سودآوری، بحث اول حیطه فرهنگ شده است

سید صابر منیری مدیر انتشارات پرسمان، در گفت‌وگو با گروه ادبیات خبرگزاری برنا، از دغدغه‌هایش در زمینه چاپ کتاب ارزان گفت. منیری ابتدا درباره آثار چاپی این انتشارات در سال 92 توضیح داد: در سال جدید 20 عنوان کتاب به انتشار رسانده‌ایم که از این بین 13 عنوان چاپ اولی و هفت عنوان تجدید چاپی بوده‌اند. در حال حاضر هم چهار عنوان کتاب که همگی رمان ایرانی هستند.
منیری سپس درباره ضوابط موجود در تعیین نرخ پشت جلد کتاب گفت: قدیم‌ترها قیمت پشت جلد از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعیین می‌شد. ولی بنا به دلایلی قیمت‌گذاری آزاد شد و در اختیار ناشرین قرار گرفت. طبیعتا وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، جریان‌های سلیقه‌ای هم ظهور می‌کنند. طوری که متاسفانه الان بحث اصلی در حوزه نشر و بین ناشران داخلی، بیشتر در حیطه بحث اقتصادی با محوریت سودآوری مطرح است. درواقع سود و ضرر مالی اصلی‌ترین موضوع در محیط‌های فرهنگی امروز ماست. فکر می‌کنم این نوع نگاه لطمه شدیدی به تالیف خواهد زد.
قیمت پشت جلد گرچه آیین‌نامه مکتوب و مشخصی ندارد، ولی وابسته به عرفیات روز جامعه نشر است. قائده کلی، ضرب و تقسیم‌های ناشران در هزینه‌های مصروفه مرحله تولید یک اثر، به علاوه سود حاصله از فروش کتاب‌هاست. خوب در فضای کنونی دست‌ها برای بالابردن نرخ کتاب به صورت کاملاً شخصی باز است.
منیری در پاسخ به این سوال که چرا دستمزدهای مولفان در چنین فضای آزادی نه تنها بالا نرفته، بلکه تا حدودی پایین‌تر هم آمده گفت: این مسئله در درجه اول به نوع کتاب، یعنی درون مایه کتاب و البته خود نویسنده مربوط است. طبیعی است که هر چه نویسنده مطرح‌تر و شناخته شده‌تر باشد در قیمت کتاب موثرتر است. چون تا حدودی فروش کتاب را تضمین می‌کند. البته در بسیاری از مواقع حتی نویسنده‌های بزرگ هم مجبور شده‌اند به دلایل مشکلات عدیده چاپ و نشر به دستمزدهای پایین تن بدهند.
موضوع دیگری که وجود دارد درون مایه کتاب است. مثلا در فضای موجود نمایشنامه و فیلمنامه‌های ایرانی مقبولیتی برای چاپ ندارند. چون کسانی که در این حوزه فعالند، بیشتر آثار نویسندگان خارجی را مطالعه می‌کنند. قائدتا این موضوع در قراردادهای نویسنده‌ها با ناشران تاثیر می‌گذارد. مگر در مواقع خاص و افراد خاص.
ولی رمان و داستان ایرانی وضعیت بهتری دارد. در ایران مردم به داستان‌ها و رمان‌هایی که با فرهنگ و معیشت و اوضاع حسی و عاطفی ایرانی معطوف‌ترند، اقبال بیشتری نشان می‌دهند. دستمزد مولفان نیز با توجه به تیراژ و قیمت کتاب پرداخت می‌شود.
مدیر انتشارات پرسمان در پاسخ به این سوال که تصمیم‌گیری درباره قیمت پشت جلد کتاب‌های طبع انتشارات پرسمان توسط چه کسی صورت می‌گیرد، گفت: من شخصا تصمیم نهایی را می‌گیرم. البته تصمیم من بستگی به نظر کارشناسان و افراد با تجربه‌ای دارد که در انتشارات پرسمان آثار دریافتی را به لحاظ محتوایی و تکنیکی بررسی می‌کنند و نمره می‌دهند.
منیری با تاکید بر اینکه چاپ آثار هر چه ساده‌تر باشد، فضای نشر پر شورتر و فعال‌تر خواهد بود، تصریح کرد: معتقدم کارهای اضافه و لوکسی که روی کتاب‌ها به خصوص رمان صورت می‌گیرد، تنها روند نشر را کندتر و هزینه مخاطبان را برای خرید کتاب بالاتر می‌برد. گاهی مخاطب باید از چند وعده غذایی خود بگذرد تا بتواند یک جلد کتاب بخرد و این اصلا اتفاق خوبی نیست. به نظرم دلیلی ندارد برای چاپ کتاب مخصوصاً رمان و داستان، از کاغذهای گران قیمت و جلدهای گلاسه و... استفاده کرد. می‌شود کتاب را با کیفیت بالا و البته با قیمتی مناسب به بازار ارائه داد تا مردم هم دچار مشکل خرید نشوند. مهم محتوای کتاب است.