علت اصلی پیدایش داعش فقدان دولت مرکزی فراگیر و مقتدر در عراق است
وثوقی: باید توجه داشت مقابله سخت و سرکوب خشونت با خشونت تنها در کوتاه مدت و به صورت مقطعی پاسخ خواهد داد، برای حل چنین معضلهایی - داعش و افراطیگری - باید به سمت حل و رفع زمینههای ساختاری و موجدۀ آن از قبیل – شکافهای قومی و زبانی و دینی و فرایند دولت – ملت سازی و... – حرکت کرد.
یک کارشناس روابط بینالملل در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری برنا در پاسخ به علل شکل گیری گروه تروریستی داعش موسوم به دولت اسلامی گفت؟ ظهور و بروز داعش در عرصۀ معادلات منطقهای و بینالمللی دلایل متعددی دارد که از جملۀ آنها میتوان به سیاستهای غلط آمریکا، شکاف های فعال قومی و زبانی و دینی در منطقۀ خاورمیانه، طی نشدن فرآیند دولت – ملتسازی در برخی کشورهای منطقه و سیاستهای غلط برخی از دولتهای مهم و تأثیرگذار چون عربستان و قطر اشاره کرد.
وثوقی در تحلیل دیگر زمینههای ظهور گروه تروریستی داعش افزود: اصلیترین دلیل پیدایش گروهی چون داعش این فقدان دولت مرکزی فراگیر در عراق است، فقدانی که منجر به تقویت نیروهای گریز از مرکز و فعال شدن شکافهای زبانی ودینی و قومی در جامعۀ موزائیکی عراق شده است و به بروز و ظهور مقاومت از سوی هویتهای زبانی و قومی در برابر دیگر قومیتها و هویتها انجامیده است. از سویی دیگر نبود دولت فراگیر خود به زبانی دیگر نشانگر فقدان و غیاب نهادهای مدنی دمکراتیک و تعریف غیر مدرن و غیر دمکراتیک از قدرت در برخی از کشورهای خاورمیانه است. در چنین شرایطی طبیعی است که ظهور میانجی دیگری به نام خشونت و افراطیگری چیزی تعجببرانگیز نخواهد بود.
استاد دانشگاههای اصفهان در ادامه به نقش برخی از کشورهای منطقه در حمایت از گروه تروریستی داعش اشاره کرد و گفت: برخی از کشورهای منطقه چون عربستان و قطر از این گروه تروریستی حمایت مالی و تسلیحاتی به عمل آوردهاند. علت این حمایت نیز غیر متقارن کردن قدرت در منطقۀ خلیج فارس است. هدف این کشورها از این اقدام مقابله با قدرت منطقهای جمهوری اسلامی ایران است.
کارشناس روابط بینالملل در پایان دربارۀ راهکار مقابله با گروه تروریستی داعش گفت: در کوتاه مدت تنها راه مقابله با چنین شرایطی ایجاد اجماع منطقهای – میان تمامی قدرتهای منطقهای – و در مرحلۀ بعد ایجاد ائتلاف بینالمللی برای مقابله با گروههای تروریستی از این دست است؛ همانند آنچه در حال حاضر در سطح بینالمللی و در قضیۀ برخورد با دولت اسلامی – داعش - در حال رخ دادن است اما باید توجه داشت مقابله سخت و سرکوب خشونت با خشونت تنها در کوتاه مدت و به صورت مقطعی پاسخ خواهد داد، همانگونه که پیشتر بیان شد برای حل چنین معضلهایی باید به سمت حل و رفع زمینههای ساختاری و موجدۀ آن از قبیل – شکافهای قومی و زبانی و دینی و فرایند دولت – ملت سازی و... – حرکت کرد.