ایران در رتبه چهارم جهان در تدوین استانداردهای بینالمللی نانو / ۱۳ استاندارد با راهبری کشور منتشر شد
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری از تدوین و انتشار ۱۳ استاندارد بینالمللی فناوری نانو با راهبری ایران خبر داد و اعلام کرد: ایران در این حوزه در جایگاه چهارم جهان قرار دارد؛ جایگاهی که نشاندهنده نقش فعال کشور در تعیین چارچوبهای جهانی ارزیابی و ورود به بازارهای بینالمللی است.
به گزارش برنا، عماد احمدوند در نشست خبری که در محل ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو برگزار شد با اشاره به سابقه تعامل این ستاد با رسانههای حوزه علم و فناوری گفت: طی دو دهه گذشته نشستهای متعددی برای تبیین مفاهیم مرتبط با توسعه فناوری، تجاریسازی، سازوکارهای ارزیابی محصول و شکلگیری کسبوکارهای فناورانه برگزار شده و تلاش شده است ادبیات مشترکی میان متخصصان، رسانهها و فعالان زیستبوم نوآوری شکل گیرد.
استانداردسازی؛ حلقه کمتر شناختهشده توسعه فناوری
وی با بیان اینکه موضوع نشست امروز استانداردسازی است تاکید کرد: این مفهوم در کشور کمتر شناخته شده و حتی در جامعه نخبگانی نیز آگاهی کافی نسبت به اهمیت، فرآیندها و کارکردهای آن وجود ندارد.
به گفته احمدوند در حالی که کشور در تدوین استانداردهای بینالمللی نقشآفرینی کرده، هنوز شناخت عمیقی از اهمیت این حوزه در میان فعالان علمی و فناورانه شکل نگرفته و رسانهها میتوانند در ارتقای سطح آگاهی تخصصی جامعه علمی و نوآوری نقش کلیدی ایفا کنند.
۲۰ سال حضور فعال ایران در کمیته استانداردسازی نانو
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو با اشاره به عضویت ایران در کمیته بینالمللی استانداردسازی فناوری نانو در سازمان بینالمللی استاندارد (سازمان بینالمللی استاندارد) از سال ۱۳۸۵ گفت: طی حدود ۲۰ سال گذشته ایران در این کمیته پروژههای متعددی را تعریف و هدایت کرده است.
وی افزود: در این مدت ۱۳ پروژه استانداردسازی با راهبری ایران طی فرآیندی سهونیم تا چهار ساله، مراحل پیشنهاد، اقناع کشورهای عضو، دریافت بازخوردها، تدوین نهایی و تصویب را طی کرده و به انتشار استاندارد بینالمللی منجر شده است.
احمدوند تصریح کرد: این عملکرد، ایران را در رتبه چهارم جهانی در حوزه تدوین استانداردهای بینالمللی فناوری نانو قرار داده است.
فرآیند تدوین استاندارد؛ از ایده داخلی تا اجماع جهانی
وی درباره سازوکار تدوین استانداردهای بینالمللی توضیح داد: برای هر پروژه تیمی تخصصی به راهبری یک متخصص برجسته تشکیل میشود. فرآیند کار با تدوین یک پیشنهاد داخلی آغاز و سپس به سازمان بینالمللی استاندارد ارائه میشود. در ادامه مرحله اقناع کشورهای عضو، بررسی و اصلاح متن تشکیل تیمهای چندملیتی و طی مراحل رسمی تصویب انجام میگیرد.
به گفته دبیر ستاد نانو در هر پروژه علاوه بر تیم داخلی چهار تا پنج کشور دیگر نیز مشارکت دارند و مدیریت چنین تیمهایی با دیدگاههای متفاوت علمی و فنی، نیازمند راهبری دقیق و حرفهای است.
وی تاکید کرد: متخصصانی که مدیریت این پروژهها را بر عهده داشتهاند، فراتر از فعالیتهای صرف پژوهشی عمل کرده و توان تعیین مرزهای اندازهگیری، تعاریف مفهومی و چارچوبهای اجرایی در مقیاس نانو را داشتهاند.
