بازخوانی «آتشسوزیها» در تئاتر شهر؛ آینهای از تابآوری و مقاومت انسانی در برابر ویرانی
احمد مسلک، منتقد تئاتر در یادداشتی درباره نمایش «آتشسوزیها» نوشت: در روزهایی که منطقه زیر سایه تنش، تهدید و التهابهای تحمیلی قرار دارد، صحنه تئاتر بیش از هر زمان دیگری رسالت دارد بازتابدهنده شأن، بقا و روح سرکش ایستادگی انسان در مواجهه با تندبادهای سخت باشد.
هنر اصیل در چنین بزنگاههایی نه منفعل میماند و نه تسلیم میشود، بلکه آینهای تمامقد پیش روی جامعه میگذارد تا ضرورت صیانت از حریم هویت و همبستگی را یادآور شود.
نمایش «آتشسوزیها» به نویسندگی وجدی معود و کارگردانی مرتضی میرمنتظمی در سالن اصلی تئاتر شهر، نه ترویج هراس و سیاهی، بلکه خوانشی ژرف و شریف از تابآوری ملی و ماندگاری روح بشر در دل سهمگینترین بلایای تاریخی است؛ نمایشی که با افشای ماهیت پلیدِ جنگافروزان، لزوم هشیاری، آگاهی و استقامت در برابر هرگونه تجاوز و تباهی را به جان مخاطب مینشاند.
جهان درامنویسی وجدی معود، نویسنده لبنانیتبار، عرصه بازخوانی مقاومت شکوهمند انسانهای بیدفاع در تاریخ معاصر خاورمیانه است. در تاروپود این متن، «نوال» نه یک قربانی منفعل، بلکه نمادی اسطورهای از مادری مقاوم، استوار و حافظ شرافت است؛ زنی که در قلب شکنجه، زندان و آوارگی، سکوتِ پرفریاد و اراده بقایش را تسلیم خشونت کور متجاوزان نمیکند. «آتشسوزیها» نشان میدهد که چگونه هیولای ویرانی گرچه زیرساختها و شهرها را نشانه میگیرد، اما ناتوان از نابود کردن حافظه، عشق و اراده حقیقتجویی یک ملت است. فرزندان نوال با کشف گذشته و وصیت مادر، از دل آوارِ رنجها به ایستادگی و خودآگاهی میرسند.
معود با احضار رنج ناشی از ماجراجوییهای ویرانگر سیاستمداران سلطهجو، بر این حقیقت پای میفشارد که صلح و حراست از میهن، با آگاهی و مقاومت اخلاقی در برابر متعصبان و جنگطلبان به دست میآید.
در اجرای مرتضی میرمنتظمی، با بهرهگیری از ترجمه دقیق دکتر محمدرضا خاکی، این ایستادگی در فرمی جسورانه و متمایز تجسد یافته است. طراحی صحنه با بهرهگیری از دیوارهای شیشهای متحرک، یکی از برجستهترین عناصر مفهومی اثر را شکل میدهد؛ دیوارهایی که همزمان مرز، زندان، آوارگی و فاصله انسانها از خانه و کاشانه را تداعی میکنند و در نهایت با فرو ریختن و کنار رفتن در پایان نمایش، حقیقت عریان و کرامت نامیرای انسان را در فضایی فراخ و بیواسطه زیر تابش نورها آشکار میسازند. این زبان بصری به مخاطب یادآور میشود که هیچ ظلمت و تعدیای ماندگار نیست و نور حقیقت و بقا همواره بر سیاهی چیره خواهد شد.
بار سنگین انتقال این تجربه حسی و بارِ معنایی تاریخ، بر دوش گروهی از معتبرترین بازیگران تئاتر ایران همچون ریما رامینفر، رضا بهبودی، ستاره پسیانی، عباس جمالی و علیرضا جعفری قرار گرفته است.
حضور این چهرههای شاخص بر صحنه فراخ تالار اصلی، تجسم بخش رنج نسلی است که ریشههایش را در برابر هرگونه ویرانی تحمیلی حفظ میکند. بدن و بیان بازیگران به ظرفی برای نمایش صبوری، رنج مادران و پایداری مردم در برابر مصائب تبدیل میشود و ارتباط عاطفی عمیقی میان حافظه تاریخی و ضرورت درک شرایط کنونی برقرار میسازد.
در نهایت، روی صحنه رفتن «آتشسوزیها» در شرایط حساس امروز، نه تنها یک رویداد صرفاً نمایشی، بلکه ضرورتی فرهنگی برای بیداری وجدان عمومی و تقویت همبستگی در برابر تهدیدات بیرونی است. این نمایش با نمایش عریانِ عواقب وحشتناک جنگافروزی و خشونت متجاوزان، حس مسئولیت، پاسداری از امنیت ملی و همدلی جمعی را در وجود تماشاگر ایرانی بیدار میکند. «آتشسوزیها» سرود انسانی پایداری در برابر خاکستر شدن است و به روشنی نشان میدهد ملتی که زخمهای تاریخ را میشناسد و حافظه مقاومت خود را زنده نگه میدارد، هرگز تسلیم اراده اهریمنی جنگطلبان نخواهد شد.
انتهای پیام/
