نظر یک کارشناس اقتصاد ورزش؛ پخش اختصاصی، راه کار حل مشکل حق پخش
مجتبی فریدونی کارشناس اقتصاد ورزش در گفت وگو با سرویس ورزش برنا در اصفهان، درخصوص راهکارهای موجود در دنیا برای پخش تلویزیونی مسابقات اظهارداشت: پرداخت حق پخش تلویزیونی موضوعی است که علیرغم تلاش هاي بسیار و قوانین و مقررات متفاوت طی دوره اي حدودا 15 ساله کماکان لاینحل مانده است. نتایج تمام بحث ها و گفتگوها بین فدراسیون فوتبال و صدا وسیما وهمچنین دخالت مجلس و دولت ، نهایتا به این منجر شد که از زمان تصویب برنامه ششم توسعه و صرفا طی سال هاي 99 و 1400 مجموعا 75 میلیارد حق پخش به خزانه واریز شود که از آن 7 میلیارد تومان به وزارت ورزش پرداخت شده که مبلغ 5 میلیاردش به فدارسیون فوتبال رسیده است. 8 سال و فقط 5 میلیارد تومان حق پخش گویاي این است که اگر همچنان چشم امید فوتبال به دولت و صدا و سیما باشد مشکل حق پخش حل نخواهد شد و باید چاره دیگري اندیشید.
چاره کار چیست؟
چاره کار این است که مثل اکثر کشورهاي دنیا هر کس می خواهد فوتبال تماشا کند هزینه آن را هم بدهد. در
انگلستان به عنوان کشوي که بالاترین درآمد را از محل حق پخش دارد هر شهروند انگلیسی باید دو اشتراك گران تهیه کند. یکی اشتراک شبکه تلویزیونی Sky Sport به عنوان پخش کننده بازي ها و یکی شرکت مخابراتی(British Telecom) BT به عنوان تامین کننده اینترنت پرسرعت . اما در ایران از یک طرف چون از دیرباز همه بخش هاي اقتصادي در اختیار دولت بوده، مردمبه استفاده مجانی عادت کرده اند و از طرف دیگر هم امکان پخش بازي ها به صورت اینترنتی و آن لاین وجود ندارد؛ چرا که هم زیرساخت قوي وجود ندارد و هم هزینه آن براي عموم مردم قابل پرداخت نیست.
بنابراین پخش اختصاصی فوتبال تنها راه کار گذر از این بحران است. به منظور پخش اختصاصی کانالهاي تلویزیونی راه حلهاي مختلفی وجود دارد.
منظور از پخش اختصاصی این است که گیرنده هاي خاصی که حق پخش پرداخت نموده اند؛ قادر به باز کردن و تماشاي یک کانال خاص باشند. با توجه به اینکه در حال حاضر شبکه هاي صدا و سیما دیجیتال هستند وپروتکل DVB-T را پشتیبانی می نمایند برای این منظور می توان از گیرنده های دیجیتال
(Set Top Box) استفاده کرد. با توجه به اینکه شبکه هاي صدا و سیما به صورت رایگان براي کل ایران می باشند پس بنابراین نمی توان پخش اختصاصی بر روي این شبکه هاي عمومی داشته باشیم. به این منظور پیشنهاد می شود که یک شبکه اختصاصی Scramble شده به این منظور اختصاص یابد. صدا وسیما میتواند در صورت پهناي باند خالی یک کانال به این منظور اختصاص دهد. حال به منظور دریافت اختصاصی شبکه مذکور بایستی گیرنده هاي خاصی طراحی شود.
لازم به ذکر است که اکثریت قریب به اتفاق Set Top Boxهاي موجود در بازار ایران قابلیت برنامه ریزي به منظور دریافت شبکه های خاص Scramble شده را ندارند. به منظور دریافت شبکه هاي Scramble شده ، Set Top Boxهاي خاص این کار می تواند طراحی و ساخته شود.
از لحاظ فنی شرکتهایی در داخل ایران وجود دارند که در صورت نیاز قادر خواهند بود که چنین گیرنده هایی را طراحی نمایند. این گیرنده ها هم می توانند به صورت ماژولار با قابلیت اتصال کارتهای خاصی طراحی شوند و هم می توانند به صورت نرم افزاري و استفاده از کدهاي BISS طراحی و مورد استفاده قرار بگیرند. در حالت اول براي باز نمودن شبکه Scramble شده می توان از کارت مربوط به آن استفاده نمود و در حالت دوم می توان به منظور باز کردن شبکه، از کدهاي اختصاصی آن شبکه استفاده نمود.
پیش بینی درآمد
این طرح می تواند توسط سازمان لیگ ، صدا و سیما یا مجری (اسپانسر) انجام و گیرنده هاي دیجیتال مخصوص به این امر به فروش رسیده و از محل فروش آنها به درآمدهاي قابل توجهی دست یافت که البته اجراي آن نیازمند توافق سه جانبه بین فدراسیون (سازمان لیگ ، صدا و سیما و مجری (اسپانسر) است. بر اساس آخرین سرشماري عمومی نفوس و مسکن که در سال 1395 انجام شده است حدود 6 میلیون خانوار روستایی و 18 میلیون خانوار شهري در کشور وجود دارد. بسته به تعداد خانواده هایی که دستگاه مذکور را خریداري نمایند و مبلغی که از فروش هر دستگاه گیرنده دیجیتال عاید می شود ( بین 200 هزار تا یک میلیون تومان به ازاي هر دستگاه) می توان درآمدي بین 483 تا 19344 میلیارد تومان را متصور بود. در یک فرض نسبتا منطقی اگر فقط 20 درصد خانوارهاي روستایی و 60 درصد خانوارهاي شهري این گیرنده ها را خریداري کنند درآمدي بین 2417 تا 12086 میلیارد تومان عایدي خواهد داشت. درآمدهاي حاصل از این کار می تواند با درصدهاي توافق شده بین فدراسیون فوتبال (مثلا 70 درصد)و صدا و سیما( مثلا 30درصد) تقسیم شود.
اگر صدا و سیما توافق کند که فوتبالهاي خارجی را هم تحت همان کدینگ پخش کند احتمال موفقت و افزایش درآمد بسیار بیشتر خواهد شد و سهم هر دو طرف می تواند مساوي باشد.
