نباید تریبون جهانی جشنوارهها را از دست بدهیم
به گزارش خبرنگاررادیو و تلویزیون برنا ،مسعود جعفری جوزانی کارگردان وتهیه کننده سینمای ایران در برنامه مناظره سوال پیامکی برنامه را از اساس اشتباه دانست و گفت: نمی توان پرسید ساختن فیلم برای مخاطب داخلی اولویت دارد یا برای مخاطب خارجی. سینما یک زنجیره است، سینما پوستر یک ملت است، وقتی وارد یک بازی می شویم باید با قواعد آن بازی آشنا باشیم. وقتی یک فیلمساز میخواهد فیلم بسازد نباید فکر کند که این فیلم را برای جشنواره می سازد یا نه. اگر یک فیلم نتواند در داخل کشور موفق باشد در خارج از کشور نیز موفق نیست اما باید توجه داشت که حضور یک فیلم در یک جشنواره خارجی یک موفقیت محسوب میشود و جلوگیری از آن اشتباه است.
جوزانی ضمن اشاره به ضرورت رسیدن به یک تعریف مشخص از سینما، تاکید کرد: سینما یک صنعت است که باید به دادوستد با مردم بپردازد. مردم چون ارزشها و رویاهای خود را در سینما میبینند به آن جذب میشوند و به سینما میآیند. اگر قرار است در سینمای جهانی حضور داشته باشیم باید با همه توان تلاش کنیم تا در جشنوارههای خارجی حضور پیدا کنیم. این به این معنی نیست که برای سلیقههای مخاطبان خارجی فیلم بسازیم.
وی با اشاره به خصلتهای مشترک مردم جهان گفت: مردم دنیا دارای احساسات مشترکی هستند. نگاهشان به پاکی، خوبی و توسعه قابل توجه همه است. ما میتوانیم با حضور در جشنوارهها تریبونی جهانی داشته باشیم و نباید به هی چوجه آن را از دست بدهیم چرا که در غیر این صورت چرخه سینمای ما به هم میریزد. البته حضور در جشنوارهها و گرفتن جایزه فضیلتی برای ما نسبت به بقیه ایجاد نمی کند.
ممیزیهای غلط باعث شد این سفیر فرهنگی ارزان دچار انفعال و سرخوردگی شود
ابوالحسن داوودی، کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده سینمای ایران در برنامه مناظره درباره حضور سینمای ایران در جشنوارههای خارجی گفت: بحثهای مهمتری در سینمای ایران وجود دارد که باید به آنها پرداخت، مسالهای مانند ماهیت و وضعیت کنونی سینمای ایران، نه مساله حضور سینمای ایران در جشنوارههای خارجی.
داوودی درباره تاریخچه حضور سینمای ایران در دنیا گفت: تاریخچه حضور ما در جشنوارههای خارجی نشان میدهد که در دورههای مختلف این حضور تاثیرات متفاوتی بر سینمای ایران داشته است. آنچه مسلم است سینمای ایران بعد از انقلاب به آیینه تمامنمای فرهنگ ایران تبدیل شد و توانست سفیر فرهنگی ارزانقیمتی برای کشور ما باشد.
وی ادامه داد : راهبردهای غلط و ممیزیهای غلط باعث شد این سفیر فرهنگی ارزان دچار انفعال و سرخوردگی شود و امروز ما این ابزار و سفیر را از دست دادیم و بیشتر ان بدلیل سیاسیتهای 4 سال قبل و 8 سال قبل بوده است زیرا نگاه ملی حاکم نبوده است و بیشتر سلیقه حاکم بوده است.
داودی سینما را یک ابزار دانست و گفت: ما اگر از این ابزار استفاده نکنیم یک عنصر مهم و ارزانقیمت را برای شناساندن خودمان به دنیا از دست دادهایم. باید ورای تمام سلیقهها و جناحهای سیاسی نگاهی ملی به حضور در جشنوارهها داشته باشیم که اگر غیر از این باشد بازی را باختهایم.
این تهیهکننده تصریح کرد: سینما برای حضور در جشنوارههای جهانی باید جایی برای بیان افکار ملی و چیزی فراتر از یک حضور صرف در جشنوارهها باشد. از طرف دیگر جشنوارههای جهانی یک قالب سیاسی مشخص ندارند و نمیتوان همه آنها را به یک چشم دید. بی شک فیلمهای خوب فرصت حضور در جشنوارهها را خواهند داشت
داودی ادامه داد : در سینمای ایران هر مدیری که می اید کارهای مدیر قبلی را نقض می کند و می خواهد سینما را دوباره از نو اختراع کند من قبول دارم که در سینما افراد فرصت طلب وجود دارند اما نباید برای اینکه ما شان خود را پیدا کنیم شان دیگران را زیر سوال ببریم.
