ایران جامعه کوتاه مدت

خبرگزاری برنا-سوار تاکسی که می شوید، از این خیابان به آن کوی برزن که می روید، احتمالا درس های جامعه شناسی نه چندان آکادمیک را نیز دوره می کنید. رانندگان و مسافران آنها، از صبح تا شام در حال نظریه پردازی در مورد جامعه ایران و زیر و بم آن هستند.
اما اگر می خواهید نگاهی دقیق تر به جامعه ایران بیندازید، کتاب "ایران جامعه کوتاه مدت" نوشته محمدعلی همایون کاتوزیان، انتخاب خوبی است. این کتاب مجموعه چهار مقاله است که هر یک به نوعی مشکلات تاریخی توسعه اقتصادی و سیاسی ایران را بررسی می کند. فقدان امنیت برای مالکیت خصوصی و در نتیجه عدم انباشت سرمایه در دست بخش خصوصی، انحصار ثروت و قدرت اقتصادی در دست حکومت ها که خود به انحصار قدرت سیاسی می انجامید و سرعت و شدت تحولات سیاسی و اجتماعی که جامعه را از چهارچوب قانونی باثبات که لازمه رشد و توسعه اقتصادی است محروم می کرد، در دو مقاله اول بررسی می شود. تلاش برای استقرار قانون و نظم قانونی که به انقلاب مشروطه انجامید و علل ناکامی ها و کمبودهای این جنبش مضمون مقاله سوم است و در مقاله چهارم که به معنایی دنباله مقاله سوم است شرحی از زندگی و آثار ملک الشعرای بهار می خوانیم که از کوشندگان راه مشروطه بود و انسانی فرهیخته و آزادی خواه و متجدد که می کوشید در دورانی خطرخیز و پرآشوب و دیکتاتوری بعد از آن در عین وفادار ماندن به آرمان های خود از تندروی های ویرانگر بپرهیزد و در محیطی که کمتر کسی هوادار اعتدال و خرد بود، به اعتدالی خردمندانه برسد.
این کتاب به قلم محمدعلی همایون کتازیون و به زبان انگلیسی نوشته شده. عبدالله کوثری آن را به فارسی ترجمه و نشر نی آن را منتشر کرده است. کاتوزیان که در تهران به دنیا آمده، در سال ۱۹۶۷ لیسانس خود را از دانشگاه بیرمنگام دریافت کرده است. در سال ۱۹۶۸ فوق لیسانس را از دانشگاه لندن و در سال ۱۹۸۴ دکترایش را از دانشگاه کنت در کانتربری گرفت. در سال‌های بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ در انگلستان، ایران، کانادا و ایالات متحده اقتصاد درس داده است. او در حال حاضر پژوهشگر پسا دکترا و دستیار آموزشی در کالج سنت آنتونی، و عضو هیات علمی مؤسسه شرقشناسی دانشگاه آکسفورد است.