استفاده از مکانیسم ماشه برای کشورهای باقی مانده در برجام پیش بینی شده نه آمریکا/ یک اجماع دوحزبی برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در آمریکا وجود دارد

«دیاکو حسینی»، تحلیلگر ارشد مسائل سیاست خارجی، درباره دوگانگی آمریکایی‌ها مبنی بر اینکه از یک سو تلاش دارند برجام را تمام شده و نابود شده تلقی کنند و از سوی دیگر تلاش دارند خود را همچنان در قالب عضوی از برجام دانسته تا بتوانند تحریم های تسلیحاتی ایران را تمدید کنند، به خبرنگار سیاسی برنا گفت: کاملا روشن است که آمریکایی‌ها در تلاش هستند که فشارها علیه ایران را به طور قابل توجهی افزایش دهند و به طور کاملا اشتباهی این فشارها را در قالب حاصل جمع صفر در پیش گرفته اند. در حالی که از هم اکنون روشن است که آمریکایی ها در شورای امنیت، حداقل با توسل به قطعنامه 2231،  موفق نخواهند شد، تحریم های تسلیحاتی علیه ایران را تمدید کنند و یا آنگونه که برایان هوک در مقاله اخیرش به آن اشاره کرده در صورت عدم موفقیت از این راه، به سمت استفاده از مکانیسم ماشه حرکت کنند.

او افزود: استدلالی که آمریکا مطرح می کند مبنی بر اینکه اگرچه آمریکا از برجام خارج شده اما هنوز به عنوان یک عضو دائم شورای امنیت، طبق بخشی از قطعنامه 2231 شورای امنیت می تواند به مکانیسم ماشه علیه ایران متوسل شود که این استدلال به نظر می رسد، حتی از سوی اروپایی ها نیز مورد تعجب و شگفتی قرار گرفته است. چه برسد به روسیه و چین که رسما اعلام کردند از چنین موضعی حمایت نمی کنند.

دیاکو حسینی ادامه داد: از این رو روشی که آمریکا دنبال می کند و از هم اکنون آغاز کرده، به نظر نمی رسد که موفق باشد ضمن اینکه از نگاه چین و روسیه و حتی در بین اروپایی ها، این روش آمریکا منجر به تضعیف قطعنامه های بین المللی و البته از بین بردن همه شاکله برجام، می شود و در بلند مدت تاثیرات آن صرفا متوجه ایران نیست چراکه آنها به خوبی درک می کنند که این روش می تواند به از هم پاشیدن نظم بین المللی منجر شود. بنابراین میزان مخالفت با روش دولت ترامپ به شدت در بین کشورهای عضو شورای امنیت و عضو برجام، بسیار بالا است.

این تحلیلگر ارشد مسائل بین المللی درباره تهدید برایان هوک مبنی بر استفاده از مکانیسم ماشه عنوان کرد: مکانیسم ماشه برای کشورهای عضو برجام پیش بینی شده است. طبیعتا وقتی که دونالد ترامپ اعلام کرد که از برجام خارج شده یا همه متعلقات برجام از جمله قطعنامه 2231 را نقض کرده است، به لحاظ حقوقی امکان استفاده از این مکانیسم را نخواهد داشت مگر اینکه بخواهد به برجام بازگردد که این هم در عمل ممکن نیست.

حسینی تاکید کرد: بنابراین به لحاظ منطقی، هیچ راه حلی برای آن دو روشی که برایان هوک گفته است وجود ندارد. یعنی امکان تمدید تحریم های تسلیحاتی در قطعنامه وجود ندارد چراکه واکنش ایران بسیار، شدید خواهد بود و این به معنای محروم کردن ایران از آخرین دستاوردی است که ممکن است، برجام برای ایران به دنبال داشته باشد.

او بیان کرد: مکانیسم ماشه نیز به این دلیل که آمریکا عضو برجام نیست نمی تواند به لحاظ حقوقی موجه باشد. بنابراین من فکر می کنم که در نهایت آمریکایی ها ناگزیر خواهند بود به دو نوع راه حل متوسل شوند. اول اینکه یکجانبه تحریم هایی را علیه ایران به ویژه در زمینه تسلیحاتی اعمال کند و با تحت فشار قرار دادن کشورهای دیگر بخواهند به این تحریم ها، اقدام کنند که احتمال موفقیت آن بسیار کم است. دوم اینکه با شرکای اروپایی خود که اتفاقا آن ها هم تا اندازه ای در نگرانی آمریکا نسبت به پایان تحریم های تسلیحاتی ایران سهیم هستند، تلاش کنند، یک چارچوب حقوقی جدیدی مستقل از قطعنامه 2231 را فراهم کنند برای اینکه تحریم ها علیه ایران را به نوعی حفظ و یا حداقل آن تحریم ها را در محدوده خاصی علیه ایران، اعمال کنند.

این تحلیلگر اشاره کرد: به نظر می رسد گزینه دوم در نهایت به ویژه در صورتی که ترامپ در انتخابات آینده موفق شود محتمل تر است. همچنین باید توجه داشته باشیم که یک اجماع دو حزبی درباره این نگرانی در خصوص رفع تحریم های تسلیحاتی وجود دارد. یعنی حتی اگر جو بایدن هم رییس جمهور آمریکا شود به نظر می رسد با روش های محترمانه و قابل قبول تری از نگاه کشورهای اروپایی به ابتکارهایی دست بزند. در مجموع آنچه در دولت ترامپ پیش خواهد رفت به صورت عدم همکاری با اروپایی ها است و در نتیجه بستگی به چشم انداز پیروزی ترامپ در انتخابات آینده ریاست جمهوری دارد.