سینمای ایران جایگاه فرهنگی بزرگی دارد
منوچهر شاهسواری به صحبتهای خود را با انتقاد به موضوع انتخاب شده برای برنامه آغاز کرد، و در ادامه افزود: سینمای ایران جایگاه فرهنگی بزرگی دارد چرا باید مخاطبان خود را از مردم ایران انتخاب کند یا از مردم جهان؟ سینمای ایران جهت و سمتوسویی دارد در جهان و همیشه سینماگران ایران با نگاه عالمانه به جهان تلاش دارند که به همه مردم نگاه یکسانی داشته باشند. سینمای ایران وظیفه دمیدن روح به جهان بیرونی را دارد و این برآمده از فرهنگ و هنر ایرانی است که در برجستهترین عنصر فرهنگی یعنی سینما حاصل میشود.
این تهیه کننده ادامه داد: ما میتوانیم در عرصه سینمای جهانی باید به عنوان تولید محتوای اصیل فرهنگی کشنگرانه عمل میکنیم و نباید منتظر بمانیم آثاری چون «آرگو» و «300» ساخته شود و ما آنها را مورد نقد قرار دهیم و در مقابل آن چیزی نساخته باشیم و دیگران بسازند و فقط در مقابل آن واکنش نشان دهیم.
وی در ادامه با اشاره به صحبتهای جعفریجوزانی و عبدالحسن داودی به این نکته اشاره کرد که تمام حرفهایی که ما میزنیم مشترک است اما از زوایای متقابل مطرح می شود. سینمای ایران با توشههای عظیم فرهنگی و اخلاقی که به دوش دارد میتواند نقش حساسی را حتی در جهان ایفا کند.
فیلمهای ما فاقد قهرمان شده است
پرویز شیخ طادی در برنامه برنامه مناظره با چند سوال سخنان خود را آغاز کرد: آیا سینمای تهرانی به سینمای کشور خط میدهد و یا سینمای غربی؟ سینمای بومی ما کجا قرار دارد؟ آیا سینمای جشنوارهای در حق سینما حق دارد؟ آیا جشنوارههای خاص خطدهی ندادهاند؟ تمام فیلمهای ما فاقد قهرمان و داستان اصلی شدهاند و سینمای ضدقهرمان برای مخاطبان جذابیتی ندارد.
شیخطادی تاکید کرد: اگر به دنبال جذب جشنوارههای خارجی و رضایت مردم ایران هستیم با تقلید به جایی نخواهیم رسید و اگر رسیدهایم که باید ثابت شود. ما در عرصه سینمای کشور و ساخت فیلمها نیازمند رقابت با نقاط مختلف کشورهای جهان هستیم.
وی سرخوردگی، حرافی، دنیازدگی، بیثباتی، خمودگی، افتادگی در جریان باد، جوزدگی و... را از جمله ویژگی های قهرمانان سینمای اروپا دانست و گفت: البته حضور در این جشنوارههای خارجی شور آفرین است به این دلیل که میدانیم فیلم دیده شده و مخاطب آن را درک کرده است.
این کارگردان به بیان خاطرهای از تهیه کننده فرانسوی پرداخت و اظهار کرد: در سال 86 از فرانسه تهیه کنندهای ایرانی برای ساخت فیلمی با من تماس گرفت و گفت، یک شرط دارم که باید با موضوع کشور خودت و همسایه ایران فیلمی بسازی و باید در آن انتقاد کنی و من نپذیرفتم.
شیخ طادی افزود: ما باید اهداف جشنوارههای سینمایی را بشناسیم. باید دیپلماسی فرهنگی سیاسی را بشناسیم. ساخت 100 فیلم ضدایرانی و ایجاد 50 شبکه فارسیزبان از جمله اقدامات کشورهای اروپایی بر علیه کشور ایران است. باید با این پیشفرضها به سینما نگاه کرد.
