کوره ای به قطر ۴۰ هزار کیلومتر

خبرگزاری برنا-خودمانی اش را که بگوییم، مثل کوره می ماند. زمین را می گویم. کوره ای که در حال گرم شدن است. از سال های سال پیش این کوره در حال گرم شدن بوده و حالا به نظر می رسد که انگار دیگر طاقت خوش هم طاق شده است!
دهه های آخر قرن بیستم، گرم ترین دوران طی 400 سال اخیر بوده است. زمین طی 100 سال اخیر به طور میانگین 0.74 درجه سلسیوس گرم تر شده و 10 مورد از گرم ترین سالهای زمین بین سال های 1990 تا 2007 میلادی اتفاق افتاده اند. همین سه مورد نشان می دهد که زمین به کوره ای می ماند که در حال داغ شدن است. از چندین سال پیش، ابتدای هر سال میلادی می شنیدیم که امسال احتمالا یکی از گرم ترین سالها خواهد بود. کما اینکه همینطور هم می شد. چه اینکه سال 2013 یکی از گرم ترین سالهایی بود که زمین به خود دیده بود.
حالا داستان برای سال 2014 نیز در حال تکرار شدن است و گفته می شود که این سال، گرم ترین سال تاریخ جهان خواهد بود. یک جهنم واقعی! کوره ای آدم پزی عظیمی که کورهء آلمان های نازی، در مقابل آن مثل لانه مورچه است! دلیل علمی هم دارد این آدم پزی طبیعی؛ پدیده ال نینو. پدیده ال‌نینو زمانی اتفاق می‌افتد که آب‌های گرم مدفون شده در اقیانوس آرام تا سطح اقیانوس بالا بیایند و در طول خط استوا به سمت آمریکا پخش شوند. در اثر این رویداد، در نواحی اطراف پرو و اکوادور به مدت 9 ماه یا بیشتر باران خواهد بارید و این مناطق شاهد سیلاب خواهند بود و دی سوی دیگر، یعنی اندونزی و استرالیا خشکسالی و آتش‌سوزی در صدر اخبار خواهد نشست. این بخشی از چرخه ویرانگر اقلیمی به نام نوسان جنوبی ال‌نینو است.
حالا با احتمالاتی که هواشناسان به دست آورده اند، احتمال روی دادن پدیده ال نینو به 76% می رسد. اگر این اتفاق بیفتد سال 2014 احتمالا گرم ترین سال تاریخ زمین خواهد بود. اما ال نینو از متغیرهای دیگری نیز پیروی می کند که قطعیت در اظهار نظر را از هواشناسان و دانشمندان می گیرد. اما آنچه مسلم است اینکه روی دادن ال نینو دو سال به طول می انجامد. یعنی اینکه در صورت رخ دادن این پدیده، ممکن است تمام پیامد های آن محدود به سال 2014 نشود و حتی دامان سال 2015 را نیز بگیرد. برای این امر باید تا شهریور ماه صبر کرد تا مشخص شود بلاخره زمینی که بهترین جای برای زندگی انسان است، تبدیل به جهنم حاضر می شود یا نه؟
از کنار این بحث ها که به آرامی گذر کنیم، به وضعیت شهرهای ایران می رسیم. ایران چهار فصلی که گرم ترین نقطه کره زمین در آن موجود است. برای سالیان مختلف، چند نقطه از ایران عنوان گرم ترین نقطه کره زمین را به خود اختصاص داده اند. نقاطی که همگی هم در استان کرمان قرار دارند. از سال 2005 تا کنون گرم ترین نقطه ثبت شده در کره زمین مربوط به منطقه "گندم بریان" در کویر لوت است. با دمای ثبت شده 71 درجه سانتیگراد. قبل از آن هم کویر شهداد در استان کرمان، گرم ترین نقطه ثبت شده در کره زمین محسوب می شد.
در تهران اما گرم ترین دمای ثبت شده 42.6 درجه سانتیگراد است. اگرچه این رکورد در مرداد ماه امسال می رفت که شکسته شود اما این اتفاق نیفتاد. روز 6 مرداد ماه امسال، تهران دمای 42 درجه را تجربه کرد که البته قطعا این دما در وسط شهر، به میزانی بالاتر از این حرف ها می رسد. حالا اگر ال نینو به کار بیفتد، این رکورد نیز خواهد شکست و احتمالا هم تهران و هم گندم بریان و هم شهداد، رکوردهایشان را بهبود خواهند بخشید. شکستن رکوردی که اینبار به هیچ وجه، شادی و نشاط و افراشتن پرچم ملی به همراه ندارد. فقط باید از قبل برای این رکورد شکنی آماده بود. با آماده کردن کولر ها، نصل کولر گازی، تهیه کردن یخ، نوشیدنی های خنک، لباس های نخی و ... . باید دعا کنیم که ال نینو، خیلی امثال حوصله فعال شدن نداشته باشد!