منابع صندوق ارزی باید به سمت پروژههای مولد و صادراتمحور هدایت شود
صندوق ارزی میتواند به نقطه اتصال میان حفظ ارزش داراییهای ارزی کشور و تأمین مالی تولید تبدیل شود. استفاده هدفمند از منابع این صندوق، ضمن آنکه از کاهش ارزش داراییهای مردم و منابع ارزی جلوگیری میکند، امکان هدایت بخشی از منابع راکد به سمت فعالیتهای مولد و پروژههای دارای بازده اقتصادی را فراهم خواهد کرد. به این ترتیب، منابع ارزی به جای آنکه صرفاً به عنوان یک ذخیره مالی باقی بمانند، میتوانند در خدمت افزایش ظرفیت تولید و ایجاد درآمد پایدار برای اقتصاد کشور قرار گیرند.
یکی از مهمترین عرصههای استفاده از این منابع، پروژههای نفت و گاز است؛ حوزهای که سرمایهگذاری در آن میتواند به افزایش ظرفیت تولید، تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد درآمدهای ارزی کمک کند. بسیاری از طرحهای نفتی و گازی به سرمایهگذاری اولیه قابل توجه و تأمین مالی بلندمدت نیاز دارند و منابع صندوق، در صورت طراحی سازوکارهای دقیق بازگشت سرمایه و نظارت شفاف، میتوانند بخشی از این نیاز را پوشش دهند. چنین رویکردی همچنین میتواند زمینه مشارکت بیشتر بخش خصوصی و سرمایهگذاران در اجرای پروژههای بزرگ انرژی را فراهم کند.
در این چارچوب، صندوق ارزی برای مردم و دولت میتواند یک بازی برد-برد ایجاد کند؛ از یک سو داراییهای ارزی در مسیر حفظ ارزش و ایجاد بازده قرار میگیرند و از سوی دیگر، دولت به منابعی برای فعالسازی پروژههای زیرساختی و پیشران دسترسی پیدا میکند. شرط موفقیت این رویکرد، تخصیص منابع به طرحهای اقتصادی دارای توجیه فنی و مالی، شفافیت در نحوه مصرف و بازگشت منابع و جلوگیری از تبدیل این ظرفیت به هزینههای جاری است. اگر این الزامات رعایت شود، منابع صندوق میتوانند از یک ذخیره مالی به موتور پیشران سرمایهگذاری در صنعت نفت و گاز و رشد تولید کشور تبدیل شوند.
منابع صندوق ارزی موتور پیشران پروژههای نفتی و گازی کشور
مصطفی نخعی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار برنا در مورد نقش و کارکرد صندوق ذخیره ارزی اظهار داشت: یکی از اقدامات مهمی که در راستای حمایت از تولید صورت گرفته است، مسأله مربوط به صندوق ارزی است. هدف بنیادین از عرضه صندوق ذخیره ارزی، صیانت از سهم نسلهای آینده از عواید حاصل از فروش نفت و گاز و همچنین هدایت این منابع بهسوی پروژههای زاینده و مولد اقتصادی بوده است و عرضه صندوق ارزی برای مردم و دولت یک بازی برد برد است؛ منابع مرتبط با صندوق ارزی، علاوه بر حفظ ارزش دارایی مردم و هدایت منابع ارزی راکد کشور به سمت تولید؛ میتوانند موتور پیشران پروژههای نفتی و گازی کشور باشند. متأسفانه در مقاطع مختلف، به دلیل وجود ناترازیهای بودجهای و تکانههای ناشی از تحریمها، این صندوقها بیش از آنکه نقش حامی سرمایهگذاریهای زیرساختی را ایفا کنند، به قلک جبران کسری بودجه دولتها تبدیل شدهاند که این رویکرد انحراف از رسالت قانونی محسوب میشود.
وی گفت: حوزه نفت، گاز و پتروشیمی ایران امروز نیازمند حجم قابلتوجهی از سرمایهگذاری برای جلوگیری از افت فشار مخازن، نوسازی ناوگان فرسوده و توسعه میادین مشترک است. تسهیلاتدهی صندوق ارزی باید به نحوی بازطراحی شود که زنجیره ارزش صنایع بالادستی و پاییندستی انرژی را فعال کند. وقتی منابع ارزی کشور صرف پروژههایی شود که توان بازپرداخت ارزی و صادراتمحور دارند، نهتنها خطر عدم وصول مطالبات کاهش مییابد، بلکه پشتوانه مطمئنی برای تثبیت درآمدهای پایدار کشور در سالهای آتی شکل خواهد گرفت.
وی افزود: تبدیل منابع ارزی صندوق به ریال در داخل کشور از جمله خطاهای ساختاری است که بارها تجربه شده و نتیجهای جز رشد پایه پولی و تحریک تورم نداشته است. سازوکار تخصیص اعتبارات در این بخش باید بر پایه ارزیابی دقیق فنی-اقتصادی و پرداخت ارزی برای واردات فناوری و ماشینآلات پیشرفته باشد. بخش خصوصی توانمند در بخش انرژی کشور آماده حضور در پروژههای بزرگ است، مشروط بر اینکه اعطای تسهیلات از کانالهای ارزی با شفافیت کامل، حذف بروکراسیهای زاید بانکی و بر مبنای توجیهپذیری طرحها انجام پذیرد.
این نماینده مجلس تأکید کرد: مجلس شورای اسلامی و بهویژه کمیسیون انرژی بر انضباط مالی و نحوه بازپرداخت بدهیهای دولت و بخشهای غیردولتی به این صندوقها حساسیت جدی دارد. اگر انضباط ساختاری حاکم نشود و دولتها ملزم به تسویه تعهدات خود نباشند، توان صندوق برای تسهیلاتدهی به بخشهای استراتژیک روزبهروز تحلیل خواهد رفت و توسعه صنعت نفت با چالش مضاعف روبهرو میشود.
انتهای پیام/
