نوارهای نانویی سپر جدید خطوط لوله زیرزمینی
یک شرکت دانشبنیان ایرانی با بهرهگیری از نانومواد در ساختار پوششهای پلیمری موفق به تولید نوارهای پوشش سرد زیرین و رویین برای خطوط لوله فولادی مدفون شده است؛ محصولی که مقاومت این خطوط را در برابر نفوذ رطوبت، اکسیژن و عوامل خورنده موجود در خاک به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
به گزارش برنا، باصری مدیر تحقیق و توسعه این شرکت با اشاره به فلسفه شکلگیری این مجموعه گفت: تمرکز اصلی شرکت بر تولید انواع عایقها و پوششهای ضدخوردگی برای لولههای فلزی است. لولهها در شبکههای انتقال نفت، گاز، پتروشیمی و آب نقشی حیاتی ایفا میکنند و در کشوری که انتقال گاز چه در بخش صنعتی و چه در مصرف خانگی جایگاهی راهبردی دارد، حفاظت از خطوط لوله مدفون در زیر خاک تنها یک انتخاب فنی نیست بلکه ضرورتی اقتصادی و زیرساختی محسوب میشود.
وی با معرفی محصولات این شرکت اظهار کرد: محصولات ما شامل طیفی از نوارهای پوشش سرد است که هر یک وظیفه مشخصی در سیستم حفاظتی خطوط لوله بر عهده دارند. در این میان نوار عایق سرد زیرین یا نوار پرایمر مشکی نخستین لایه محافظتی است که مستقیما با سطح فلز تماس دارد. این لایه وظیفه دارد از نفوذ رطوبت، اکسیژن و باکتریهای موجود در خاک جلوگیری کند و به این ترتیب از آغاز فرآیند خوردگی در سطح فلز ممانعت به عمل آورد.
به گفته باصری پس از این مرحله نوار سرد رویین یا نوار پرایمر سفید بر روی لایه زیرین پیچیده میشود. این لایه علاوه بر تکمیل فرآیند حفاظت در برابر عوامل خورنده موجب افزایش استحکام مکانیکی پوشش نیز میشود. ترکیب این دو لایه در کنار یکدیگر باعث میشود پوشش نهایی در برابر تنشهای محیطی، فشار خاک و ضربههای احتمالی مقاومت بیشتری داشته باشد.
مدیر تحقیق و توسعه این شرکت همچنین از دیگر محصولات تولیدی مجموعه به نوار سرد دستی دولایه پلیاتیلن اشاره کرد و افزود: این محصول بر روی لولههایی که پیشتر با پرایمر پوشش داده شدهاند نصب میشود. علاوه بر آن نوار دستی دولایه قیر نفتی نیز از دیگر محصولات شرکت است که برای کاربردهای خاص طراحی شده است. هر یک از این نوارها با توجه به شرایط عملیاتی متفاوت و الزامات پروژههای انتقال سیالات تولید و عرضه میشوند.
باصری در ادامه با تشریح رویکرد فناورانه شرکت توضیح داد: استفاده از نانومواد در ساختار پوششهای ضدخوردگی امکان بهبود قابل توجه عملکرد آنها را فراهم میکند. ادغام نانوذرات در ماتریس پلیمری باعث کاهش تخلخل ساختار پوشش، اصلاح ریزساختار و ایجاد مسیرهای پیچیدهتر برای عبور گونههای خورنده میشود. این فرآیند عملا سرعت نفوذ آب، اکسیژن و یونهای کلرید را کاهش میدهد و زمان رسیدن این عوامل مخرب به سطح فلز را افزایش میدهد؛ در نتیجه عمر مفید خطوط لوله نیز افزایش مییابد.
وی تاکید کرد: یکی از ویژگیهای متمایز محصولات این شرکت استفاده از کربن سیاه در مقیاس نانو در بستر پلیاتیلنی است که به شکل مستربچ به فرمولاسیون پوشش افزوده میشود. این نانوکربن علاوه بر نقش تقویتکننده مکانیکی مقاومت به پارگی پوشش را افزایش میدهد و به بهبود ظاهر سطح و ایجاد براقیت کمک میکند. همچنین این ماده به عنوان پایدارکننده در برابر اشعه فرابنفش عمل کرده و دوام پوشش را در برابر تابش خورشید در بخشهایی از خطوط لوله که در معرض نور قرار دارند افزایش میدهد.
به گفته وی حضور نانوکربن در ساختار پوشش تنها یک افزودنی تزئینی نیست بلکه عنصری کلیدی در ارتقای خواص مکانیکی و افزایش پایداری بلندمدت پوشش محسوب میشود. در شرایطی که خطوط انتقال اغلب در محیطهای خورنده و در معرض نوسانات شدید دمایی قرار دارند چنین تقویتی میتواند از بروز ترکخوردگی و تخریب زودهنگام پوشش جلوگیری کند.
مدیر تحقیق و توسعه این شرکت در ادامه به چشمانداز صادراتی این محصولات اشاره کرد و گفت: کشورهایی که گاز را به عنوان منبع اصلی انرژی مصرف میکنند از جمله بازارهای بالقوه برای این محصولات به شمار میروند. تاجیکستان یکی از نمونههای این بازارهاست که امکان توسعه همکاری در آن وجود دارد. با این حال ورود به بازارهای خارجی مستلزم اخذ استانداردهای مورد پذیرش آن کشورها و دستیابی به حجم تولید اقتصادی و قابل رقابت برای صادرات است؛ موضوعی که نیازمند برنامهریزی دقیق و تعاملات فنی و بازرگانی گسترده خواهد بود.
در مجموع توسعه نوارهای پوشش سرد با بهرهگیری از فناوری نانو نشان میدهد که این فناوری حتی در حوزهای به ظاهر سنتی مانند عایقکاری خطوط لوله نیز میتواند تحول ایجاد کند؛ حوزهای که هر میلیمتر پوشش آن میتواند به معنای افزایش چندین ساله عمر یک زیرساخت حیاتی و کاهش قابل توجه هزینههای ناشی از خوردگی و تعمیرات باشد.
انتهای پیام/
