از دیوار‌های سبز تا گذر از سد بروکراسی؛ روایت جنجالی یک زن نخبه از ۳.۵ سال مبارزه در مسیر جذب هیئت علمی
زهرا وجدانی: توسعه فناوری‌های سبز در سال‌های اخیر تنها به ایجاد فضای سبز شهری محدود نمانده و با ورود دانش میان‌رشته‌ای به حوزه‌هایی مانند تصفیه هوا، مدیریت آب و فاضلاب، کاهش آلاینده‌ها و حتی کشاورزی به یکی از مسیر‌های قابل توجه برای حل بخشی از چالش‌های زیست‌محیطی تبدیل شده است. در این میان دیوار‌های سبز یکی از فناوری‌هایی است که می‌تواند فراتر از یک عنصر معماری و زیبایی‌شناختی در مدیریت آلاینده‌های شهری و استفاده بهینه از منابع نقش داشته باشد.
منصوره جوزای، نخبه برگزیده طرح‌های بنیاد ملی نخبگان از جمله جهت، شهید چمران، شهید بابایی، دانا و متخصص مهندسی باغبانی از جمله پژوهشگرانی است که از سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را در زمینه دیوار‌های سبز آغاز کرده و با توسعه یک رویکرد میان‌رشته‌ای این فناوری را به حوزه‌هایی همچون تصفیه آلاینده‌های هوا، تصفیه آب و فاضلاب و کاهش ریزگرد‌ها پیوند داده است.
جوزای در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا از مسیر علمی خود، دستاورد‌های پژوهشی و بین‌المللی، تدوین استاندارد دیوار‌های سبز در کشور، اجرای طرح‌های زیست‌محیطی، چالش‌های ۳.۵ ساله برای جذب در هیئت علمی وزارت علوم و همچنین تازه‌ترین فعالیت خود در زمینه تولید کود‌های فناورانه سخن گفت؛ مسیری که به گفته او در کنار دشواری‌های اداری با حمایت بنیاد ملی نخبگان ادامه پیدا کرده است.
وقتی باغبانی از چارچوب سنتی خود فراتر رفت
جوزای درباره مسیر تحصیلی و تخصصی خود می‌گوید: من دارای مدرک پست دکتری در رشته باغبانی هستم و تخصص اصلی‌ام در زمینه گیاهان زینتی و فضای سبز (اجرا و احداث سیستم‌های سبز عمودی _دیوار سبز و باغ بام) است.
وی ادامه می‌دهد: تحقیقات رساله دکترای من نیز در حوزه توفیق فضای سبز و باغبانی شهری عمودی با استفاده از آب‌های بازیافت (پساب فاضلاب و آب‌های خاکستری) انجام شد.
او همچنین به حضور خود در طرح شهید بابایی اشاره می‌کند و می‌افزاید: در طرح شهید بابایی که یک کار گروهی بود در زمینه گلخانه‌های عمودی آبکشت در حضور نور مصنوعی برگزیده شدم. در حال حاضر به عنوان استاد دانشگاه، پژوهشگر مرکز تحقیقات، مشاور ممتاز نظام مهندسی و مدیر عامل شرکت دانش بنیان باغبانی فعالیت می‌کنم و از سال ۱۴۰۰ نیز تدریس دروس تئوری رشته باغبانی را در دانشگاه بر عهده دارم.
به گفته این پژوهشگر هرچند پایه علمی فعالیت‌های او در رشته باغبانی قرار دارد اما ادامه مسیر موجب شد این حوزه با رشته‌های دیگر پیوند بخورد.
او توضیح می‌دهد: بخشی از تحقیقات تخصصی من در زمینه کشت گیاهان زینتی بوده است، اما با یک رویکرد میان‌رشته‌ای وارد سیستم‌های آموزشی گل و گیاه شدم. ما برای نخستین بار در کشور در سال ۱۳۹۸ اولین دیوار‌های سبز پایدار را در مشهد به ثبت رساندیم.
جوزای معتقد است دیوار سبز زمانی می‌تواند به یک فناوری موثر تبدیل شود که از محدوده یک رشته تخصصی خارج شود. به همین دلیل همکاری با متخصصان عمران، معماری، آب و فاضلاب و هیدرولیک را در دستور کار قرار داده است.
