شهروند عنصر اصلی جامعه در دنیای مدرن است

وزیر راه وشهرسازی با تاكید بر اینكه دنیای مدرن شهروند را به عنوان عنصر اصلی جامعه به رسمیت شناخته است، بر باز تعریفی از مفاهیم اخلاق، عدالت، آزادی پرداخت و گفت: اگر اصالت را با شهروند بدانیم موتور اصلی جامعه شهروند است و اخلاق محصول اوست.

به گزارش خبرگزاری برنا به گزارش روابط عمومی وزارت راه و شهرسازی ، عباس آخوندی كه امروز در همایش مدیریت اخلاق و اخلاق مدیریت سخن می گفت، اظهار داشت: در جامعه به كرات در مورد اخلاق صحبت شده است اما اینكه اخلاق به خصوص در نیای مدرن چیست؟ سوالی بنیادی است كه در جامعه و حتی در دانشگاه ها كمتر در مورد آن كمتر صحبت می شود و اجمالی در مورد آن نیست.

وزیر راه و شهرسازی در تعریف اخلاق یادآور شد: اخلاق مجموعه ای از اصول و ارزشها است كه در جامعه می تواند تعادل و سازگاری رفتاری ایجاد كند.

وی افزود: اخلاق را برخی در جنبه های فردی و شخصی می دانند و آن را معادل «با ادب» می پندارند و كسی كه مراعات ادب می كند یعنی از الفاظ ركیك استفاده نمی كند و جلوی دیگران بلند می شود را اخلاق می گویند و در برخی مواقع دیگر از خود گذشتگی و بخشش را درحوزه اخلاق قرار می دهیم.

آخوندی ادامه داد: اگر با عینك دنیای مدرن نگاه كنیم اینها جزو اخلاق طبقه بندی نمی شود و در زیر مجموعه دو واژه جدا قرار می گیرد. همچنین با ورود به دنیای مدرن مفهوم اخلاق را باز تعریف نكرده ایم زیرا در این دنیا مفهومی بنیان برافكن به نام شهروند به وجود آمده كه آثارش در تمام رفتار روزمره و زندگی اجتماعی، اقتصادی و جنبه های دیگر زندگی وجود دارد.

وی با اشاره به اینكه ظاهر پدیده «شهروند» ساده است اما بنیادش بسیاری از رفتارهای قدیمی، عادتها و باورها را دچار تغییر می كند بیان كرد: خیلی ساده از كنار اخلاق عبور می كنیم و هنوز اخلاق را وارد سپهر عمومی نكرده ایم.

وزیر راه و شهرسازی اظهار داشت: در سپهر عمومی در دنیای مدرن چند مفهوم است كه بسیار مهم هستند و در ایران عمدتا در حوزه سیاست به كار برده شده است و در زندگی حرفه ای به كار نبرده ایم. این مفاهیم شامل آزادی،‌عدالت و استقلال است كه از شدت تكرار آنها حالت تهوع به انسان دست می دهد اما می خواهیم از این مفاهیم در زندگی حرفه ای صحبت كنم.

وی با تاكید بر اینكه متاسفانه با كمال افتخار مرتكب اعمال كاملا غیر اخلاقی می شویم به ذكر جزئیات بازسازی واحدهای مسكونی در زلزله رودبار و منجیل درسال 1369 پرداخت و گفت: 220 هزار واحد مسكونی در زلزله با شدتهای مختلف آسیب دیدند و گروه ها و نهادهای مختلف كه می خواستند مشاركت كنند و نیت خیر داشتند بحثشان این بود كه ساختمانهایی پیش ساخته حتی به صورت رایگان كه بهتر از خانه های قبلی آنها باشد برای زلزله زدگان بسازیم.

آخوندی با طرح این سوال از حاضران، كه آیا ساخت خانه منافاتی با مفاهیم مورد بحث دارد؟ آنها را در بحث خود مشاركت داد و در جمع بندی خود نسبت به این موضوع گفت: اصلی ترین بحث در موضوع بازسازی و ساخت خانه های پیش ساخته به آزادی بر می گردد و اینكه ما اولویت های مهندسی را به آزادی افراد در حوزه شهروندی ترجیح می دهیم.

