وقتی فوتبال فقط فوتبال نیست؛ «درجام» و تلاش برای ساخت یک هویت مستقل
همزمان با تبوتاب جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، رسانههای ایرانی هم هر کدام تلاش کردهاند سهمی از شور این رویداد جهانی داشته باشند. از برنامههای کاملا تخصصی فوتبال گرفته تا تاکشوهایی که بیش از تحلیل، بر سرگرمی و گفتوگو تکیه دارند.
در چنین فضایی، طبیعی است که بسیاری از برنامهها از یک الگوی مشترک پیروی کنند؛ چند مهمان، چند شوخی، مرور اخبار و تحلیل مسابقات. اما آنچه باعث میشود یک برنامه در این ازدحام دیده شود، نه صرفا هزینه تولید بلکه هویت و شخصیت آن است.
«در جام» را میتوان از همین زاویه نگاه کرد؛ برنامهای که تلاش کرده میان فضای سرگرمی و محتوای فوتبالی تعادل برقرار کند، بدون اینکه یکی فدای دیگری شود. این تعادل شاید مهمترین ویژگی برنامه باشد. جایی که مخاطب هم احساس میکند قرار است لبخند بزند و هم چیزی تازه درباره فوتبال بشنود.
یکی از تصمیمهای قابل توجه سجاد شاهحاتمی، تهیهکننده و کارگردان برنامه، اعتماد به یک مجری جوان است. مهیار حسن برخلاف بسیاری از چهرههای تکرارشونده این روزهای تلویزیون و پلتفرمها، تلاش نمیکند با شوخیهای اغراقآمیز یا هیجان مصنوعی مخاطب را نگه دارد. جنس اجرای او بیشتر بر گفتوگو استوار است؛ گفتوگویی که ریتم دارد، اما از مرز احترام خارج نمیشود.
در روزگاری که گاهی رقابت بر سر شوخیهای تندتر یا کنایههای بیشتر است، این نوع اجرا اتفاقا میتواند امتیاز محسوب شود. شوخیهای او در خدمت فضای برنامهاند، نه جایگزین آن.
نکته دیگری که در اجرای مهیار حسنجلب توجه میکند، اتکای کمتر او به متن مکتوب است. برگهای در دست او دیده نمیشود و همین باعث شده گفتوگوها طبیعیتر به نظر برسند. البته بداههگویی بدون آمادگی نتیجه مطلوبی ندارد، اما به نظر میرسد برنامه برای هر مهمان طراحی مشخصی دارد و همین موضوع باعث شده سوالها تا حد زیادی متناسب با شخصیت مهمان باشند؛ نه آن پرسشهای کلیشهای که بارها در برنامههای مشابه شنیدهایم.
شوخیهای لحظهای، واکنش به صحبتهای مهمان و حفظ ریتم گفتوگو، از جمله نکاتی است که اجرای برنامه را از یکنواختی دور کرده است.
از سوی دیگر، «در جام» تنها به گفتوگو با چهرههای شناختهشده اکتفا نکرده است. حضور مهمانانی از حوزههای مختلف، از هنرمندانی مانند آیدا ماهیانی، الناز حبیبی، نگار نیکدل، امیر کاظمی، قدرتالله ایزدی (رشید) گرفته تا چهرههایی از دل فوتبال، تنوع قابل قبولی به برنامه داده است.
شاید یکی از جذابترین انتخابها، گفتوگو با رضا فیضبخش، ایجنت فوتبال باشد؛ شخصیتی که معمولا کمتر فرصت پیدا میکند درباره پشتصحنه نقلوانتقالات، مذاکرات و فضای حرفهای فوتبال با مخاطب عمومی صحبت کند. چنین انتخابهایی نشان میدهد برنامه صرفا به دنبال دعوت از چهرههای مشهور نبوده بلکه تلاش کرده زاویههای کمتر دیدهشده فوتبال را نیز وارد گفتوگو کند.
یکی دیگر از بخشهای قابل توجه برنامه، مرور اخبار با اجرای مریم ماهور است. استفاده از یک مجری زن برای این بخش، آن هم در قالبی که خبر را با چاشنی طنز روایت میکند، انتخاب متفاوتی به نظر میرسد.
این بخش نه صرفا بازخوانی تیترهای روز بلکه مرور اتفاقات جالب و حاشیههایی است که شاید در میان انبوه اخبار جام جهانی کمتر دیده شده باشند. همین تفاوت در انتخاب سوژهها باعث شده این بخش هویت مستقلی پیدا کند و صرفا یک آیتم پرکننده نباشد.
از منظر تولید نیز نمیتوان از دکور برنامه بهسادگی عبور کرد. در روزهایی که بسیاری از ویژهبرنامههای فوتبالی به سمت طراحیهای مشابه رفتهاند، «در جام» توانسته فضایی چشمنواز و متناسب با حالوهوای جام جهانی خلق کند. دکور برنامه، در کنار طراحی نور و هویت بصری به مخاطب حس حضور در یک فضای زنده و پرانرژی را منتقل میکند. موضوعی که در برنامههای گفتوگومحور اهمیت زیادی دارد.
موسیقی و ریتم کلی برنامه نیز در همین مسیر حرکت میکند. نه آنقدر شلوغ است که تمرکز مخاطب را برهم بزند و نه آنقدر خنثی که فضای برنامه را بیرمق کند.
مجموعه این عناصر در کنار هم باعث شده «در جام» بیش از آنکه صرفا یک برنامه فوتبالی باشد، تجربهای برای مخاطبانی با سلیقههای مختلف باشد؛ از علاقهمندان جدی فوتبال گرفته تا کسانی که بیشتر به دنبال گفتوگوهای متفاوت و فضایی سرگرمکننده هستند.
البته هنوز برای قضاوت نهایی درباره مسیر این برنامه و آینده مجری جوان آن زود است. استمرار کیفیت، مهمترین آزمون هر برنامه روزانه یا مناسبتی است. اما آنچه تاکنون دیدهایم، نشان میدهد «در جام» توانسته از قالبهای تکراری فاصله بگیرد و با تکیه بر انتخابهای هوشمندانه در اجرا، مهمان، طراحی بصری و شیوه روایت، هویت مستقلی برای خود بسازد.
شاید در میان انبوه ویژهبرنامههای جام جهانی، همین داشتن یک امضای شخصی مهمترین دلیل برای دیده شدن باشد؛ امضایی که اگر در ادامه مسیر نیز حفظ شود، میتواند «در جام» را به یکی از تجربههای موفق این دوره از برنامهسازی ورزشی تبدیل کند.
انتهای پیام/
