پنجشنبه آخر سال پیوند بهار طبیعت با یاد عزیزان

برنا_ حمید رضا خالدی: رسم رفتن به زیارت اهل قبور در آستانه نوروز، ریشه در باور‌های باستانی ایران داره. در فرهنگ ایران کهن، اعتقاد بر این بود که ارواح درگذشتگان (فروهرها) در روز‌های پایانی سال به خانه‌های خود بازمی‌گردند تا از سلامت و شادی بازماندگان مطمئن شوند. به همین دلیل مردم با تمیز کردن خانه‌ها و پاشیدن آب و گلاب بر مزار عزیزانشان، به استقبال آنها می‌رفتند. با ورود اسلام، این سنت با دعا و خیرات گره خورد و روز پنجشنبه به دلیل جایگاه معنوی‌اش در فرهنگ اسلامی، به عنوان زمان اصلی این قرار سالانه تثبیت شد.

تاثیرات روحی و روانی 

روان‌شناسان بر این باورند که پنجشنبه آخر سال مثل یک «تخلیه هیجانی جمعی» عمل می‌کند. در دنیای پرمشغله امروز، این روز فرصتی برای مواجهه آگاهانه با مفهوم مرگ و سوگواری ناتمام است.

- تسکین سوگ: حضور بر مزار، به بازماندگان کمک می‌کند تا با پذیرش واقعیت فقدان، احساس سبکی کنند. درد دل کردن با عزیز از دست رفته، نوعی برون‌ریزی عاطفی است که از انباشت غم جلوگیری می‌کند.

- ارزش‌گذاری به حیات: دیدن مزار‌ها و جمعیت انبوه، به انسان یادآوری می‌کند که زندگی کوتاه است و همین آگاهی، باعث افزایش کیفیت زندگی و مهربانی بیشتر با زنده‌ها در سال جدید می‌شود.

آداب و رسوم سنتی

شستن سنگ مزار با گلاب، چیدن سبزه، قرار دادن گل (به‌خصوص شب‌بو و سنبل) و توزیع خیراتی مثل حلوا، خرما و میوه از رسوم ثابت این روز است. مردم معتقدند که این خیرات و دعاها، هدیه‌ای است که در آستانه بهار، آرامش را برای روح درگذشتگان به ارمغان می‌آورد.

چالش‌های ترافیکی و ملاحظات شهری

یکی از جنبه‌های منفی این سنت، بار سنگین ترافیکی در مسیر‌های منتهی به آرامستان‌ها، به‌ویژه بهشت زهرای تهران است. امسال با توجه به تقارن با ماه رمضان، پیک ترافیک احتمالا به ساعات نزدیک افطار منتقل می‌شود. کارشناسان شهری همیشه توصیه می‌کنند که مردم زیارت خود را به روز‌های قبل یا بعد از پنجشنبه آخر سال موکول کنند یا از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند تا این سنت شیرین به تلخی ترافیک‌های چندساعته آلوده نشود.

تقارن با ماه رمضان و نوروز ۱۴۰۵

امسال که پنجشنبه آخر سال با روز‌های پایانی ماه مبارک رمضان مصادف شده، حال و هوای معنوی دوچندان است. لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ (ساعت ۱۸:۱۶ روز ۲۹ اسفند) درست بعد از این پنجشنبه است. این یعنی مردم از فضای معنوی دعا و روزه‌داری، مستقیماً به سراغ زنده نگه داشتن یاد گذشتگان می‌روند و سپس وارد سال نو می‌شوند. این پیوند بین «معنویت رمضان»، «یاد مرگ» و «جشن حیات (نوروز)» می‌تواند توازنی زیبا در روح و روان جامعه ایجاد کند و سال جدید را با آرامش قلبی بیشتری آغاز کنند.

در نهایت، پنجشنبه آخر سال به ما یادآوری می‌کند که بهار فقط سبز شدن درختان نیست؛ بلکه سبز نگه داشتن یاد کسانی است که دیگر بین ما نیستند، اما ریشه‌هایشان در قلب ما باقی مانده است.

انتهای پیام/