بقایی: تک‌تک ایرانیان هدف شرارت آمریکا هستند/ اقدامات ناامن‌کننده آمریکا مانع بازگشت امنیت به تنگه هرمز است
به گزارش گروه سیاسی و بین الملل برنا، اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مقدمه نشست خبری امروز دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ اظهار داشت: در ابتدا لازم می‌دانم شهادت شهید نوید افتخاری، معاون فرهنگی نیروی انتظامی استان سیستان و بلوچستان، را به مردم شریف و نجیب این استان تسلیت عرض کنم. قرار بود امروز تصویر این شهید والامقام، زینت‌بخش نشست هفتگی ما باشد. ایشان یکی از نیروهای خدوم آن منطقه بود که اخیراً در جریان یک اقدام تروریستی به شهادت رسید. شهید افتخاری دارای مدرک دکتری در حوزه فناوری اطلاعات و از افتخارات زنان ایران بود.
وی ادامه داد: دلیل اینکه در نشست‌های هفتگی، جلسات را به نام و تصویر شهدا متبرک و مزین می‌کنیم، این است که به یاد داشته باشیم هر لحظه‌ای که اینجا حضور داریم و از نعمت امنیت استفاده می‌کنیم، کسانی هستند که با جان خود، با شیرین‌ترین دارایی‌ای که خداوند به هر انسانی عطا کرده است، از امنیت و اقتدار ایران دفاع می‌کنند. به همه شهدای ایران و ایران‌زمین درود می‌فرستیم. بقائی در ادامه با اشاره به روز ملی حافظ بیان کرد: حافظ برای ما ایرانی‌ها، با همه شاعران و شعر‌های ایرانی، تفاوتی ویژه دارد و بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی ماست. این روز را به همه ایرانیان و همه کسانی که دوستدار فرهنگ، ادب و نجابت ایرانی هستند، تبریک عرض می‌کنم.
وی در ادامه با تفال به دیوان حافظ غزلی از شاعر بزرگ ایرانی را با این ادبیات قرائت کرد:
«هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد
حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست
که آشنا سخن آشنا نگه دارد»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه آمریکا در آتن و ارجاع وی به تاریخ یونان و جنگ‌های ایران و یونان در عهد باستان اظهار داشت: این سخنرانی و انتخاب این میدان از سوی وزیر امور خارجه آمریکا را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و به نوعی علیه جهان در نظر گرفت. ارائه تفسیری کاملاً کج‌ومعوج و دور از واقعیت از حوادث تاریخی برای توجیه جنگ‌طلبی آمریکا، هم خطرناک است و هم جفا به فرهنگ و تمدن یونان. وی ادامه داد: البته وزیر امور خارجه آمریکا ناخواسته به واقعیت‌هایی نیز اعتراف کرد؛ از جمله اینکه ایران نه به‌عنوان یک تکه خاک و نه به‌عنوان یک نقطه جغرافیایی، بلکه به‌عنوان یک منش، یک مفهوم و یک ایده، هزاران سال تداوم داشته است. تداوم یک تمدن و فرهنگ حتماً نمی‌تواند بر اثر فتوحات جغرافیایی و نظامی حاصل شود. راز معنایی و تداوم ایران چیزی جز تعامل‌پذیری و متعامل بودن آن نیست. بقائی افزود: اگر به پاسارگاد هم نگاه کنید، نشان و نشانه‌های همه فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی را که به‌عنوان رقبای ایران معروف بودند، می‌بینید. ایرانیان همیشه اهل رقابت بوده‌اند، اما این رقابت همراه با تعامل بوده است. ما هیچ‌گاه اقتدار و حیات خودمان را در نفی دیگران جست‌و‌جو نکرده‌ایم و حتی با رقبایمان نیز در تعامل بوده‌ایم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: غرب امروز از لحاظ معنایی و اندیشه‌ای وجود نمی‌داشت اگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان در دوران تاریک قرون وسطی، مترجم و مفسر اندیشه‌های یونانی نبودند. اساساً آمریکای امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ یونانی که فقط جنگ نبود و صرفاً جنگ‌جو نبود؛ یونانی که همزمان از فلسفه و فرهنگ برخوردار بود. وی ادامه داد: تمدن ایرانی همیشه با وصل کردن و با ساختن، هم استقرار پیدا کرده و هم تداوم یافته است. همین حافظ ما یکی از افتخارات تمدنی ایران است. از همین‌جا از مشاوران آقای روبیو خواهش می‌کنم یک دیوان حافظ، که به زبان اسپانیولی کوبایی هم ترجمه شده، به ایشان تقدیم کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند. قطعاً امیدواریم پس از آن، دیگر چنین سخنرانی‌ای را که در آتن بر زبان آوردند، تکرار نکنند.
