نیک آبادی: نمیخواهم نمایش بر بازیگر برتری داشته باشد
به گزارش خبرنگار تئاتر برنا، روزهای پایانی خردادماه برای تهیه گزارش از تمرین گروه به پلاتو شماره 3 مجموعه تئاتر شهر رفتم، تمرینهای گروه «رابینسون کروزوئه» از اوایل خرداد آغاز شده و تا اواخر خرداد ماه سال جاری نیز ادامه دارد. این نمایش که به کارگردانی میلاد نیک آبادی، نویسندگی حمید رضا نعیمی و بازی بهرام افشاری، مجید نوروزی، علی حسین زاده، احمد محمد جواهری، مهرداد خانی قرار است امروز سه شنبه 28 خرداد ماه در سالن قشقایی به روی صحنه برود این اثر در جشنواره تئاتر فجر سال گذشته موفق به دریافت چهار جایزه در بخشهای کارگردانی، نویسندگی، بازیگری مرد و موسیقی شد.
این نمایش درباره رابینسون کروزوئه است که با کشتی تجاری خود راهی دریا شده و در مسیر گرفتار طوفان میشود تمام سرنشینان کشتی جان باخته و تنها فردی که زنده میماند رابینسون است که حال باید به زندگی خود ادامه دهد و به عبارتی خود را با شرایط پیش آمده وفق دهد. این داستان که بر اساس رمان «رابینسون کروزوئه» نوشته دنیل فو است با تغییراتی توسط حمیدرضا نعیمی به نگارش درآمده است.
نکته مورد توجهای که در این اجرا دیده میشود پخش یک موسیقی ثابت در فواصل بین پردهها و برای جداسازی پردههای نمایش از یکدیگر است که با شروع این موسیقی بازیگران با حرکات مخصوص به خود و از پیش تعیین شده روی مسیرهای مشخصی راه رفته و بر میگردند.
تمرین گروه راس ساعت 14 در فضایی که به نسبت حجم دکورها کوچک بود شروع شد کل دکور این نمایش 4 مکعب مستطیل آهنی با روکش کنف است که برای سهولت در حرکت دادنش چهار چرخ زیر آن تعبیه شده است؛ هرکدام از این مکعبها مانند یک قایق است و هر یک از بازیگران باید در آن قرار بگیرند و آنها حین نمایش علاوه بر بازی و بیان دیالوگ باید این مکعبها را به حرکت در بیاورند.
خوشبختانه روزی که برای گرفتن این گزارش مراجعه کردم همه بازیگران نمایش در حین تمرین حضور داشتند و میلاد نیک آبادی با وسواس و جدیت خاصی بازیگران را هدایت میکرد. مدت زمانی که برای تمرین امروز در نظر گرفته شده برای دو پرده از نمایش است که با حضور بهرام افشاری و مجید نوروزی البته در بخش کلام و رد و بدل شدن دیالوگ صورت میگیرد و دو بازیگر دیگر (مهرداد خانی و احمد محمد جواهری) بیشتر به جابهجایی قایقها میپردازند که اتفاقا کار سختی است چراکه حرکت دادن این مکعبها باید با بازی بازیگران و نوع دیالوگگوییشان کاملا هماهنگ باشد.
به دلیل هماهنگ نبودن حرکت قایقها چندین بار کارگردان به بازیگران کات میدهد و دوباره پردهها را شروع میکند.
پس از حدود سی دقیقه تمرین کارگردان ده دقیقه را برای استراحت گروه در نظر میگیرد و از این فرصت استفاده کرده و پای گفتوگو با میلاد نیک آبادی مینشینم.
میلاد نیک آبادی از کارگردانان جوان تئاتر است و با این که تنها 28 سال دارد موفق شده ده نمایش را روی صحنه ببرد و در جشنوارههای مختلف نیز شرکت کند او در حال حاضر تمام تمرکزش را روی نمایش اخیرش با نام رابینسون کروزوئه کذاشته است این اثر قرار است در سالن قشقایی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه برود.