او می‌گوید: از آن زمان به بعد تصمیم گرفتیم این علم را گسترش دهیم و وارد کار تیمی و میان‌رشته‌ای با متخصصان رشته‌های عمران، معماری، آب و فاضلاب و محیط زیست شدیم. این همکاری‌ها هم‌اکنون به نتیجه رسیده است.
دیوار‌های سبز؛ از زیباسازی شهری تا مقابله با PM ۲.۵ و PM ۱۰
یکی از مهم‌ترین تغییرات در پروژه‌های مورد اشاره جوزای حرکت از نگاه صرفا زیباسازی به استفاده از پوشش گیاهی به عنوان بخشی از راهکار‌های زیست‌محیطی است.
او درباره جدیدترین پروژه‌های خود می‌گوید: جدیدترین و مدرن‌ترین دستاوردی که از طرح‌های دیوار‌های سبز هوشمند ما نمایان شده استفاده از این سیستم‌ها برای تصفیه گیاهی آلاینده‌های خطرناک مانند ذرات معلق PM ۱۰ و PM ۲.۵ در شهر‌های آلوده است.
به گفته وی این طرح در مشهد با همکاری اداره محیط زیست و شهرداری دنبال شده است.
جوزای ادامه می‌دهد: ما این طرح را با موفقیت ارائه دادیم و در حال حاضر با اداره محیط زیست و شهرداری مشهد همکاری داریم.
او در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به گستره فعالیت‌های پژوهشی خود اشاره می‌کند و می‌گوید: از نظر گستره فعالیت من ناظر ۱۸ طرح مطالعاتی هستم و در حال حاضر نظارت بر طرح‌های دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا را بر عهده دارم.
این پژوهشگر همچنین از سابقه فعالیت خود در استان گلستان و ادامه پروژه‌ها در خراسان رضوی سخن گفت و افزود: از سال ۱۴۰۰ به مدت ۴ سال در استان گلستان حضور داشتم و فعالیت می‌کردم، اما در حال حاضر در استان خراسان رضوی مستقر هستم و پروژه‌ها را پیش می‌برم.
۲۴ خروجی علمی از رساله‌ای ۵۰۰ صفحه‌ای
مسیر پژوهشی جوزای تنها به اجرای پروژه‌های محیط‌زیستی محدود نشده و بخشی از فعالیت‌های او در قالب فعالیت‌های کارافرینی و فعالیت تنگاتنگ با ترویج و جهاد کشاورزی و فنی حرفهذای کشور می‌باشد.
او درباره حمایت‌هایی که در دوران تحصیل دریافت کرده است می‌گوید: من شخصی هستم که موفق شدم تمام جوایز بنیاد ملی نخبگان را دریافت کنم. حتی در طرح دانا نیز پذیرفته شدم.
به گفته وی فرآیند پذیرش در این طرح حدود دو و نیم تا سه سال زمان برده است؛ موضوعی که هم‌زمان با پایان دوره دکترا و آغاز فرآیند جذب او در وزارت علوم همراه شده است.
جوزای درباره تاثیر حمایت‌های بنیاد ملی نخبگان بر تحقیقات خود توضیح می‌دهد: زمانی که در ترم دوم دکترا بودم کارهایم را شروع کردم، اما جواب این طرح زمانی آمد که من تقریبا فارغ‌التحصیل شده بودم و درگیر فرآیند‌های جذب در وزارت علوم بودم. روند بررسی این طرح‌ها معمولا زمان‌بر است، اما واقعا در این مسیر به من کمک بسیار بزرگی کرد.
او یکی از مهم‌ترین حمایت‌های دریافت‌شده را تخفیف قابل توجه در هزینه‌های آزمایشگاهی عنوان می‌کند: از طریق بنیاد ملی نخبگان از تخفیف ۹۰ درصدی در هزینه‌های آزمایشگاهی برخوردار شدم که نخبگان آن را پرداخت می‌کردند و این مسئله تاثیر بسیار موثری در کیفیت خروجی رساله دکترای من داشت.
به گفته جوزای بخشی از نتایج این پژوهش‌ها در یک ژورنال آمریکایی با عنوان کالچر واتر منجمنت Culture Water Management منتشر شده و این مقاله به عنوان مقاله برتر سال ۲۰۲۴ معرفی شده است.
