نقش استراتژیک ذخیره های طلایی در تغییر سرنوشت مسابقات
در دنیای فوتبال تراز اول ذخیرههای طلایی یا بازیکنان تعویضی؛ یکی از مولفههای کلیدی موفقیت پایدار باشگاههای مطرح جهان میباشد، که با بهره گیری از بازیکنان جایگزین با کیفیت و مستعد نتایج دلخواه راکسب میکنند. این بازیکنان که تحت عنوان ذخیرههای طلایی شناخته میشوندِ، توانایی آن را دارند که لحظات سرنوشت ساز مسابقه، جریان بازی را به سود تیم خود تغییر دهند
در کناری مهارتهای فنی، دانش روانشناسی ورزشی نقش بنیادین در حفظ آمادگی ذهنی و ارتقای انگیزه این بازیکنان ایفا میکند تا در شرایط حساس، با حداکثر انرژی و تمرکز بهترین عملکرد را به نمایش بگذارید
نمونه بارز این نقش آفرینی را میتوان در فینال دراماتیک لیگ قهرمانان اروپادر سال ۱۹۹۹ میان منچستریوتانید و بایرمونیخ مشاهده کرد، درحالی که تیم بایر مونیخ تا دقیقه ۸۹ با یک گل پیش بودند، دو بازیکن تعویضی یونایتد سرنوشت بازی را طوری دیگر رقم زدند، شرینگام در دقیقه ۹۱ گل تساوی را ثمر رساند و دو دقیقه بعد سولشر، موسوم به پسر طلایی گل پیروزی بخش را وارد دروازه حریف کرد
این مثال الگویی ماندگار از اهمیت بازیکنان جایگزین در تعیین نتیجه نهایی است چنان که سولشر در دوران حضور خود زیر نظر الکس فرگوسن موفق شد ۱۲۶ گل را به عنوان بازیکن تعویضی به ثمر برساند
ریشه یابی عوامل تنش زا
در جریان مسابقه عوامل متعدد میتواند تعادل روانی و ذهنی بازیکنان را بهم بزنند، از جمله مهمترین میتوان به شرایط جوی و محیطی ورزشگاه، اختلال در کیفیت و مدت زمان
خواب، اضطراب پیش از مسابقه و فشارهای روانی حساسیتهای کاذب رقابت، چالشهای حاشیهای درون و برون سازمانی باشگاه و مسایل شخصی اشاره کرد
تراکم این عوامل زمینه ساز بروز اضطراب و آشفتگی روانی شده است و میتواند مستقیما عملکرد ذهنی بازیکنان را تحت تاثیرقرار دهد و در نتیجه آن بازیکن دچار افت کارایی در زمین بازی میشود، و باعث نارضایتی کادر فنی شده و تصمیم به تعویض بازیکن میگیرند
واکنشهای رفتاری در هنگام تعویض، برای بازیکنانی که در پی جبران عملکرد ضعیف خود و اثبات توانمند هایش است، اغلب ناخوشایند بوده و میتواند به واکنش هیجانی و اعتراض آمیز منجر شود
با این حال فقدان دانش تخصصی برای مدیریت بحرانهای ذهنی در بسیاری از باشگاههای کشو رمشهود است، بسیاری از استعدادهای درخشان، به دلیل عدم مدیریت صحیح رفتارهای روانی، در تداوم مسیر حرفهای خود ناکام میمانند و بهترین لحظات عمر ورزشی شان تباه میگردد چه بسیار بازیکنان با استعدادی که هیچ گاه نتوانستند با آنچه که لیاقتش را داشتند برسند، درحالی که آنها سرمایه این کشور هستند و میتوانند چه از نظرمالی و چه از نظرمعنوی مثمر ثمر واقع شوند. آیا تاکنون به این موضوع فکرکردهایم سرنوشت آنها چه شده؟ و چه چیزی در آینده در انتظارآنان را میکشد؟ ……. چه کسانی میتوانند به چنین بازیکنانی کمک کنند؟
پرسش بنیادین اینجاست که با وجود اثر بخشی اثبات شده، روانشناسی ورزشی در سطوح حرفهای جهان، چرا همچنان جای خالی متحصصان این حوزه در کادر فنی تیمهای لیگ برتری ما احساس میشود؟ حضور روانشناسان ورزشی میتواند به عنوان پلی ارتباطی میان بازیکن و کادرفنی عمل کرده و با آموزش مهارتهای ذهنی، به ارتقای عملکرد، افزایش سطح آگاهی و مدیریت بحرانهای شخصی بازیکنان کمک شایانی نماید
به کارگیری تحصصی این حوزه تضمین کننده ثبات ذهنی و حقظ بازیکنان در اوج آمادگی روانی خواهد بود
جمع بندی
شناسایی ریشههای روان شناختی رفتارهای هیجانی بازیکنان و تدوین راهکا رهای کنترلی برای مدیریت آنها، یکی از ضروریات فوتبال حرفهای امروز است
حضور مستمر روانشناسان ورزشی در کادرفنی، علاوه بر بهبود عملکرد فردی، انسجام تیمی را تقویت کرده و ظرفیتهای بنیادین ذهنی و روانی بازیکنان را برای تصیمیم گیری در لحظات حساس افزایش میدهند و زمینه ساز تحولی پایدار در نتایج تیمهای ایرانی میشود
یادداشت: بهروز شهسواری