سینما را بدون ساحت نمیتوان بررسی کرد
اکبر نبوی نیز با اشاره به لزوم بحث همه جانبه درباره سینما گفت : سینما ساحت رسانه ای صنعتی و هنری دارد و نمی توان سینما را بدون در نظرگرفتن هیچکدام ازاین ساحتها بررسی کرد باید وقتی تحلیلی از سینما می کنیم باید تحلیلی جامعه شناسانه نیز داشته باشیم و نباید کلی بحث کرد شانتاژ و جو سازی در سینما یک مقوله است و واقعیت های سینما یک مسئله دیگر است.
وی ادامه داد : فیلم دایره جعفرپناهی و امثال فیلمهای مانند وی عزت ملی ما را زیر سوال برده است اما فیلمهای مانند خانه دوست کجاست ، رنگ خدا ،بچه های آسمان طعم گیلاس ،زیر نور ماه ،فیلمهای هستند که از جشنواره های مختلف جایزه گرفتند اما سیاه نمایی نکردند
در بخش پایانی برنامه مناظره، به انتخاب حضار از بین 5 میهمان برنامه پرویز شیخ طادی و منوچهر شاهسواری برای مناظره دو نفره انتخاب شدند.
پرویز شیخطادی در ابتدای این بخش درباره سوالی مبنی بر اینکه حضور عدهای از فیلمسازان در جشنوارهها برای ماندن در سینمای ایران اتفاق می افتد گفت: حضور افراد در جشنواره ها تعیین شده نیست.
شاهسواری با اشاره به سالهای 76 و 77 گفت: ما در آن سالها برای آقای مجیدی با وجود اینکه در جشنوارهها حضور موفقی داشت، کلی دردسر کشیدیم. خیلی تلاش کردیم تا مجوز تهیهکنندگی بگیرد. من معتقدم بخش مهمی از بار فرهنگی سینمای ایران را تهیهکنندگان و کارگردانان به دوش میکشد. البته در سالهای اخیر انحصارهایی در سینمای ایران به وجود آمده است و خیلیها آرزومند حذف همه جریانهای مستقل هستند.
شاهسواری در بخش دیگری از سخنان خود گفت: چارهای نداریم جز اینکه در تولید سینمایی خود قدرتمند عمل کنیم و در این مسیر نیازمند خلاقیت و مدیریت دلسوز مدیران فرهنگی هستیم.
مرتضی حیدری از مهمانان این بخش از برنامه پرسید: نیت اصلی برای ساخت یک فیلم حضور در جشنوارهه است یا کشاندن مردم به سینما؟
شیخطادی در پاسخ به این سوال گفت: منکر این نیستم که فیلم باید برای کشاندن مردم به سینماها ساخته شود اما گاهی حضور در جشنواره ها تبدیل به استراتژی می شود. البته این به معنی این نیست که ما خودزنی کنیم و در اتمسفر دیپلماسی آنها حضور پیدا کنیم.
وی در ادامه با اشاره به سخنان شاهسواری گفت: فرهنگ و هنر نباید زیرنظر قوه مجریه باشد و ساختار اداری سینما باید جدا و در حوزه دیگری به صورت مستقل به کار خود ادامه دهد و منافع فرهنگی این حوزه را مثل یک سرباز حفظ کنند.
او با اشاره به سینمای ملی ایران گفت: ما در کدام یک از استانها سینما، داریم چرا سینمای بومی شکل نمیگیرد. به این دلیل این که هیچ کدام از تشکلهای سینمایی ما در استانها حضور ندارند. چرا در مشهد و اصفهان خانه سینما نداریم در حالی که این امکان کمک میکند تا آثار سینمای ایران شبیه هم نشود.
شیخطادی در ادامه با طرح چند پرسش گفت: چرا رقابت فرهنگی در استانها وجود ندارد؟ نقش نظام صنفی چیست؟ چه نهادی به شکایتها رسیدگی می کند. این سوالهاست که باعث میشود ما انحصار را از تهران بگیریم و در استانها پخش کنیم تا در درازمدت سینمای ایران منحصر به تهران نشود و سینمای ملی شکل بگیرد و سینمای ایرانی داشته باشیم.
منوچهر شاهسواری در جواب شیخطادی گفت: اصل حرف شما را به عنوان یک بحث تئوریکی و ساختاری رد نمیکنم اما تغییرات مدیریتی و معماری را یادآوری میکنم به این معنا که تقریبا ساختار معماری بیهویت، یکسانساز و شلختهای در همه جای کشور بوجود آمده در فیلمهای ما هم شلختگیها ایجاد می کند.
شاهسواری افزود: متاسفانه یکسانسازی عمومی را در همه بخشها از جمله فیلم و نیز تلویزیون نیز میبینیم.