او درباره حجم خروجی‌های پژوهشی خود نیز می‌گوید: فکر نمی‌کنم تا به حال دکتری داشته باشیم که ۲۴ خروجی علمی ثبت‌شده داشته باشد و کار آن هنوز هم ادامه داشته باشد.
جوزای اضافه می‌کند: رساله دکترای من حدود ۵۰۰ صفحه است که این ۲۴ خروجی تنها از ۲۵۰ صفحه اول آن (فاز اول) استخراج شده است. فاز دوم کار من که شامل اختراعات و مقالات بعدی است هنوز به طور کامل پیگیری و منتشر نشده است.
او معتقد است ظرفیت علمی این رساله هنوز به پایان نرسیده است و می‌گوید: اساتید من در جریان هستند که حداقل ۸ تا ۹ مقاله با درجه علمی Q ۱ دیگر از این رساله استخراج خواهد شد.
مادری در کنار مسیر علمی؛ ادامه دادن با وجود مسئولیت‌های خانوادگی
جوزای در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به یکی از ابعاد کمتر دیده‌شده مسیر حرفه‌ای خود یعنی ادامه فعالیت علمی و شغلی در کنار زندگی خانوادگی اشاره کرد. او که دارای همسر و دو فرزند است تاکید دارد که مسئولیت‌های خانوادگی را در تضاد با پیشرفت علمی و حرفه‌ای خود نمی‌داند و تلاش کرده است این دو مسیر را هم‌زمان ادامه دهد.
او می‌گوید: با تمام این بی‌مهری‌ها من تلاش کردم تا ثابت کنم یک بانوی ایرانی قطعا می‌تواند با وجود داشتن همسر و فرزند به تمام جایگاه‌ها و اهدافی که می‌خواهد برسد.
به گفته جوزای مسیر حرفه‌ای او در سال‌هایی که درگیر فرآیند طولانی جذب هیئت علمی بود نیز متوقف نشد و در کنار مسئولیت‌های خانوادگی، تدریس، پژوهش، پیگیری طرح‌های علمی و فعالیت‌های اجرایی خود را ادامه داد.
او درباره نگاهش به امکان پیشرفت زنان در ساختار علمی و حرفه‌ای کشور می‌گوید: هیچ قانون و محدودیتی در کشور ما وجود ندارد که بگوید جلوی پیشرفت یکی از ما خانم‌ها باید گرفته شود. من با این حرف‌ها موافق نیستم؛ چرا که خودم یک خانم بودم، از تمام اختیارات قانونی‌ام استفاده کردم و مورد حمایت هم واقع شدم.
جوزای البته در ادامه میان وجود محدودیت قانونی و آنچه آن را اعمال سلیقه در فرآیند جذب می‌داند، تفاوت قائل می‌شود و می‌گوید چالش اصلی که در مسیر جذب با آن مواجه شد به گفته خودش نه منع قانونی برای زنان بلکه بروکراسی‌های طولانی مدت، نحوه برخورد و تصمیم‌گیری در فرآیند ارزیابی بوده است؛ مسئله‌ای که در نهایت با پیگیری قانونی و استفاده از ظرفیت‌های مربوط به نخبگان توانست آن را دنبال کند.
یکی از مشکلات: ۳.۵ سال انتظار برای ورود به هیئت علمی
یکی از بخش‌های مهم روایت جوزای تجربه او در فرآیند جذب هیئت علمی وزارت علوم است؛ فرآیندی که به گفته وی بیش از سه سال به طول انجامیده است.
او می‌گوید: من بر اساس ماده ۱۵ و ماده ۲۱ وزارت علوم ابلاغ رای گرفتم. با اینکه من نفر اول کشور بودم، تندیس طلایی داشتم و از دانشگاه ثالث نیز با ۳۳ امتیاز بالاتر تاییدیه نفر اول را گرفته بودم، اما بعد از سه سال و نیم درگیری با چالش‌های بسیار طولانی هنوز حکم من صادر نشده بود.
به گفته این زن نخبه یکی از چالش‌های اصلی در دانشگاهی که فرآیند جذب او در آن دنبال می‌شد نحوه امتیازدهی و رتبه‌بندی بوده است.
