دوحه و بازتعریف معادله نوآوری در خاورمیانه

قطر در چارچوب برنامه توسعه‌ای Qatar National Vision 2030، سال‌هاست به‌دنبال گذار از اقتصاد متکی بر انرژی به اقتصادی دانش‌بنیان و فناورمحور است. میزبانی مستمر Web Summit از سال ۲۰۲۴ تاکنون، یکی از ابزارهای اجرایی این تحول ساختاری محسوب می‌شود.

 "سه سال پیوسته؛ از ورود تا تثبیت"
نخستین دوره Web Summit در دوحه در سال ۲۰۲۴ برگزار شد. نسخه ۲۰۲۵ — Web Summit Qatar 2025 — مرحله گسترش دامنه مشارکت و افزایش اعتماد بین‌المللی بود. اما سال ۲۰۲۶ را می‌توان مرحله تحکیم جایگاه دانست؛ جایی که رشد تعداد استارتاپ‌ها، سرمایه‌گذاران و کشورها نشان داد دوحه دیگر یک میزبان آزمایشی نیست، بلکه به بخشی پایدار از تقویم جهانی نوآوری تبدیل شده است.

برگزاری این رویداد در Doha Exhibition and Convention Center طی چهار روز، دوحه را به نقطه تلاقی سرمایه، ایده و سیاست‌گذاری فناوری در منطقه بدل کرد. گفت‌وگوها درباره هوش مصنوعی، فین‌تک، امنیت سایبری و اقتصاد دیجیتال، تنها محتوای پنل‌ها نبود؛ بلکه بخشی از تصویر بزرگ‌تری بود که قطر در حال ترسیم آن است.

 "از رویداد تا اکوسیستم"

Web Summit در دوحه را نمی‌توان صرفاً یک نمایشگاه فناوری دانست. این رویداد در حال تبدیل شدن به سکویی برای معماری اکوسیستم است؛ جایی که سرمایه‌گذاران خطرپذیر، صندوق‌های منطقه‌ای، شرکت‌های چندملیتی و بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها درباره آینده بازارهای GCC مذاکره می‌کنند.

یکی از عناصر کلیدی این معماری، تسهیل ساختارهای حقوقی برای کسب‌وکارهای بین‌المللی است. نهادهایی مانند Qatar Financial Centre امکان مالکیت کامل خارجی، چارچوب حقوقی مستقل و محیطی رقابتی برای فعالیت شرکت‌های فناور را فراهم کرده‌اند.

امسال همچنین اعلام شد که فرآیند ثبت شرکت بیش از گذشته تسهیل خواهد شد و اقامت ده‌ساله برای کارآفرینان، مدیران ارشد و استعدادهای کلیدی در دستور کار قرار گرفته است. این سیاست، پیام روشنی دارد: قطر تنها به دنبال جذب سرمایه نیست، بلکه جذب سرمایه انسانی و تثبیت حضور بلندمدت نوآوران را هدف قرار داده است.

 "حضور ایرانی‌ها؛ گامی به سوی افق‌های بزرگ‌تر"
در میان مشارکت‌کنندگان، حضور شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی، شرکت‌های فعال در حوزه‌های تخصصی فناوری و همچنین اشخاص حقیقی معتبر و شناخته‌شده ایرانی قابل توجه بود. این حضور، بیانگر بلوغ اکوسیستم فناوری ایران و تمایل آن برای ورود جدی‌تر به عرصه بین‌المللی است.
شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه‌هایی چون:
هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های پیشرفته
فین‌تک و زیرساخت‌های پرداخت
سلامت دیجیتال و تجهیزات هوشمند
نرم‌افزارهای سازمانی و SaaS
زیرساخت‌های ابری و امنیت اطلاعات
با هدفی روشن در این رویداد شرکت کردند: جذب سرمایه‌گذار، توسعه بازار و ایجاد شبکه ارتباطی منطقه‌ای.
Web Summit برای این شرکت‌ها یک سکوی پرتاب واقعی است. دسترسی مستقیم به صدها سرمایه‌گذار بین‌المللی، امکان ارائه محصول در مقیاس جهانی و مذاکره رودررو با تصمیم‌گیران بازار GCC، فرصت‌هایی هستند که به‌سختی در قالب‌های دیگر فراهم می‌شوند.
نزدیکی جغرافیایی قطر، هم‌راستایی فرهنگی منطقه و ظرفیت سرمایه‌گذاری بالا، باعث می‌شود این رویداد برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی یکی از عملی‌ترین مسیرهای بین‌المللی‌سازی باشد. انتظار می‌رود در سال‌های آینده، حضور ایران در Web Summit قطر پررنگ‌تر و سازمان‌یافته‌تر شود؛ چراکه تجربه ۲۰۲۶ نشان داد این بستر می‌تواند به جذب سرمایه و توسعه منطقه‌ای منجر شود.

 "دوحه در مسیر تثبیت نقش منطقه‌ای"
آنچه در ۲۰۲۶ رخ داد، صرفاً تکرار یک رویداد موفق نبود؛ بلکه تثبیت یک موقعیت جدید در معادلات اقتصادی منطقه بود. قطر با ترکیب سرمایه حاکمیتی، سیاست‌گذاری هدفمند، تسهیل ثبت شرکت و ارائه اقامت بلندمدت، در حال ساختن اکوسیستمی است که می‌تواند نوآوران منطقه را جذب کند.
Web Summit اکنون برای دوحه یک ابزار دیپلماسی اقتصادی و فناوری است؛ ابزاری برای پیوند دادن سرمایه جهانی با ایده‌های نوآورانه منطقه.
برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی و فعالان تخصصی فناوری، این تحول تنها یک رویداد خبری نیست؛ فرصتی استراتژیک است. فرصتی برای عبور از مرزهای سنتی بازار، ورود به شبکه سرمایه‌گذاری بین‌المللی و حضور در اکوسیستمی که با سرعت در حال شکل‌گیری است.
دوحه در حال بازتعریف نقش خود در اقتصاد دیجیتال خاورمیانه است و نشانه‌ها حاکی از آن است که این مسیر، تازه در ابتدای راه قرار دارد.

سید محمد میرانی
عضو هیئت مدیره اتاق بازرگانی مشترک ایران و قطر

انتهای پیام/