عرضه ارز اربعین با نرخ توافقی رانت ارزی را حذف میکند
یوسف کاووسی کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار برنا با اشاره به عرضه ارز اربعین با نرخ توافقی اظهار کرد: در سالهای گذشته ارز مورد نیاز زائران اربعین با نرخ ترجیحی تخصیص داده میشد اما با اصلاح سیاستهای ارزی و انتقال بخش عمده معاملات به بازار ارز تجاری و مرکز مبادله دیگر تعدد نرخهای ارزی مانند گذشته وجود ندارد و مبنای عرضه ارز نرخ توافقی کشفشده در بازار است.
وی افزود: در گذشته برای مصارف مختلف از جمله واردات کالا، کالاهای اساسی، سفرهای سیاحتی و زیارتی نرخهای متفاوتی در نظر گرفته میشد اما اکنون با اجرای سیاستهای جدید ارزی این نرخها به بازار مبادله منتقل شده و قیمت ارز بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا تعیین میشود. از همین رو بانک مرکزی نیز تصمیم گرفته است ارز اربعین را بر مبنای نرخ توافقی عرضه کند.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه شرایط فعلی اقتصاد کشور اجازه پرداخت یارانه ارزی برای سفرهای زیارتی را نمیدهد تصریح کرد: در وضعیت کنونی و با توجه به محدودیت منابع ارزی اولویت دولت باید تأمین نیازهای اساسی مردم باشد. اگر قرار است یارانه ارزی پرداخت شود این یارانه باید به واردات کالاهای اساسی، دارو و نیازهای ضروری اختصاص یابد نه سفرهای زیارتی یا سیاحتی.
کاووسی ادامه داد: بانک مرکزی نیز با همین نگاه آخرین نرخ معاملات انجامشده در تالار ارز مرکز مبادله را مبنای تخصیص ارز اربعین قرار داده است. تصمیمی که علاوه بر واقعیتر شدن قیمت ارز از ایجاد رانت و تبعیض نیز جلوگیری میکند.
وی با اشاره به آثار این سیاست بر مدیریت تقاضا گفت: عرضه ارز با نرخ توافقی موجب کاهش تقاضای غیرواقعی میشود. زمانی که ارز با قیمت پایینتر از نرخ بازار عرضه شود برخی افراد صرفاً برای بهرهمندی از اختلاف قیمت متقاضی دریافت ارز میشوند در حالی که ممکن است اصلاً قصد انجام سفر را نداشته باشند.
این کارشناس اقتصادی افزود: در چنین شرایطی برخی افراد تنها با ارائه مدارکی مانند بلیت یا ثبتنام ارز دریافت میکردند. اما سفری انجام نمیشد و ارز دریافتی در بازار آزاد به فروش میرسید. با عرضه ارز به نرخ توافقی، انگیزه این نوع سوءاستفادهها تا حد زیادی از بین میرود، زیرا قیمت دریافتی با نرخ بازار اختلاف معناداری ندارد.
کاووسی خاطرنشان کرد: اجرای این سیاست باعث میشود سفر اربعین به معنای واقعی خود بازگردد و متقاضیان واقعی برای این سفر اقدام کنند. از منظر اقتصادی نیز منطقی نیست که هزینه سفر گروهی از محل منابع عمومی و به زیان سایر مردم تأمین شود؛ هر فردی که قصد انجام این سفر را دارد، باید هزینه واقعی آن را بپردازد.
وی درباره پیامدهای احتمالی ادامه تخصیص ارز ترجیحی به زائران نیز گفت: اگر امسال همچنان ارز ترجیحی پرداخت میشد، فشار بیشتری به منابع ارزی کشور وارد میشد و دولت ناچار بود از سهم ارز کالاهای اساسی، دارو و مواد غذایی بکاهد تا بتواند این تقاضا را پوشش دهد؛ موضوعی که در شرایط فعلی به هیچ عنوان به صلاح اقتصاد کشور نیست.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به کاهش تقاضای ارز اربعین اظهار کرد: تا اینجای کار تعداد متقاضیان نسبت به سالهای گذشته واقعیتر شده است. در حالی که در برخی سالها تعداد متقاضیان از یک تا دو میلیون نفر نیز فراتر میرفت، اکنون برآوردها نشان میدهد تعداد متقاضیان به حدود ۳۰۰ هزار نفر رسیده که نشاندهنده حذف بخش قابل توجهی از تقاضاهای غیرواقعی است.
کاووسی با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع ارزی کشور گفت: ایران در شرایط فعلی با محدودیت منابع ارزی مواجه است و دولت باید تا حد امکان از هزینههای غیرضروری ارزی پرهیز کند و انضباط مالی بیشتری در مدیریت این منابع داشته باشد. ارز به سختی وارد کشور میشود و طبیعی است که باید در اولویت نیازهای اساسی اقتصاد قرار گیرد.
وی همچنین در خاتمه تصریح کرد: یکی از راهکارهای کاهش فشار بر منابع ارزی، انعقاد توافق میان بانک مرکزی ایران و بانک مرکزی عراق برای پذیرش ریال ایران در مبادلات داخل عراق است. در صورت اجرای چنین سازوکاری زائران میتوانند هزینههای خود را با ریال پرداخت کنند و نیاز به تأمین حجم بالایی از ارز برای سفر اربعین نیز به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت.
انتهای پیام/
