینمای دولتی را تثبیت می‌کنند سینمایی که متاثر از افکار تاراکوفسکی و پاراجانف قرار می‌گیرد و یک دهه سینمای ایران دچار این عرفان شرقی می‌شود.

فراستی تاکید کرد: سینمای دولتی سبب شد سرگرمی ممنوع شود و تفکرات غیر سینمایی مسوولان باعث تخریب سینمای ایران شد.

جشنواره هیچگاه سیاست واحدی نداشته است
حبیب الله کاسه‌ساز تهیه کننده سینما نیز در ادامه این نشست گفت: اگر شرایطی که آقای کلهر برای برپایی جشنواره فجر بیان کردند ادامه یافته بود جشنواره فجر بعد از 28 دوره باید از شرایط بسیار خوبی بهره می‌برد اما متأسفانه در طول برگزاری جشنواره سیاست‌های آن نیز بر اساس ذائقه مسئولان تغییر کرده است و هیچگاه سیاست واحدی را در قبال جشنواره فجر رعایت نکردیم.

وی در پایان گفت: شدت و علاقه‌ای که بنیانگذاران جشنواره داشتند می‌توانست جشنواره را به شکل جدی بین المللی کند.