کوچ پاییزه باید بر اساس ظرفیت مراتع و تقویم چرا انجام شود
ابراهیم پیرزادیان، جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در گفتوگو با برنا، گفت: با نزدیک شدن به پایان فصل بهرهبرداری از مراتع ییلاقی، فرآیند کوچ پاییزه عشایر و بهرهبرداران در بخشهایی از کشور آغاز شده و در این مرحله، رعایت زمانبندی تعیینشده برای ورود و خروج دام از مراتع اهمیت ویژهای دارد.
وی با اشاره به نقش تقویم کوچ در مدیریت منابع مرتعی اظهار کرد: زمان ورود و خروج دام از مراتع باید مطابق تاریخهای تعیینشده در پروانه چرای دام باشد، چراکه بیتوجهی به این زمانبندی میتواند موجب ورود زودهنگام دام به عرصهها و افزایش فشار بر پوشش گیاهی شود.
پیرزادیان افزود: پروانه چرا تنها یک مجوز برای استفاده از مرتع نیست، بلکه چارچوب بهرهبرداری از عرصه را مشخص میکند و مواردی از جمله تعداد دام، محدوده مورد استفاده و زمان ورود و خروج در آن تعیین شده است؛ بنابراین بهرهبرداران باید تمام مفاد این مجوز را رعایت کنند.
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: کنترل میزان بهرهبرداری از مراتع و جلوگیری از ورود دام مازاد یا دام فاقد مجوز، بخشی از فرآیند حفاظت از عرصههای طبیعی در زمان کوچ است و نیروهای حفاظتی باید در این دوره نظارت و پایش بیشتری بر مسیرهای کوچ داشته باشند.
وی با بیان اینکه مدیریت کوچ نیازمند هماهنگی میان چندین دستگاه است، گفت: جابهجایی عشایر از مناطق ییلاقی به قشلاقی از یک محدوده استانی فراتر میرود و به همین دلیل، هماهنگی میان استانهای مبدأ، مسیر و مقصد کوچ اهمیت زیادی دارد.
پیرزادیان اضافه کرد: استانداریها، فرمانداریها، ادارات منابع طبیعی، امور عشایر، نیروی انتظامی، تشکلهای عشایری و جوامع محلی هر یک در ساماندهی این فرآیند نقش دارند و هماهنگی میان آنها باید پیش از ورود دام به مناطق قشلاقی انجام شود.
وی همچنین بر ضرورت برنامهریزی نیروهای حفاظتی در این مقطع تأکید کرد و افزود: گشت و مراقبت از عرصهها، بررسی پروانههای چرا، شناسایی دامهای مازاد و فاقد مجوز و کنترل مسیرهای حرکت دام از اقداماتی است که باید همزمان با آغاز کوچ پاییزه دنبال شود.
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: اطلاعات مربوط به مرتعداران و بهرهبرداران نیز باید به شکل دقیق در سامانههای مربوط ثبت و تکمیل شود، زیرا دسترسی به اطلاعات صحیح میتواند در مدیریت عرصهها و برنامهریزی برای بهرهبرداری از مراتع مؤثر باشد.
پیرزادیان در ادامه به فاصله زمانی میان خروج دام از ییلاق و آغاز بهرهبرداری از مراتع قشلاقی اشاره کرد و گفت: در این فاصله نباید شرایط به گونهای باشد که دامداران برای تأمین نیازهای خود ناچار به ورود زودهنگام به مراتع قشلاقی شوند.
وی افزود: لازم است دستگاههای مسئول برای تأمین آب، علوفه و نهادههای مورد نیاز عشایر در این دوره همکاری کنند تا فاصله میان دو فصل بهرهبرداری مدیریت شود و کمترین فشار ممکن به عرصههای مرتعی وارد شود.
وی آموزش و فرهنگسازی را یکی دیگر از الزامات مدیریت کوچ دانست و اظهار کرد: حفاظت از مراتع تنها با اقدامات نظارتی امکانپذیر نیست و خود بهرهبرداران نیز باید نسبت به ظرفیت عرصه، زمان مناسب ورود و خروج دام و پیامدهای چرای خارج از زمان مقرر آگاهی داشته باشند.
پیرزادیان ادامه داد: مشارکت عشایر و مرتعداران میتواند بخش مهمی از فرآیند حفاظت از منابع طبیعی را پوشش دهد و هر اندازه بهرهبرداران نسبت به وضعیت مراتع و ظرفیت آنها آگاهی بیشتری داشته باشند، مدیریت چرا نیز با همکاری بیشتری انجام خواهد شد.
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأکید بر ضرورت حمایت از بهرهبرداران قانونمند گفت: در کنار نظارت و برخورد با تخلفات، باید از مرتعدارانی که مطابق ضوابط فعالیت میکنند حمایت شود و زمینه مشارکت بیشتر جوامع محلی در حفاظت از عرصهها فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: رعایت تقویم کوچ، پایبندی به ظرفیت تعیینشده در پروانههای چرا و جلوگیری از ورود دام به محدودههای خارج از مجوز، از الزامات بهرهبرداری مسئولانه از مراتع است و بیتوجهی به این موارد میتواند فشار بیشتری بر پوشش گیاهی وارد کند.
پیرزادیان گفت: منابع طبیعی متعلق به نسل امروز و آینده است و حفاظت از آن مسئولیتی مشترک میان دستگاههای اجرایی، نیروهای حفاظتی، عشایر و مرتعداران محسوب میشود.
وی در پایان تأکید کرد: مدیریت کوچ پاییزه با هدف محدود کردن جامعه عشایری انجام نمیشود، بلکه هدف اصلی آن ایجاد نظم در بهرهبرداری، رعایت ظرفیت مراتع، حفظ حقوق بهرهبرداران قانونی و همزمان صیانت از پوشش گیاهی و عرصههای منابع طبیعی است؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند هماهنگی دستگاهها و همراهی بهرهبرداران خواهد بود.
انتهای پیام/
