جنگ شناختی دشمن چیست؟

به مجموعه عملیات برنامه‌ریزی‌شده، سازمان یافته و بلندمدتی اطلاق می‌شود که هدف اصلی آن تأثیرگذاری بر ادراک، تفکر، باورها، تصمیم‌گیری و رفتار گروه‌های هدف (افراد، نخبگان یا کل جامعه) از طریق ابزار‌های روانی، اطلاعاتی، رسانه‌ای و فناورانه است. در این نوع جنگ، تمرکز بر فضای ذهنی و شناختی انسان‌هاست تا با تغییر یا دستکاری برداشت‌ها، اراده، انسجام و توانایی تصمیم‌گیری آنها را تضعیف یا هدایت کنند.
اول _ هدف: ذهن و شناخت انسان.
دوم _ ابزارها:رسانه‌های سنتی و نوین مثل شبکه‌های اجتماعی، فضای مجازی.
سوم _ راهبردها: ایجاد تردید، بی‌اعتمادی و دوگانگی 
در این جنگ خصوصیاتی در آن مشخص است:
  _ مرز‌های نامشخص (غالباً غیررسمی و بدون اعلان جنگ).
 _  پیچیدگی و پنهان‌بودن منشاء حملات.
 _ اثرگذاری تدریجی و بلندمدت.
 _ هزینه پایین برای مهاجم در مقایسه با جنگ سخت.
با روش‌های زیر اجرا می‌نمایند: 
_ انتشار گسترده اخبار جعلی برای ایجاد هراس یا بی‌اعتمادی.
_ ساختن روایت‌های تاریخی متناقض با هویت جمعی.
_ استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی برای دوقطبی‌سازی جامعه.
_ تأثیرگذاری بر انتخابات یا تصمیمات کلان یک کشور از طریق کمپین‌های هدفمند.
دشمنان با بهره‌گیری از جنگ شناختی سعی می‌کنند مبانی مشروعیت نظام، کارآمدی آن، اعتماد مردم به رهبری، همبستگی ملی و مقاومت در برابر فشار‌ها را تضعیف کنند. این جنگ می‌تواند از طریق رسانه‌های بین‌المللی، شبکه‌های اجتماعی، تولید محتوای فرهنگی مخالف یا نفوذ در گفتمان نخبگان و هنرمندان اجرا شود.
در مقابله با جنگ شناختی دشمن علیه جمهوری اسلامی ایران، مدیران فرهنگی و رسانه‌ای وظایف خطیری و مهمی  بر عهده دارند که برخی از کلیدی‌ترین آنها عبارتند از:
۱. شناسایی و رصد دقیق تهدیدات
_ ایجاد و تقویت واحد‌های رصد و پایش هوشمند برای شناسایی سریع و تحلیل دقیق تاکتیک‌ها، محتوا‌ها و کانال‌های دشمن در جنگ شناختی و ارائه راه کار قبل از حمله یا اقدام دشمن.
_ استفاده از ابزار‌های علمی و پژوهشی برای درک عمق و گستره تأثیرگذاری عملیات دشمن بر افکار عمومی.
۲. تولید و توزیع محتوای اثرگذار
_ تولید محتوای جذاب، منطقی و متناسب با اقشار مختلف جامعه به‌ویژه نسل جوان در قالب‌های نوین رسانه‌ای (فیلم، موشن گرافیک، بازی‌های رایانه‌ای، اینفوگرافیک و...).
_ تقویت روایت‌سازی مبتنی بر ارزش‌های انقلاب اسلامی و دستاورد‌های کشور با زبان هنرمندانه و غیرمستقیم و اجرایی نمودن جهاد تبیین به فرموده رهبر معظم انقلاب.
۳. تقویت سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی
_ طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی گسترده برای ارتقای سواد رسانه‌ای و توانایی تحلیل پیام‌های رسانه‌ای در میان عموم مردم به‌ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان و ایجاد کرسی‌های آزاد اندیشی.
_ ترویج فرهنگ پرسشگری، نقد و بررسی اطلاعات در فضای مجازی و رسانه‌های خارجی بدور از گرایشات سیاسی.
