راز هوش انسانی در روده پنهان است؟
نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد میکروبهای ساکن روده میتوانند بهطور مستقیم بر رشد و عملکرد مغز اثر بگذارند؛ تاثیری که نهتنها به سلامت روان مربوط میشود بلکه ممکن است در شکلگیری مغز بزرگ و پرمصرف انسان در مسیر تکامل نیز نقش داشته باشد.
به گزارش sciencedaily، دانشمندان دانشگاه نورثوسترن آمریکا در این مطالعه برای نخستینبار شواهد تجربی مستقیمی ارائه کردهاند که نشان میدهد تفاوتهای عملکرد مغز میان گونههای مختلف نخستیها میتواند تحت تاثیر ترکیب میکروبی روده آنها باشد.
در این تحقیق، پژوهشگران میکروبهای روده سه گونه نخستی انسان و میمون سنجابی (با مغز نسبتا بزرگ) و ماکاک (با مغز کوچکتر) را به موشهایی منتقل کردند که بهطور کامل فاقد میکروب بودند. پس از هشت هفته فعالیت مغزی موشها بهطور چشمگیری تحت تاثیر منشا میکروبها قرار گرفت.
میکروبها چگونه مغز را تغییر میدهند؟
بررسیها نشان داد موشهایی که میکروبهای روده نخستیهای دارای مغز بزرگتر را دریافت کرده بودند افزایش فعالیت ژنهایی را تجربه کردند که با تولید انرژی و انعطافپذیری سیناپسی مرتبط هستند؛ فرایندی که نقش اساسی در یادگیری و سازگاری مغز دارد. در مقابل این مسیرها در موشهایی که میکروبهای نخستیهای با مغز کوچکتر را دریافت کرده بودند بهمراتب کمفعالتر بود.
کتی آماتو، استاد انسانشناسی زیستی و پژوهشگر اصلی این مطالعه میگوید: این تحقیق نشان میدهد میکروبها بر ویژگیهایی اثر میگذارند که برای درک تکامل بهویژه تکامل مغز انسان اهمیت بنیادین دارند.
به گفته او الگوهای بیان ژن در مغز موشها شباهت قابلتوجهی با الگوهای مغزی گونهای داشت که میکروبها از آن گرفته شده بودند؛ بهگونهای که مغز موشها از نظر عملکرد ژنتیکی شبیه مغز نخستیهای میزبان میکروبها عمل میکرد.
ارتباط با اختلالات عصبی و روانی
یکی از یافتههای غیرمنتظره این پژوهش، ارتباط الگوهای ژنی مشاهدهشده با برخی اختلالات عصبی رشدی و روانی بود. موشهایی که میکروبهای نخستیهای با مغز کوچکتر را دریافت کرده بودند الگوهایی از بیان ژن را نشان دادند که پیشتر با اختلالاتی مانند بیشفعالی و کمتوجهی (ADHD)، اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی و اوتیسم مرتبط دانسته شدهاند.
اگرچه مطالعات پیشین ارتباط میان ترکیب میکروبی روده و این اختلالات را مطرح کرده بودند، اما شواهد علی مستقیم محدود بود. آماتو در اینباره میگوید: یافتههای ما نشان میدهد میکروبهای روده میتوانند بهطور علی در شکلگیری این اختلالات نقش داشته باشند زیرا عملکرد مغز را در دوران رشد تحت تاثیر قرار میدهند.
به باور پژوهشگران این نتایج نهتنها درک تازهای از چگونگی تکامل مغز بزرگ و پرمصرف انسان ارائه میدهد بلکه میتواند مسیرهای جدیدی را برای مطالعه ریشههای اختلالات روانی و عصبی بگشاید. این دیدگاه، رشد مغز را در چارچوبی تکاملی و در تعامل نزدیک با میکروبیوم بدن بررسی میکند.
این مطالعه با عنوان میکروبیوتای روده نخستیها تغییرات تکاملی معناداری در رشد عصبی موشها ایجاد میکند در نشریه معتبر Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است.
انتهای پیام/
