ابلاغ دستورالعمل افزایش ظرفیت گاز برای توسعه میادین از سوی وزارت نفت/ معاملات سلف صرفهجویی انرژی را تقویت میکند
محمد نظیفی مدیرعامل بورس انرژی ایران امروز ۱۳ بهمن در هفتمین همایش تأمین مالی با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاستهای حکمرانی انرژی گفت اگر دولت نگران رفتارهای انحصارگرایانه در بازار است، راهکار الزاماً تصدیگری کامل و مدیریت مستقیم دولتی نیست، بلکه میتوان با تنظیمگری هوشمند، نظارت مؤثر و ایجاد بازارهای متشکل و شفاف، هم از سوءاستفاده جلوگیری کرد و هم زمینه رقابت سالم را فراهم ساخت.
وی افزود: تجربه سالهای اخیر، بهویژه در دوره همهگیری کرونا، نشان داد که شوکهای تقاضا و عرضه در حوزه انرژی میتواند به سرعت ساختار بازار را تحت تأثیر قرار دهد. به گفته نظیفی، ایران به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر گاز جهان، نیازمند ایجاد جریان اقتصادی پایدار در این بخش است؛ جریانی که در آن بازارهای رسمی، منضبط و دارای چارچوبهای مالی روشن، نقش محوری در کشف قیمت و تخصیص بهینه منابع ایفا کنند.
مدیرعامل بورس انرژی تأکید کرد: آزادسازی تدریجی قیمتها، اگر با تنظیمگری دقیق همراه باشد، میتواند سیگنال اقتصادی لازم را به عرضهکنندگان و سرمایهگذاران مخابره کند. وی گفت قیمتهای غیرجذاب، سرمایهگذاری در حوزه انرژی را توجیهپذیر نمیکند، در حالی که قیمتهای مبتنی بر واقعیت بازار، انگیزه لازم برای افزایش عرضه و کاهش ناترازی را ایجاد خواهد کرد.
نظیفی با اشاره به آمارهای مصرف انرژی اظهار داشت: حدود ۲۱ درصد از مصرف شبکه در شرایط فعلی با ناترازی مواجه است و پیشبینی میشود در صورت تداوم روند موجود، این شکاف افزایش یابد.
وی افزود: بخش عمدهای از گاز تزریقی به شبکه از میدان پارس جنوبی تأمین میشود و سهم بالای مصرف خانگی، تخصیص غیراقتصادی منابع را رقم زده است.
به گفته وی، برای افق ۱۴۰۹ حدود ۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در صنعت انرژی مورد نیاز است؛ رقمی که با قیمتهای فعلی، جذب آن دشوار خواهد بود.
مدیرعامل بورس انرژی همچنین به واردات سالانه چند میلیارد دلاری بنزین و زیانهای ناشی از قاچاق سوخت اشاره کرد و گفت: این هزینهها باید به عنوان یک مؤلفه جدی در مدل اقتصادی انرژی کشور دیده شود.
وی تأکید کرد: بازار و سازوکارهای مبتنی بر آن، بهترین ابزار برای مدیریت رفتار فعالان اقتصادی و اصلاح الگوی مصرف است و تعلل در پذیرش واقعیتهای اقتصادی، فرصت اصلاحات ساختاری را از بین میبرد.
نظیفی در ادامه به ابزارهای مالی بورس انرژی برای مدیریت مصرف و تأمین مالی پروژهها پرداخت و گفت: استفاده از ابزارهایی مانند سلف موازی استاندارد، صندوق پروژه و گواهی ظرفیت میتواند بدون فشار مستقیم بر بودجه دولت، منابع مالی لازم برای توسعه زیرساختهای انرژی را فراهم کند.
به گفته وی در معاملات سلف، محصول الزاماً از انبار خارج نمیشود، بلکه با ایجاد سازوکارهای مالی، صرفهجویی و تخصیص بهینه انرژی محقق میشود و سرمایهگذار از طریق ضمانتهای بانکی، ریسک خود را مدیریت میکند.
وی توضیح داد: بازار ثانویه ظرفیت برق و گاز نیز امکان معامله و بازتخصیص ظرفیت را برای بنگاهها فراهم میکند و این موضوع میتواند به افزایش بهرهوری شبکه و شکلگیری درآمد اقتصادی از محل مدیریت ظرفیت منجر شود.
نظیفی در پاسخ به برنا گفت: دستورالعملهای مرتبط با بازار ظرفیت گاز برای توسعه میادین از سوی وزارت نفت ابلاغ شده و امید میرود از امسال این ابزارها به شکل عملیاتی در خدمت افزایش ظرفیت تولید قرار گیرد.
مدیرعامل بورس انرژی در خاتمه خاطرنشان کرد: اقتصاد انرژی کشور در آستانه یک نقطه تصمیمگیری مهم قرار دارد و تأخیر در اصلاحات میتواند هزینههای سنگینی در سالهای آینده تحمیل کند. فرصت انجام جراحی اقتصادی محدود است و اگر اصلاحات ساختاری بهموقع اجرا نشود، در افق ۱۴۱۵ با چالشهای جدیتری مواجه خواهیم شد.
انتهای پیام/