این نمایش که در جشنواره سی و یکم فجر در چهار بخش بازیگری مرد، نویسندگی، کارگردانی و موسیقی موفق به کسب جایزه شد با مدت زمان 60 دقیقه و تا سی روز به اجرای خود ادامه میدهد.
نیک آبادی درباره چگونگی شکل گیری این نمایش چنین گفت: حدود چند سالی است که با آقای نعیمی نویسنده نمایش بر روی یک سری داستانها و ایدههای چون کریستف کلمب و رابینسون کروزوئه کار کردیم و سال گذشته تصمیم گرفتیم که نمایش رابینسون را به طور حتمی در برنامههایمان قرار دهیم. حمیدرضا نعیمی هم به طور اختصاصی روی طرح اصلی این قصه کرد و صحنهها هم کم کم با کامل شدن متن شکل گرفت. و خوشبختانه ما توانستیم سال گذشته این اثر را در جشنواره فجر به روی پرده ببریم.
یکی از نکاتی که در این نمایش وجود دارد طراحی صحنه جالب آن است. نیک آبادی در مورد وجود چهار قایق با طراحی خاص و متحرک اظهار داشت:
دکور اولیه این کشتی با آن چیزی که الان میبینید تفاوت دارد در نوع اولیه که در طراحیاش گلنار اکبری به من کمک کرد کشتی چهار قطعه مجزا بود که وقتی قطعات در کنار هم قرار میگرفت فرم پیدا میکرد و به این شکلی که الان مشاهد میکنید، نبود این دکور ساخته شد و برای جشنواره ما با آن تمرین کردیم تا اینکه تمرین داخل سالن شروع شد و در شکل اجرایی دیدیم که این کشتی با آن ساختاردر این سالن جواب نمیدهد چرا که سالن قشقایی از ابعاد بزرگی برخورد و روی صحنه خیلی به چشم میآمد. در نهایت تصمیم گرفتیم با وجود فرصت کمی که داشتم دکور جدیدی بسازم و در نهایت به دکور فعلی رسیدیم.
کارگردان نمایش «پروانه زرد روشن» درباره انتخاب بازیگران نمایش «رابینسون کروزوئه» خود گفت: از همان ابتدا بهرام افشاری گزینه اولمان بود و میخواستیم تا نمایش را تنها با دو کاراکتر شروع کنیم اما رفته رفته به این نتیجه رسیدیم که شخصیتهایمان را بیشتر کنیم.
برخلاف قصهای که ما از «رابینسون کروزوئه» شنیدیم گریم و چهره بازیگران مخصوصا بازیگر نقش اصلی با بازی بهرام افشاری اصلا با تصوراتمان یکی نیست. کارگردان نمایش «اسب عصاری» در این باره که ممکن است در وهله اول تماشاگر با نمایش ارتباط نگیرد ادامه داد: در کل معتقدم که همه اتفاقات در صحنه و توسط خود بازیگر باید رقم بخورد البته این به این معنی نیست که گریم را نفی کنم اما بیشتر حضور صحنهای بازیگر و لحظه بازیاش، انتقال وجه درونی شخصیت برایم مهم است همیشه گفتهام اگر بازیگری متمرکز و با تمرین عمل کند و بتواند بر وجوه درونی خود غالب آید و نقش را از درون به بیرون منتقل کند نیازی به گریم ندارد چراکه میتواند با روح بدن، بیان و روح فیگوراتیو برخورد کردنش با متن گریم را هم کمتر به یاد تماشاگر بیاورد. در هر حال سادگی در تئاتر امروز را پرکارکرد میدانم سادگی را دوست دارم و دوست ندارم چیزی در نمایش باشد که بر بازی بازیگر برتری داشته باشد.
