تجلیل از خاندان گلریز خاتمی در هفته صنایعدستی فارس
به گزارش خبرگزاری برنا از فارس، آیین رونمایی از کتیبه نفیس خاتمکاری و تجلیل از خاندان گلریز خاتمی، همزمان با هفته صنایعدستی، با حضور مسئولان حوزه میراث فرهنگی، استادان هنرهای سنتی، هنرمندان و علاقهمندان در ارگ تاریخی کریمخان شیراز برگزار شد.
در این مراسم، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس با اشاره به جایگاه تاریخی شیراز در شکلگیری و تداوم جریانهای هنری ایران گفت: شیراز در طول تاریخ یکی از مهمترین مراکز تولید فرهنگ، هنر و اندیشه بوده و در حوزههایی همچون ادبیات، نگارگری، تذهیب، معماری و صنایعدستی نقش تعیینکنندهای در شکلگیری مکتبهای هنری ایران داشته است.
بهزاد مریدی با تأکید بر جایگاه ویژه خاتمکاری در میان هنرهای سنتی کشور افزود: خاتم را میتوان هندسیترین هنر دستی ایران دانست؛ هنری که در آن طراحی، معماری، محاسبات دقیق هندسی و ذوق هنری در کنار یکدیگر قرار میگیرند و ساختاری منظم و پیچیده را شکل میدهند. به گفته وی، همان اصول هندسی و نظم بصری که در آثار تذهیب و نگارههای مکتب شیراز دیده میشود، در ساختار خاتم نیز جلوهای آشکار دارد.
وی همچنین به پیشینه خاندان گلریز خاتمی اشاره کرد و گفت: اهمیت این خاندان تنها به شهرت نام آنها محدود نمیشود، بلکه در استمرار نسل به نسل دانش، تجربه و مهارت هنری معنا پیدا میکند. خاندان گلریز خاتمی طی سالیان طولانی از چهرههای تأثیرگذار هنر خاتمکاری شیراز بودهاند و سهم مهمی در حفظ و انتقال این میراث ارزشمند داشتهاند.
تأکید بر حفظ اصالت و توسعه بازار صنایعدستی
در ادامه این مراسم، معاون صنایعدستی استان فارس با اشاره به ضرورت حمایت از هنرمندان صنایعدستی اظهار کرد: صنایعدستی بخشی از هویت فرهنگی جامعه است و هنرمندان این حوزه سالها برای کسب مهارت و رسیدن به جایگاه حرفهای تلاش میکنند. از همین رو میان هنرمند و اثر هنری، رابطهای فراتر از یک فعالیت اقتصادی شکل میگیرد.
مجید سلیمی افزود: بسیاری از استادکاران خاتمکار کیفیت آثار خود را بر هر ملاحظه اقتصادی ترجیح میدهند، زیرا اعتبار حرفهای آنان به کیفیت تولیداتشان وابسته است. با این حال، توجه به توسعه بازار، تجاریسازی و ایجاد فرصتهای اقتصادی برای فعالان این حوزه نیز ضرورتی مهم به شمار میرود.
وی با اشاره به فعالیت کارگاههای مختلف خاتمکاری در استان فارس بیان کرد: امروز بخشی از کارگاهها به تولید آثار فاخر و موزهای مشغول هستند و بخشی دیگر با رویکرد توسعه بازار فعالیت میکنند. این تنوع میتواند زمینهساز پویایی بیشتر صنایعدستی و افزایش فرصتهای اشتغال در این بخش باشد.
روایت یک عمر زندگی با هنر خاتم
عبدالخالق گلریز خاتمی، از استادان برجسته خاتمسازی کشور، نیز در این مراسم به پیشینه تاریخی این هنر پرداخت و گفت: تعیین زمان دقیق پیدایش خاتمکاری دشوار است، اما آثار برجای مانده نشان میدهد این هنر حاصل قرنها تجربه، آزمون و تکامل تدریجی بوده است.
وی با اشاره به مشاهده یک اثر قدیمی خاتمکاری اظهار کرد: ظرافت و نظم هندسی برخی آثار تاریخی به اندازهای چشمگیر است که نشان میدهد این هنر پیش از رسیدن به چنین مرحلهای از کمال، مسیر طولانی رشد و تکامل را پشت سر گذاشته است.
این استاد خاتمکار با بیان اینکه از شش سالگی وارد کارگاههای خاتمسازی شده است، افزود: بخش مهمی از آموزش در هنرهای سنتی از طریق مشاهده، تجربه عملی و ممارست به دست میآید و همین شیوه موجب انتقال دانش هنری از نسلی به نسل دیگر شده است.
در بخش پایانی مراسم، از کتیبه نفیس خاتمکاری شدهای که توسط اعضای خاندان گلریز خاتمی طراحی و اجرا شده بود، رونمایی شد. سازندگان این اثر اعلام کردند ساخت کتیبه حدود سه ماه زمان برده و آمادهسازی برخی مواد اولیه مورد استفاده در آن، بهویژه استخوان سبز، نزدیک به یک سال به طول انجامیده است؛ اثری که نمادی از تداوم مهارت، دقت و اصالت در یکی از کهنترین هنرهای دستی ایران به شمار میرود.
عکاس: دنیا صداقت