وی تاكید كرد: پذیرش آزادی بحثی پیچیده است كه در حوزه مهندسی به شكل ظریفی افراد را محدود می كنیم و افراد به سمتی گرایش می دهیم كه حق انتخاب آنها به صفر برسد یا خیلی محدود شود.

آخوندی با اشاره به مفهوم استقلال و رابطه آن با آزادی تصریح كرد: آیا می توانیم استقلال را به ازای به دست آوردن آزادی از دست دهیم و یا بالعكس كه سوال مهمی است. در كارهای مهندسی موضوعی را فدای موضوع دیگر می كنیم و حفظ جان را بر حفظ مال ترجیح می دهیم و یكی از كارهایی كه ما می كنیم و ظاهرا خیلی اخلاقی است ترجیحات خودمان را به نام جامعه توجیه می كنیم و اسمش را ارتقای مهندسی و دانش و توسعه می گذاریم.

وی بیان داشت: در مقررات ملی از اصطلاح «حداقل الزامات» سخن گفته می شود چرا از «حداكثر الزامات» استفاده نشده است زیرا باید نقطه ای كه آزادی و استقلال فردی و ناظر بر مواردی باشد كه رفتار ما به حقوق دیگران لطمه نزند.

آخوندی گفت: در حوزه «عدالت » بحث پیچیده ای وجود دارد مخصوصا وقتی با اخلاق مواجه می شود و در تعارض با آن قرار می گیرد كه تضادی كلاسیك است. مثلا خسارت تصادف با وسایل گذاشته در خیابان كه مربوط به كارگاه ساختمانی است به عهده چه كسی است ؟ حال اگر بیمه بدنه خسارت ماشین و هزینه درمان كارگر ساختمانی را بدهد شما را تقبیح نمی كنند و حتی تشویق می كنند، در حالی كه هزینه كس دیگری را كه مقصر حادثه بوده را بیمه گذاران پرداخت می كنند.

وزیر راه و شهرسازی ابراز داشت: در این مثال شما با مجموعه ای از مفاهیم اخلاق ، عدالت و حقوق مواجه می شوید و عدالت این است كه اگر شما مقصر نیستید به هیچ وجه نباید خود را مقصر جلوه دهید.

وی تاكید كرد: ما نیاز داریم كه یكبار دیگر در مورد اخلاق حرفه ای صحبت كنیم و سپهر عمومی اخلاق را باید از سپهر خصوصی تفكیك كنیم و به نام یكی وارد حوزه دیگری شدن كاملا غیر اخلاقی است و ما در حوزه ا خلاق دچار تناقض شده ایم.

وزیر راه و شهرسازی توضیح داد: باید رابطه اخلاق با دولت را نیز بررسی كنیم و اگر مفهوم مدیریت اخلاق را به اینكه مدیر اخلاق دولت است تقلیل دهیم به این نتیجه می رسیم كه دولت مجری اخلاق است. در حالی كه تنها كارش گسترش روابط عادلانه است و دولت نباید زمینه رفتارهای متناقض را ایجاد كند.

وی تصریح كرد: حال اگر بتوانیم اخلاق را به مفهوم پاسداری از ارزشهای بنیادی و به كارگیری آنها در زندگی حرفه ای و آزادی شامل خودمان، كارمندان و مشتریان و به كارگیری بحث عدالت و اخلاق در چارچوب عملی در نظر گر فته شود در نهایت به امید اجتماعی منجر خواهد شد.

آخوندی بیان كرد: نقطه تعادل در مفاهیم امید اجتماعی است كه محصول رعایت اخلاق است و بزرگترین دستارود اخلاق راه انداختن موتور توسعه اجتماعی است كه بیش از هر چیزی به آن نیاز داریم.

وی تاكید كرد: امید تخیل و توهم نیست و امید باید در چارچوب اطمینان بخشی از یكسری از ارزشهای بنیادین باشد و امید اجتماعی محصول رعایت آزادی ، استقلال و عدالت در زندگی اجتماعی است.