قیمت پشت جلد هیچ معیاری ندارد

به گزارش خبرگزاری برنا، در یکی دو سال اخیر، بحث قیمت پشت جلد کتاب، به شکلی جدی مطرح شده است، البته نه به اندازه قیمت گوشت و مرغ و نان و... ولی به هر حال در این مورد مطالب و اظهار نظرهای بسیار متفاوتی در رسانه‌ها مطرح شده است. با اینکه متهم ردیف اول گرانی کتاب «کاغذ» است، ولی نباید فراموش کنیم که در زمینه قیمت‌گذاری کتاب، دچار خلاء قانونی هستیم. هم در بحث دستورالعمل مشخص برای تعیین قیمت پشت جلد و هم در مرحله‌ی بروز تخلفات برخی ناشران.
سعید مکرمی معاون تولید و انتشارات بنیاد ادبیات داستانی (انتشارات عصر داستان) در گفت‌وگو با گروه ادبیات خبرگزاری برنا می‌گوید: اصولا برای تعیین قیمت پشت جلد کتاب هیچ مرجعی وجود ندارد که در بحث قیمت‌گذاری کتاب، دستورالعمل یا تعرفه‌ای به ناشران ارائه دهد. البته فقدان این مرجع یک دلیل اساسی دارد. اینکه کتاب کالایی نیست که مواد اولیه ثابت و قائده و جنس مشخصی داشته باشد. انبوه ناشران فعال در حوزه‌های گوناگون بازار نشر، کتاب‌های مختلف با محتواها و هزینه‌های متفاوت به بازار عرضه می‌کنند که همین مسئله باعث می‌شود ایجاد مبنایی برای قیمت‌گذاری کتاب در عمل ناممکن شود.
مکرمی در ادامه با اشاره به موثرترین عوامل در تعیین قیمت پشت جلد کتاب توضیح داد: یکی از عواملی که در تعیین قیمت‌ پشت جلد یک کتاب به‌طور مستقیم تاثیرگذار است، فرایند ساخت و آماده‌سازی کتاب است. اینکه از چه نوع کاغذی استفاده شود، چه جور چاپی داشته باشد، نویسنده‌اش چه کسی باشد و تیراژ کتاب چقدر باشد. اما به هرحال قیمت گذاری کتاب بین ناشران از عرف رایج بین آنها تبعید می کند و عموم ناشران متناسب با کیفیت چاپ و محتوا قیمت گذاری متفاوتی را نسبت به کتاب هایشان اعمال می کنند. البته برخی ناشران کاملا فارغ از هزینه‌های تولید کتاب، از حد بالای عرف قیمتگذاری کتاب در بازار نشر برای قیمت پشت جلد کتابهایشان استفاده می کنند. بنابراین در واقع هیچ معیار و کنترلی در این مورد وجود ندارد. گرچه در نهایت این مخاطب است که تعیین می‌کند یک کتاب چقدر می‌ارزد.
وی می‌افزاید: ناشران صنف پر درآمدی نیستند. سود زیادی از کارشان نمی‌برند. اگر تولید کتاب را یک فعالیت اقتصادی درنظر بگیریم، ناشران به لحاظ درآمدی، جزو تولیدکنندگان متوسط رو به ضعیف هستند.
معاون تولید و انتشارات بنیاد ادبیات داستانی تصریح کرد: یک مسئله دیگر را هم باید در این فضا مورد توجه قرار بدهیم. گاهی بازگشت سرمایه یک کتاب دو تا سه سال طول می‌کشد! در حالی که هزینه‌های تولید و آماده‌سازی کتاب عموما به‌صورت نقد پرداخت می‌شود. حالا مسئله اینجاست که کدام تاجری پیدا می‌شود که کالایی را نقد تولید کند و نسیه بفروشد؟ کدام سرمایه‌گذاری راضی می‌شود 2 سال منتظر باشد که یک ریال یک ریال پولش برگردد! واقعا چه کسی چنین زمانی را برای بازگشت پولش تحمل می‌کند؟ این مسئله هم عامل مهمی است در بالارفتن قیمت پشت جلد کتاب.
مکرمی با اشاره به عرفی که در بازار نشر وجود دارد افزود: در بازار نشر عرفی وجود دارد که طبق آن قیمت پشت جلد پس از محاسبه هزینه‌های تمام شده کتاب تعیین می‌شود. این هزینه‌ها شامل حق مولف، چاپخانه، جنس کاغذ، جنس و طرح جلد و حق پخش می‌شود. بعد از محاسبه این هزینه‌ها یک درصد ناچیزی هم به عنوان سود ناشر درنظر گرفته می‌شود اما اساسا نمی‌شود برای کالایی با این گستردگی، قیمت مشخصی تعیین کرد.
مکرمی در پاسخ به این سوال که مکانیزم یا روش قیمت‌گذاری پشت جلد کتاب‌های چاپ بنیاد ادبیات داستانی به چه شکلی تعریف شده می‌گوید: در بنیاد ادبیات داستانی با وجود هزینه‌های زیادی که برای طراحی و چاپ کتاب‌ها صرف می‌کنیم، درصد پایینی را به عنوان سود انتشارات در نظر می‌گیریم. نگاه ما فارغ از شعار، نگاه حمایتی است. حمایت از مولف و اثر. اگر نمونه‌های کتاب‌های چاپ انتشارات عصر داستان را ببینید خود گواه این مسئله است.
گفتنی است انتشارات عصر داستان در روزهای آتی چهار عنوان کتاب روانه‌ی بازار خواهد کرد.
نفر پانزدهم(جهانگیر خسروشاهی)، هورامه(یاسر یسنا)، با جام‌های شوکران(عبدلمجید نجفی)، موهای تو خانه‌ی ماهی‌هاست (محمدرضا شرفی) از آثاری است که به زودی از سوی انتشارات عصر داستان روانه بازار نشر خواهد شد.