او درباره اینکه آیا تماشاگر تئاتر امروز با این شیوه او در روایت کارهایش موافق است و از آن استقبال میکند، افزود: این هم از مسائلی است که باید در آینده دید و به نتیجه رسید؛ چراکه از الان مشخص نیست و اما امیدوارم که استقبال کند. اگر جای درست خودش قرار بگیرد خیلی هم خوب است. سادگی از الزامات این کار است و برای ما روان بودن قصه اهمیت دارد.
در پایان نیک آبادی درباره فروش این نمایش در گیشه چنین گفت: دوست ندارم خیلی وارد این مسائل شوم. البته این به این معنی نیست که آمدن مخاطب برایم اهمیتی ندارد نه اتفاقا استقبال آنها برایم خوشایند است اما الان تمام تمرکزم روی خود کارو رفع مشکلات موجود است.
پس از گفتوگو با نیک آبادی دوباره تمرین شروع میشود، کارگردان که تمرکز خاصی روی تک تک پردههای نمایش دارد شروع مجدد تمرین را با دو دقیقه تنفس و حس گیری آغاز میکند که این هم شیوه خاص او برای هدایت بازیگرانش است. پس از اتمام تمرین بهرام افشاری که بازیگر اصلی این نمایش است با صبر و حوصله زیاد پاسخگوی سوالاتمان درباره این اثر خود شد.
بهرام افشاری که 26 سال سن دارد تا کنون در نمایشهای رومولوس کبیر، جن گیر، فیل آبی، ترانهای برای آیدا، ترنج، آنتی آنتی گونه، لیر شاه، ساقی، هفت طبقه، پیرمردی با بالهای بزرگ، ویران بازی کرده است. او هم اکنون مشغول بازی در دو نمایش «رابینسون کروزوئه» به کارگردانی میلاد نیک آبادی و «ترنج» به کارگردانی تینو صالحی است.
افشاری درمورد تلاقی این دو کار گفت: در حال حاضر دو نمایش ترنج و رابینسون را روی صحنه دارم نمایش رابینسون به دلیل تبلیغات گستردهای که دارد و اینکه چهار جایزهای که در جشنواره تئاتر سال گذشته کسب کرده بیشتر تا الان دیده شده و همه منتظر تماشای اجرایش هستند و معتقدم که باید کارم را به بهترین نحو انجام دهم.
او در اینباره که آیا از قبل درباره قصه «رابینسون» ذهنیتی داشت، گفت: بله کلیت این قصه را میدانستم اما به طور دقیق قصه و شخصیت او را نمیشناختم و برای بازی کردن این نقش هم نمیخواستم که رابینسون رمانها را بشناسم بلکه دلم میخواست فردی که زاییده تصوراتم است را بازی کنم حال پس از اتمام اجرا رمان را میخوانم تا ببینم کجاها به نقش نزدیک و یا از آن دور بودم دوست نداشتم که در طراحی این کاراکتر به سمت ادا و تقلید بروم به همین دلیل ذهنم را در خدمت کارگردان گذاشتم.
بازیگر نقش «رابینسون» از آندسته بازیگرانی است که قدرت بداههپردازی خوبی دارد و کارگردانها هم در این باره دست او را باز میگذارند او در این باره گفت: بله بداهه در این چند ساله با من همراه بوده و من این موضوع را مدیون همان شش سال کار کردن در همدان هستم چراکه معلمی نداشتیم و همه ما فکر میکردیم که هر کاری انجام دهیم به این معنی است که بازیگر خوبی هستیم منتهی در این چهار سال استاد سمندریان کنترل این بداهه را یاد داد. دوست ندارم کارگردان به من بگوید اینجا این کار را انجام بده و این کار را انجام نده بلکه دوست دارم کارهایی انجام دهم و بعد کارگردان بگوید این کار خوب یا بد بود. محرک بازیگر است و کارگردان باید چیدمان و ویرایش را به او نشان دهد.
بعد از گفتوگو با افشاری تمرینهای این نمایش هم به پایان رسید.
/مائده میری/