او روایت خود از این اتفاق را این‌گونه بیان می‌کند: با وجود اینکه من در فراخوان جذب هیات علمی نخبگان طرح جهت پذیرفته و تندیس طلایی رشته باغبانی را داشتم، در یک فراخوان ۸ نفره در یک فراخوان درود دانشگاهی نفر ۵ شدم و این خود درد است.
جوزای مدعی است که قرار گرفتن او در رتبه پنجم موجب شد امکان حضور در میان سه گزینه اصلی را از دست بدهد.
وی از این برخورد‌هایی که به گفته خودش در این فرآیند با او شده انتقاد می‌کند.
وقتی رتبه پنجم دوباره به رتبه اول تبدیل شد
جوزای پس از اطلاع از رتبه خود موضوع را از طریق بنیاد ملی نخبگان پیگیری کرده است.
او می‌گوید: پس از اینکه متوجه شدم نفر پنجم شده‌ام اولین کاری که کردم این بود که به بنیاد ملی نخبگان مراجعه کردم و با دکتر خدایگان قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان صحبت کردم.
به گفته وی تمام مدارک و سوابق علمی‌اش پیش از این تایید شده بود اما امکان اثبات آنها در کمیته مربوطه برای او فراهم نشده بود.
جوزای ادامه می‌دهد: من همه جوایز را داشتم، همه چیز تایید شده بود اما نمی‌توانستم حقانیت خودم را به هیات داوران درون دانشگاه ثابت کنم.
او در ادامه توضیح می‌دهد که استفاده از ظرفیت قانونی مربوط به نخبگان امکان اعتراض و بررسی مجدد پرونده را برای او فراهم کرده است.
وی ادامه می‌دهد: در وزارت علوم به من اعلام کردند که تنها سه قشر از جامعه حق دارند در صورتی که رتبه‌شان زیر نفر سوم قرار بگیرد، به صورت رسمی شکایت کنند که شامل خانواده ایثارگران، خانواده شهدا و نخبگان است.
جوزای می‌گوید به دلیل قرار گرفتن در جامعه نخبگان توانست درخواست بررسی مجدد پرونده را ارائه کند.
او اضافه می‌کند: از تبصره ۲ ماده ۲۰ وزارت علوم که مختص نخبگان است استفاده کردم. اگر این قانون نبود تحت هیچ شرایطی نمی‌توانستم دوباره بالا بیایم و حقم را بگیرم.
به گفته این پژوهشگر پس از بررسی مجدد رتبه او تغییر کرد. وی می‌گوید:پس از بررسی مجدد پرونده به لطف همین قوانین نخبگان با اختلاف ۳۳ امتیاز بالاتر نسبت به سایرین دوباره به عنوان نفر اول انتخاب شدم و دانشگاه ثالث نیز به من رای اعتماد داد.
با این حال پایان این مسیر نیز آسان نبود. به گفته جوزاری فرآیند از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و تا سال ۱۴۰۵ ادامه داشته است.
او می‌گوید: بالاخره پس از سه سال و نیم مبارزه بالاخره توانستم رأی نهایی را بگیرم.
به گفته او مقصد نهایی مشخص شده و احتمال دارد در آینده نزدیک به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان فعالیت خود را آغاز کند.
جوزای البته تاکید می‌کند: هنوز حکم نهایی به دستم نرسیده و منتظر دریافت آن هستم.
او همچنین به محدودیت سنی جذب اعضای هیئت علمی اشاره کرده و می‌گوید توانسته است پیش از پایان مهلت مربوط به این شرط فرآیند پرونده خود را به نتیجه برساند.
فرآیند طولانی جذب برای جوزای به معنای توقف فعالیت علمی نبود. او می‌گوید حتی از ترم دوم دوره دکترا در دانشگاه‌های مختلف به صورت حق‌التدریس فعالیت داشته است.
به گفته وی شرایط مالی این فعالیت‌ها مطلوب نبوده است اما انگیزه اصلی او آموزش بوده است.