۴. تقویت اعتماد عمومی
_ شفافیت‌سازی، پاسخگویی و گفت‌وگوی صادقانه با مردم درباره چالش‌ها و مشکلات، همراه با ارائه راه‌حل‌های واقع‌بینانه البته این جدا از بیان موضوعات تحریک زا بعضی از مدیران ارشد دولتی است که بجای آرامش باعث التهاب جامعه می‌شوند.
_ پرهیز از بزرگ‌نمایی، پنهان‌کاری یا بیان غیردقیق که ممکن است به بی‌اعتمادی دامن بزند.
۵. هماهنگی و انسجام نهاد‌های فرهنگی و رسانه‌ای
_ ایجاد هماهنگی استراتژیک بین نهاد‌های فرهنگی، رسانه‌ای، آموزشی و علمی برای مقابله یکپارچه و منسجم با جنگ شناختی.
_ تشکیل اتاق‌های فکر مشترک و استفاده از ظرفیت همه‌ی جریان‌های فکری داخلی در چارچوب نظام.
_ پرهیز از موازی کاری دستگاه‌های متولی فرهنگی در تولید محتوا گا‌ها برای انتقال یک پیام وقتی توسط دستگاه‌های متولی محصول یک نواخت تولید میشود خود یک ضد تبلیغ است.
۶. بهره‌گیری از فناوری و نوآوری
_ استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی، داده‌کاوی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی برای رصد و مقابله هوشمند.
_ توسعه پلتفرم‌های رسانه‌ای بومی، امن و جذاب برای رقابت با پلتفرم‌های خارجی و کسب اعتماد عمومی برای استفاده.
_ استفاده از فضای مجازی حتی بدون اسم و رسم برای تاثیر گذاری بر روی مخاطب 
۷. دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای بین‌المللی
_ فعال‌سازی و تقویت رسانه‌های بین‌المللی به زبان‌های مختلف برای بیان واقعیت‌های ایران و انقلاب اسلامی.
_ ارتباط مؤثر با رسانه‌ها و نهاد‌های فرهنگی تأثیرگذار در منطقه و جهان.
۸. تقویت فرهنگ مقاومت و خودباوری
_ ترویج الگو‌های شهادت، ایثار، مقاومت و پیشرفت در جامعه با استفاده از ابزار‌های داستان‌سرایی و الگوسازی و ایجاد نزدیکی عاطفی برای مخاطب.
_ بازنمایی دستاورد‌های علمی، اقتصادی و فرهنگی کشور به شیوه‌ای اثرگذار و اجرایی نمودن منویات مقام معظم رهبری که ما می‌توانیم.
_ اجرای نمایشگاه‌ها، توجه به مساجد و پایگاه‌های دینی برای انتقال پیام به مخاطب 
_ با نگاه عمومی برای اعتماد سازی با اجرا و ارائه دست آورد‌های غرور آفرین می‌توان پیام را به مخاطب انتقال داد 
مدیران فرهنگی و رسانه‌ای باید به‌جوی رویکرد صرفاً دفاعی و واکنشی، با تهاجم فرهنگی و شناختی هوشمند، فعال و مبتنی بر واقعیت‌ها، ارزش‌ها و ظرفیت‌های داخلی مقابله کنند.
حفظ روحیه اعتماد به نفس ملی و تقویت انسجام اجتماعی، کلید اصلی خنثی‌سازی جنگ شناختی دشمن است.
اگر بتوانیم اعتماد مخاطب را در برقراری ارتباط کسب کنیم خواهیم توانست خبر دروغی دشمن را خنثی و تکذیب نماییم 
این هنر یک مدیر فرهنگی و رسانه ایی است که در چه زمانی با چه ابزاری و با چه پیامی با مخاطب ارتباط برقرار کند 
اگر در این انتقال دقت و درایت نداشته باشد ممکن است پیام بد منتقل شود و باعث ایجاد بازخورد منفی و حتی تحریک زا برای مخاطب شود.