گستره استانداردهای ایران؛ از ترمینولوژی تا ایمنی
احمدوند با اشاره به حوزههای تحت پوشش استانداردهای تدوینشده گفت: این استانداردها طیفی از موضوعات را دربرمیگیرد؛ از ترمینولوژی و تعریف مفاهیم پایه فناوری نانو، تعیین شاخصهای تخصصی و تعریف نانو گرفته تا کاربردهای این فناوری در حوزههای مختلف و همچنین موضوعات مرتبط با ایمنی.
وی این گستره را نشانه بلوغ علمی و فناورانه کشور در حوزه نانو دانست.
سه استاندارد جدید در مسیر تدوین
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو با اشاره به برنامههای آینده گفت: سال گذشته فراخوانی برای جذب متخصصان جدید منتشر شد و اکنون سه استاندارد پیشنهادی در مرحله تدوین و دریافت بازخورد از کشورهای عضو قرار دارند.
وی افزود: چند عنوان دیگر نیز در مرحله تصویب موضوع هستند که در صورت تصویب، وارد فرآیند سهساله تدوین خواهند شد. همچنین در سال ۲۰۲۴ سه استاندارد جدید با راهبری ایران در کمیته بینالمللی استاندارد تصویب شده و وارد مرحله تدوین شدهاند که نشاندهنده رشد عملکرد کشور نسبت به سال گذشته است.
استاندارد؛ ابزار کیفیت یا ابزار رقابت اقتصادی؟
احمدوند با تاکید بر کارکردهای متنوع استانداردها اظهار کرد: یکی از مهمترین کارکردهای استاندارد ایجاد اطمینان نسبت به کیفیت در فرآیندهای پژوهشی و محصولات تولیدی است.
وی در عین حال به بعد راهبردی و کمتر دیدهشده استانداردها اشاره کرد و گفت: استانداردها میتوانند مرزهای ورود به بازار را تعیین کنند. کشورهای پیشرو معمولا چارچوبهای ارزیابی را در قالب استانداردهای بینالمللی تدوین میکنند که گاه میتواند ورود رقبا را محدود یا دشوار سازد.
به گفته وی کشورهایی که در تدوین این استانداردها نقش ندارند ناگزیرند خود را با معیارهایی تطبیق دهند که دیگران تعیین کردهاند؛ معیارهایی که ممکن است به تضعیف رقبا در بازار منجر شود.
صیانت از منافع شرکتهای ایرانی در بازار جهانی
دبیر ستاد نانو تاکید کرد: حضور فعال در فرآیند تدوین استانداردهای بینالمللی به کشورها امکان میدهد از منافع ملی و فناورانه خود صیانت کنند و اجازه ندهند چارچوبهای تدوینشده به زیان آنها عمل کند.
وی افزود: استانداردها صرفا اسناد فنی نیستند بلکه ابزاری موثر در رقابتهای اقتصادی به شمار میروند و میتوانند به گونهای طراحی شوند که مانع ورود برخی شرکتها یا کشورها به بازار شوند.
احمدوند با اشاره به راهبرد کشور در تقویت حضور شرکتهای ایرانی در بازارهای جهانی گفت: دستیابی به سهمی از بازارهای بینالمللی نیازمند ارتقای توانمندیهای فنی و کسبوکاری شرکتها و همچنین حضور فعال در مجامع بینالمللی برای مشارکت در تعیین مرزهای ورود به بازار است.
دعوت از متخصصان برای مشارکت فعالتر
وی در پایان از متخصصان حوزههای کاربردی از جمله آب، کشاورزی، سلامت (تشخیص و درمان) و امنیت غذایی دعوت کرد در فرآیند تدوین استانداردهای بینالمللی مشارکت کنند و اعلام کرد: ستاد نانو از این مشارکتها حمایت خواهد کرد تا نقش ایران در این عرصه بیش از پیش تقویت شود. با تدوین و انتشار ۱۳ استاندارد بینالمللی فناوری نانو و قرار گرفتن در رتبه چهارم جهانی ایران گام بلندی در جهت تثبیت جایگاه خود در معادلات فنی و اقتصادی این فناوری راهبردی برداشته و تلاش دارد این مسیر را با شتاب بیشتری ادامه دهد.
انتهای پیام/