جوزای می‌گوید: در این چهار سال و حتی از ترم دوم دکترا من در دانشگاه‌های مختلف به صورت حق‌التدریس مشغول آموزش دانشجویان بوده‌ام، اما با حقوق‌های بسیار پایینی که هر ترم به ما پرداخت می‌کنند.
او درباره انگیزه ادامه این مسیر می‌گوید: من این مسیر را نه به خاطر پول بلکه به خاطر عشق به آموزش ادامه دادم تا بتوانم به دانشجویان کمک کنم.
ماندن در ایران در شرایطی که پیشنهاد مهاجرت وجود داشت
این پژوهشگر همچنین از پیشنهادهای مهاجرتی خود سخن می‌گوید و تاکید دارد که با وجود چنین گزینه‌هایی تصمیم گرفته فعالیت خود را در ایران ادامه دهد.
او می‌گوید: بسیاری از افراد در این روند سخت به من می‌گفتند مهاجرت کن. من حتی دعوت‌نامه رسمی برای مهاجرت داشتم.
به گفته جوزای استاد مشاور رساله او اهل انگلستان است و همکاری‌های علمی میان ایران و انگلستان نیز داشته‌اند.
جوزای در عین حال نقش حمایت بنیاد ملی نخبگان را در ماندن خود در کشور مهم می‌داند و می‌گوید: آنچه باعث شد تا همین جا بایستم، حمایت‌های بنیاد بود؛ اگر نخبگان نبود شاید من تا الان مهاجرت کرده بودم.
تدوین استاندارد دیوار‌های سبز؛ از پژوهش تا استانداردسازی
فعالیت‌های جوزای تنها در سطح مقاله و پژوهش دانشگاهی باقی نمانده و بخشی از آن به تدوین استاندارد و توسعه فناوری‌های اجرایی اختصاص یافته است.
او درباره این بخش از فعالیت خود می‌گوید: من کار‌های زیادی در زمینه دیوار‌های سبز انجام داده‌ام. برای نخستین بار به طور کلی استاندارد دیوار‌های سبز کشور را تدوین کردم و طراح سوالات دیوار‌های سبز در کشور هستم.
به گفته او بخشی از اختراعات نیز در همین حوزه دنبال شده است.
جوزای توضیح می‌دهد: تا جایی که توانستم تمرکزم را بر روی اختراعاتی در همین حوزه گذاشتم. ما با استفاده از روش‌های (NBS) در دیوار‌های سبز توانستیم به فناوری تصفیه آب و تصفیه فاضلاب دست پیدا کنیم و تاییدیه رسمی اداره آب و فاضلاب را نیز برای این فناوری دریافت کرده‌ایم.
این پژوهشگر همچنین یکی دیگر از کاربرد‌های مورد مطالعه را در حوزه کاهش آلودگی هوا و ریزگرد‌ها عنوان می‌کند و می‌گوید: در زمینه محیط زیست نیز تصفیه ریزگرد‌ها را داریم که خدا را شکر توانسته‌ایم حجم آلودگی را کم کنیم.
این بخش از فعالیت‌ها نشان می‌دهد که هدف از توسعه دیوار‌های سبز صرفا افزایش پوشش گیاهی یا زیباسازی محیط نیست بلکه تلاش شده است از ظرفیت گیاهان در قالب سامانه‌هایی مهندسی‌شده برای حل برخی مسائل محیط‌زیستی استفاده شود.
از پژوهش دانشگاهی تا تولید کود فناورانه
تازه‌ترین فعالیت جوزای در سال ۱۴۰۵ به حوزه‌ای دیگر از کشاورزی یعنی تولید کود‌های فناورانه مربوط می‌شود.
او درباره این فعالیت می‌گوید: در سال ۱۴۰۵ موفق شدم دو اخذ کودی دریافت کرده و برند جوزای را به طور رسمی برای دو محصول رشد فناور ثبت کنم.
این محصولات شامل کود آلی محرک رشد جوزای به صورت کود مایع و کود رشد جوزای به صورت کود جامد اصلاح‌کننده و بارورساز خاک است.
به گفته جوزای محصول جامد دارای ۵۰ درصد ماده آلی و شوری پایین است و در حال حاضر در برخی فرآیند‌های تولید نشا مورد استفاده قرار می‌گیرد.
