یک کارشناس روابط بین الملل: احتمال توافق بر سر کلیات بیشتر است

«حنیف غفاری» کارشناس روابط بین الملل با اشاره به روند مذاکرات هسته ای در وین گفت: مذاکرات هسته ای در روزهای منتهی به سوم آذر، زمانی که مهلت توافقنامه موقت ژنو بعد از یک بار تمدید به سر می رسد، با شدت دنبال می شود. تا کنون دیدارهای متعددی بین مقامات ایرانی و مقامات کشورهای گروه 5+1 برگزار شده است. جمهوری اسلامی ایران طرح های ابتکاری مفیدی را ارائه کرده، اما طرف مقابل صرفا در موضع ناظر قرار گرفته و حتی چین و روسیه در این مذاکرات مشارکت فعالانه ای نداشته اند. به گزارش خبرنگار اعزامی خبرگزاری برنا به وین، وی اظهار داشت: علی رغم رایزنی های صورت گرفته و مستمر میان مذاکره کنندگان ایرانی و غربی پس از مذاکرات وین 6، عملا پیشرفتی که بتواند متضمن توافقی نهایی، قطعی و همه جانبه در کلیات و جزئیات باشد اتفاق نیافتاده است. در جریان مذاکرات نیویورک و مسقط پیشرفت اندکی صورت گرفت. در جریان مذاکرات اخیر وین نیز بر خلاف جوسازی رسانه های غربی ، اساسا طرف مقابل پیشنهادی تازه که مصدر و خاستگاه رسیدن به توافقی جامع باشد را ارائه نکرده است. وی با اشاره به اختلافات باقیمانده میان ایران و اعضای 1+5 بیان کرد: اختلافات بر سر حوزه اصلی و مهم یعنی نحوه رفع تحریم ها به کندی پیش می رود. در اینجا خطوط قرمز تعیین شده از سوی کشورمان با خواسته ها و در حقیقت زیاده خواهی های طرف مقابل در تعارض است. از سوی دیگر، راهکارهای میانی ارائه شده نیز مورد تفاهم قطعی طرفین قرار نگرفته است. وی در ادامه افزود: در این میان چهار گزینه " اعلام شکست قطعی مذاکرات"،" رسیدن به توافق قطعی و نهایی"،" امضای توافقنامه ای موقت مشابه توافق ژنو" و " رسیدن به توافق بر سر کلیات" متصور است. گزینه اول و دوم با توجه به جو حاکم بر مذاکرات هسته ای و ملاحظات طرفین مذاکره کننده عملا منتفی به نظر می رسد. به عبارت بهتر، اگرچه پیش شرط های رسیدن به توافق قطعی و کامل بر سر کلیات و جزئیات واقعا وجود ندارد، اما در عین حال طرفین جهت حفظ داشته های یک ساله اخیر پشت میز مذاکرات، تمایلی نسبت به اعلام شکست مذاکرات ندارند. در چنین شرایطی گزینه های سوم و چهارم به طور طبیعی موضوعیت و مصداق بیشتری نسبت به گزینه های اول و دوم پیدا می کند. البته با توجه به زمان اندک باقیمانده، گزینه سوم یعنی رسیدن به توافقنامه ای موقت مشابه توافقنامه ژنو نیز عملا امکان تحقق بسیار اندکی دارد. در چنین وضعیتی به نظر می رسد گزینه اصلی رسیدن به توافق بر سر کلیات باشد. در اینجا امکان دارد کلیه توافقاتی که بر سر محورهای کلی صورت گرفته است جمع بندی شود و در قالب یک چارچوب و مبنای توافق، مورد شناسایی طرفین و نظام بین الملل قرار گیرد. در اینجا تاکید می کنم که تمدید توافقنامه ژنو در عمل ناممکن است، زیرا تاریخ مصرف این توافقنامه تا سوم آذرماه تمام می شود . غفاری در پایان با اشاره به جابه جایی قدرت میان دو حزب دموکرات و جمهوریخواه چه تاثیری در مذاکرات اخیر وین بیان کرد: مواضع آمریکا پای میز مذاکرات در مجموع تندتر شده است. با پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات سنا، مواضع کاخ سفید پشت میز مذاکرات رادیکال تر و از سوی دیگر، تاثیر گذاری لابی های صهیونیستی در آمریکا از جمله لابی دیوید آلبرایت( که سازمان تحقیقاتی متبوع وی تولید کننده گزارش های غیر مستند علیه فعالیت های هسته ای ایران است)، بر طرف های غربی مذاکره کننده نیز موضوعی غیر قابل انکار است. فراموش نکنیم که وندی شرمن، ویلیام برنز و سولیوان هر سه طرف مذاکره کننده هسته ای ایران یهودی هستند و از این رو تاثیرگذاری لابی های صهیونیستی بر روی آنها نیز کاملا ملموس است. این تاثیرگذاری و تاثیرپذیری باید به صورت جدی مورد رصد و تحلیل مخاطبان مذاکرات هسته ای قرار گیرد. رصد هوشمندانه مذاکرات توسط افکار عمومی، آن هم در برهه ای که مانور تبلیغاتی غرب علیه ایران به نقطه اوج خود رسیده است امری لازم است. مواجهه علنی غرب با خواسته ها و مطالبات بر حق هسته ای ایران، که در جریان مذاکرات اخیر وین نیز قابل مشاهده است، نشانه ای بارز دال بر غیر قابل اعتماد بودن آمریکاست. موضوعی که بارها توسط رهبر معظم انقلاب نیز مورد تاکید قرار گرفته است.