تحلیل فنی، علمی و آموزشی از عملکرد دروازه بانهای جام جهانی ٢٠٢۶
به گزارش خبرگزاری برنا، تعداد گلها نسبت به ادوار گذشته جامهای جهانی افزایش یافته است، اما این افزایش گلها لزوما به معنی افت کیفیت دروازه بانان نیست و بایستی عملکرد دروازه بانان را در بستر تاکتیکی و آماری بررسی کرد. در فرمت ۴٨ تیمی جام جهانی وقتی تیمهای ضعیفتر در مقابل قدرتهای بزرگ قرار میگیرند طبیعتاً دروازه بانان تحت فشار بیشتری هستند و آمار گلهای خورده بالا میرود.
امروزه دروازه بانان فقط مسئول مهار توپ نیستند و وظایفی همچون دفاع از فضا و ساخت بازی را برعهده دارند و تصمیم گیری در کسری از ثانیه کار آنها را نسبت به همتایان خود در گذشته دشوارتر کرده است؛ بنابراین ارزیابی آنها فقط با تعداد گلهای خورده اشتباه است.
مهمترین ویژگی دروازه بانان موفق جام تا بدین جا تصمیم گیریهای سریع بوده است به این معنا که چه زمانی خروج کنند یا بر روی خط بمانند یا گزینههای پاس را چگونه ارزیابی کنند و به طور کل نسبت به اتفاقات داخل محوطه جریمه چه تصمیمی گیرند.
به بیان دیگر بیشتر گلهای جام حاصل تصمیم اشتباه بودهاند تا ضعف تکنیکی.
می توان بعضی از گلهای مرحله گروهی جام جهانی را نه به علت واکنش ضعیف بلکه به خاطر عدم جایگیری درست درون دروازه و بخشی را به خاطر پیش بینی نکردن حرکات بعدی مهاجمان یا Reading the game دانست.
دروازه بانان بزرگ غالبا قبل از ضربه یا هرگونه اقدامی بر علیه تیم خودی حرکات بعدی مهاجم را میخوانند.
به طور اجمالی، اشتباهات دروازه بانان تا بدین جا بیشتر به علت فشار شناختی یا Cognitive Load رخ داده، به طوری که هر چه فشار شناختی بیشتر باشد، احتمال خطای تصمیم گیری بالا میرود.
مهمترین دلیل فشار شناختی را میتوان به افزایش سرعت حملات و انتقال سریع دفاع به حمله و به علاوه اینکه دروازه بان بایستی همزمان توپ، مهاجمین، مدافعین، فضای پشت دفاع، احتمال پاس و احتمال شوت را تحلیل کند دانست.
البته نا گفته نماند برخی دروازه بانان درباره حرکت غیر قابل پیش بینی توپ مسابقات هم صحبت کردهاند که هر چند تحلیل گران آن را تنها یکی از عوامل میدانند و نه دلیل اصلی افزایش گلها.
اشتباه رایجی که متاسفانه در تحلیل عملکرد دروازه بانان دیده میشود که اکثریت بیان میکنند اینکه؛ «گل شد، پس دروازه بان مقصر بود» است.
در حالی که در آنالیز حرفهای دروازه بانان کیفیت شوت، XG , زمان واکنش و فشار مهاجم را بایستی ملاک قرار داد.
نکتهای که حائز اهمیت است، به گفته کارشناسان مجله گاردین، در بسیاری از گلهای مرحله گروهی ضعف سازمان دفاعی نقش پر رنگتری از عملکرد فردی دروازه بانان داشته است.
در نهایت میتوان توصیهای به مربیان دروازه بانی داشت که در تمرینات آماده سازی از تمرینات تصمیم گیری، اسکن محیط، بازی با پا، خروج تحت فشار و تمرینات شناختی زیاد بهره ببرند.
با توجه به اتفاقات رخ داده در دروازه بانی دنیا میتوان آینده دروازه بانی را اینگونه توصیف کرد که دروازه بان صرفاً یک مهار کننده توپ نیست بلکه او بخشی از ساختار تاکتیکی تیم است.
افزایش گلها بیش از آنکه نشانه ضعف دروازه بانان باشد، بازتاب سرعت بیشتر فوتبال، فشار تاکتیکی و افزایش خطاهای تصمیم گیری در شرایط پیچیده مسابقه است.
موفقترین دروازه بانان کسانی هستند که علاوه بر مهارتهای کلاسیک، در تصمیم گیری، درک بازی، بازی با پا و مدیریت فضا برتری دارند.
محسن خجسته
مربی، نویسنده و پژوهشگر حوزه فوتبال
انتهای پیام/