افزایش عملکرد غلات و کلزا تا ۳۰ درصد
یکی از ادعا‌های مطرح‌شده درباره این محصولات تاثیر آنها بر عملکرد برخی محصولات استراتژیک کشاورزی است.
جوزای می‌گوید: خوشبختانه نتایج استفاده از این کود‌ها در محصولات استراتژیک بسیار چشمگیر بوده است. کاربرد این محصولات سبب افزایش ۳۰ درصدی عملکرد غلات شامل گندم و جو و همچنین دانه روغنی کلزا شد.
او می‌افزاید که این نتایج به گفته وی تاییدیه رسمی آستان قدس رضوی را نیز دریافت کرده است.
اما یکی از مواردی که جوزای به طور ویژه به آن اشاره می‌کند کاربرد کود‌های تولیدشده در کشت زعفران است.
او می‌گوید: در محصول زعفران شاهد نتایج فوق‌العاده‌ای بودیم؛ این کود‌ها سبب افزایش ۴۰ درصدی در محصول زعفران شدند به گونه‌ای که وزن کلاله زعفران از ۱۱ گرم به ۱۶ گرم رسید.
به گفته این پژوهشگر اثر مورد اشاره تنها به میزان محصول محدود نبوده و در شاخص کیفی زعفران نیز تغییراتی مشاهده شده است.
او توضیح می‌دهد: در بحث کیفیت زعفران باعث افزایش شاخص کروسین از عدد ۲۲۰ به ۲۹۰ شد.
جوزای همچنین به استفاده از این کود‌ها در باغ‌های پسته اشاره کرده و می‌گوید کاربرد آنها در پر شدن مغز پسته، استخوانی شدن پوسته و یک‌دست شدن نهایی محصول موثر بوده است.
رقابت با کوکوپیت و پیت‌ماس؛ محصولی برای کاهش وابستگی به واردات؟
یکی از بخش‌های قابل توجه در اظهارات جوزای مقایسه محصول جامد تولیدشده با برخی محصولات وارداتی مورد استفاده در تولید نشا است.
او می‌گوید: کود رشد جوزای در حال حاضر با محصولات وارداتی نظیر کوکوپیت و پیت‌ماس به شدت رقابت می‌کند و هم‌اکنون جهت تولید نشا به شکل کاملا تجاری در سطح کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این پژوهشگر تاکید می‌کند که فعالیت پژوهشی روی این محصولات متوقف نشده است و آزمایش‌های جدیدی در حال انجام است.
او می‌افزاید: هم‌اکنون کود‌های جوزای بر روی محصولاتی نظیر چغندر، برنج، پنبه و دیگر محصولات استراتژیک کشور در مراکز تحقیقاتی در حال پژوهش و آزمایش دوره‌ای است.
در این بخش مسئله مهم تنها تولید یک محصول جدید نیست بلکه چگونگی تبدیل یک ایده و دستاورد پژوهشی به محصولی است که بتواند در مقیاس تجاری مورد استفاده قرار گیرد. این مسیر البته نیازمند ارزیابی‌های مستقل، تکرارپذیری نتایج و بررسی عملکرد محصول در شرایط مختلف اقلیمی و کشاورزی است؛ موضوعی که ادامه آزمایش‌های میدانی می‌تواند در روشن شدن آن نقش داشته باشد.
کلاس‌های دیوار سبز برای تربیت نسل جدید
جوزای در پایان گفت‌و‌گو انتقال دانش به نسل بعدی را یکی از اهداف اصلی خود عنوان می‌کند و معتقد است توسعه فناوری‌های میان‌رشته‌ای بدون تربیت نیروی انسانی متخصص امکان‌پذیر نیست.
او می‌گوید: من اهداف ریشه‌ای و بزرگ‌تری دارم. بر این باور هستم که ما به تنهایی نمی‌توانیم در این مسیر پیش برویم. این علم باید آموزش داده شود و این زنجیره به افراد دیگر منتقل شود.
در همین راستا او برگزاری دوره‌های آموزشی تحت عنوان کلاس‌های سبز را در سازمان نظام مهندسی دنبال می‌کند.
به گفته جوزای در این کلاس‌ها تلاش می‌شود مهندسان و دانشجویان با فناوری‌های مرتبط با دیوار‌های سبز و سیستم‌های نوین آشنا شوند.
