عقلانیت ملاک کارآمدی فرهنگهاست/ اجتناب از نگاه دیوار ساز در فرهنگ
استاد دانشگاههای اصفهان گفت: آنچه که مسئولین و متولیان فرهنگی ما باید بدان توجه داشته باشند این است که نگاه دستوری به مقولۀ فرهنگ نه تنها به نتایج روشن و مشخصی نخواهد رسید بلکه در صورت تداوم منجر به انزوا کشیده شدن فرهنگ در متن زندگی و روابط اجتماعی خواهد شد. در زمینۀ فرهنگ باید از نگاه و ابزار سلبی – دیوار، فیلتر، سانسور – پرهیز کرد و بر روی وجوه ایجابی چون – عقلانیت و گفتگو، مدارا – تأکید کرد.
یک استاد جامعهشناسی سیاسی در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری برنا در تعریف فرهنگ گفت: در تعریف کلی میتوان فرهنگ را مجموعهای پیچیدهای از دانشها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات دانست.
اوغلی درباره رابطۀ فرهنگ و سیاست گفت: فرهنگ و سیاست رابطهای در هم تنیده و پیچیده و غیرقابل تفکیک دارند. رابطهٔ فرهنگ و سیاست به گونهای است که به راحتی نمیتوان منکر آن شد و هرگونه تلاش برای انکار ارتباط این دو مقوله باعث ضعف و زوال آنها خواهد شد. باید توجه داشت رابطۀ فرهنگ و سیاست اختیاری نیست بلکه دوجانبه و دوسویه است.
استاد دانشگاههای اصفهان فرهنگ را نسبت به سیاست دارای اولویت و تقدم دانست و افزود: فرهنگ به گونهای نسبت به سیاست اولویت دارد به بیان دیگر نظام فرهنگی نسبت به نظام سیاسی دارای تقدم و اصالت وجودی است.
اوغلی در ادامه به اجزاء و عناصر فرهنگ اشاره کرد و گفت: فرهنگ از عناصری و اجزاء مختلفی دارد که از جملۀ آنها میتوان به دانش، باورها، اخلاق، هنر، قانون و سنتها اشاره کرد.
کارشناس جامعهشناسی سیاسی فرهنگ را به دو گونۀ قدرتمند و ضعیف تقسیم کرد و افزود: ما دو گونه فرهنگ داریم: الف) فرهنگ قدرتمند، پایدار، باثبات و استوار ب) فرهنگ سست و ناتوان.
اوغلی عقلانیت را ملاک و معیار کارآمدی فرهنگ دانست و خاطر نشان کرد: موفقیت و یا عدم موفقیت فرهنگها را باید در میزان عقلانی و کاربردی بودن آنها جستجو کرد. تجربۀ جهانی به خوبی ثابت کرده است که هر فرهنگی که از عنصر عقلانیت، پویایی و توجه به شرایط زمان و مکان فاصله گیرد، از متن به حاشیه رانده خواهد شد.
استاد دانشگاههای اصفهان در پایان بهترین روش انتقال فرهنگ را درونی کردن فرهنگ از طریق آموزش دانست و گفت: آنچه که مسئولین و متولیان فرهنگی ما باید بدان توجه داشته باشند این است که نگاه دستوری به مقولۀ فرهنگ نه تنها به نتایج روشن و مشخصی نخواهد رسید بلکه در صورت تداوم منجر به انزوا کشیده شدن فرهنگ در متن زندگی و روابط اجتماعی خواهد شد. در زمینۀ فرهنگ باید از نگاه و ابزار سلبی – دیوار، فیلتر، سانسور – پرهیز کرد و بر روی وجوه ایجابی چون – عقلانیت و گفتگو، مدارا – تأکید کرد.