او می‌گوید: در حال حاضر کلاس‌های سبز را در سازمان نظام مهندسی برگزار می‌کنم تا مهندسان و دانشجویان با این فناوری‌ها آشنا شوند. دانشجویان رشته کشاورزی علاقه بسیار زیادی به این دوره‌ها دارند.
جوزای همچنین به بازخورد دانشجویان اشاره می‌کند و می‌گوید: بسیاری از آنها وقتی به کلاس‌ها می‌آیند به من می‌گویند: استاد ما همه ناامید بودیم، اما وقتی با این شرایط و با شما آشنا شدیم انگیزه گرفتیم.
به اعتقاد او آینده این حوزه در گرو همکاری میان رشته‌های مختلف است: این یک رشته بسیار مدرن است و، چون ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد، با بچه‌های سایر رشته‌ها کار تیمی می‌کنیم.
او تاکید می‌کند که هنوز ظرفیت‌های زیادی در حوزه کشت عمودی و دیوار‌های سبز در کشور وجود دارد و می‌گوید: جای کار بسیار زیادی در سیستم‌های کشت عمودی و دیوار‌های سبز در کشور وجود دارد. انشالله باید دست به دست هم بدهیم تا بتوانیم نسل جدید را به بهترین شکل آموزش دهیم و این مسیر را با قدرت ادامه دهیم.
جوزای در پایان اشاره می‌کند: میراث دار خوبی باشید و این خاک را، چون گذشتگان به نیکی به آیندگان تحویل دهید و سخن آخر اینکه تو همانی که در اندیشه آنی.
از یک دیوار سبز تا یک زنجیره فناورانه
روایت منصوره جوزای را نمی‌توان صرفا داستان یک پژوهشگر در حوزه باغبانی دانست؛ آنچه در این مسیر برجسته است تلاش برای عبور از مرز‌های سنتی یک رشته و پیوند دادن باغبانی با معماری، عمران، آب و فاضلاب، محیط زیست، فناوری‌های کشاورزی و فناوری‌های نوظهور است.
دیوار‌های سبز در این نگاه از یک سازه صرفا تزئینی فاصله گرفته و به بستری برای مطالعه کاهش آلاینده‌های هوا، تصفیه آب و فاضلاب و مدیریت فضای سبز تبدیل شده‌اند. در سوی دیگر تجربه تولید کود‌های فناورانه نشان می‌دهد که بخشی از مسیر پژوهش می‌تواند از آزمایشگاه و دانشگاه به عرصه تولید و کشاورزی تجاری برسد.
با این حال فاصله میان دستاورد پژوهشی و تبدیل آن به یک فناوری پایدار و فراگیر همچنان به ارزیابی‌های علمی، استانداردسازی، آزمون‌های مستقل، حمایت از تولید و ایجاد مسیر‌های شفاف برای ورود محصولات فناورانه به بازار نیاز دارد.
از سوی دیگر روایت سه‌ونیم‌ساله جوزای از فرآیند جذب هیئت علمی بخش دیگری از چالش پیش روی نخبگان را نشان می‌دهد؛ چالشی که در آن صرف داشتن رزومه علمی و افتخارات پژوهشی لزوما به معنای کوتاه بودن مسیر ورود به ساختار دانشگاهی و درجات علمی بالاتر نیست.
در نهایت آنچه این تجربه را به یک مسئله مهم‌تر تبدیل می‌کند نه صرفا سرگذشت یک فرد بلکه پرسش درباره چگونگی استفاده از ظرفیت نخبگان و تبدیل دستاورد‌های علمی آنها به فناوری‌های قابل استفاده در کشور است؛ مسیری که از حمایت‌های اولیه پژوهشی آغاز می‌شود، از مرحله استانداردسازی و ارزیابی عبور می‌کند و در نهایت باید به محصول، آموزش و حل مسئله در جامعه برسد. پرسش اصلی این است که آیا ساختار‌های علمی، اداری و اجرایی کشور می‌توانند این زنجیره را به اندازه‌ای چابک کنند که مسیر یک پژوهشگر از ایده تا اثرگذاری واقعی، کوتاه‌تر و کم‌هزینه‌تر شود؟
انتهای پیام/