بقائی بیان کرد: در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، صحبت کردن از دوگانه‌های ایدئولوژیک و تمدنی خطای محض است. اینکه بخواهید اندیشه‌های مبتنی بر برخورد تمدن‌ها را به شیوه‌ای دیگر امروز بیان کنید، اگر آن زمان صحبت از برخورد تمدن اسلام و غرب بود و امروز آن را جایگزین برخورد تمدن ایرانی با غرب کنید، حتماً هیچ نیتی جز مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز در آن نیست. وی افزود: نکته پایانی این است که آمریکا نمی‌تواند خودش را نماینده تمدن غرب و یونانی معرفی کند. پاسخ خودم را با چند سؤال خاتمه می‌دهم: آیا دو جنگ جهانی که میان اروپاییان رخ داد و جهان را در کام خود فرو برد، ناشی از دعوا و تقابل میان تمدن شرق و غرب بود؟ استعمار آیا نتیجه تقابل میان شرق و غرب بود؟ جنایاتی که در همین سه سال با آنها مواجه شدیم، آیا نتیجه تقابل ایران با آمریکا بود؟ و اساساً جنگ خود آمریکا که منجر به استقلال این کشور شد، آیا علیه تمدن ایرانی و فارسی بود یا علیه انگلستان؟
اروپا درباره استفاده آمریکا از پوشش تمدنی برای تجاوز موضع خود را روشن کند
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: به هر حال، این تناقض‌ها را آمریکایی‌ها و کسانی که سخنرانی وزیر امور خارجه آمریکا را نوشته‌اند، حتماً می‌دانستند، اما تعمداً نادیده گرفته‌اند؛ صرفاً برای توجیه تجاوز و خشونت. بقائی تصریح کرد: قطعاً کشورهای اروپایی، آنهایی که خودشان را میراث‌دار تمدن غرب و تمدن یونانی می‌دانند، در این مورد وظیفه دارند مواضع خود را روشن کنند. اینکه همزمان که آمریکا تجاوز نظامی خود علیه ایران را در یک پوشش و قالب تمدنی ارائه می‌دهد، همزمان یورش و بی‌ثباتی را به همان چارچوب هنجاری و نهادی وارد می‌کند که بعد از جنگ جهانی دوم ایجاد شده، معنایش چیست؟ اینها سؤالاتی است که حتماً باید همگان، به‌ویژه طرف‌های غربی، درباره آن تأمل کنند و پاسخ بدهند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره انتشار تحلیل‌های مختلف درباره انتقال نفت کشورهای مختلف از شمال و جنوب تنگه هرمز و این ادعا که ایران اهرم خود را در این منطقه از دست داده است، اظهار داشت: ادعاهای آمریکایی‌ها با آنچه در روی زمین مشاهده می‌کنیم، هیچ تطابقی ندارد. می‌توانند همچنان ادامه دهند و بگویند تنگه هرمز دیگر اثری ندارد و ایران اهرم خود را از دست داده است و آنها کار خودشان را انجام می‌دهند. فکر می‌کنم بازار‌ها نیز چندان قرار نیست به چنین ادعاهایی واکنش نشان دهند. بازار قاعده و قانون خودش را دارد و اتفاقاتی که در سطح بین‌المللی در حال رخ دادن است، گویای واقعیت‌های دیگری است. اینکه آنها برای تأمین سوخت خود به سایر کشورها متوسل می‌شوند، خود گویای واقعیت است بقائی تصریح کرد:، اما این نکته را روشن کنم که اتفاقاتی که در تنگه هرمز افتاد، برای اهرم‌سازی نبود. آنچه ما در تنگه هرمز از نوع اسفند شاهد بودیم، نتیجه مستقیم عملکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران بود. وی افزود: این آبراه که ایران طولانی‌ترین ساحل را در کنار آن دارد، مورد سوءاستفاده قرار گرفت تا از آن برای حمله به ایران استفاده شود و در این شرایط، ما بر اساس مفاد و موازین حقوق بین‌الملل، مجموع تدابیر لازم را اتخاذ کردیم.
تداوم ناامن‌سازی، مانع بازگشت امنیت به تنگه هرمز است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: مادامی که آمریکا اصرار داشته باشد بر تداوم ناامن‌سازی این آبراه و منطقه از طریق موانع دریایی، جنگ اقتصادی و همه اقداماتی که به آن افتخار می‌کنند و همگی مصداق تجاوز نظامی علیه یک کشور هستند، امنیت به این آبراه بازنخواهد گشت. بقائی تأکید کرد: به هیچ عنوان از این وضعیت خوشحال نیستیم، چراکه امنیت تنگه هرمز بیش از همه برای خود ما لازم است. اما چه کنیم که آمریکا با این اقدام تجاوزکارانه خود، هم برای منطقه ایجاد دردسر کرد، هم برای خودش و هم برای دنیا. وی در پایان خاطرنشان کرد: این واقعیت را باید مدام در برابر چشمان دنیا زنده کرد تا بدانند عامل و بانی واقعی وضعیت موجود کدام طرف است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به برگزاری هفته فرهنگی ایران در روسیه اظهار داشت: برنامه هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویداد‌های فرهنگی ما در سال‌های اخیر بود. این برنامه در چهار شهر روسیه برگزار شد و اگر به خاطر داشته باشید، مدتی قبل نیز هفته فرهنگی روسیه را در ایران داشتیم. وی افزود: لازم می‌دانم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و همکاران خودم تشکر کنم که با برنامه‌ریزی بسیار خوب، موفق شدند بخشی از داشته‌های فرهنگی ایران را به مخاطبان روس معرفی کنند.
بقائی ادامه داد: از میزبانان روس نیز واقعاً تشکر می‌کنم؛ زیرا از هر جهت زمینه برگزاری این رویداد‌ها را در شهر‌های مسکو، سن‌پترزبورگ، کازان و آستراخان فراهم کردند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی برای بازارهای جهانی، به‌ویژه بازار آمریکا، اظهار داشت: هر کشوری (روسیه) می‌تواند در راستای مسائل و منافع خود تصمیم‌گیری کند. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نیز بر اساس اولویت‌ها و منافع خود درباره موضوعات مختلف تصمیم می‌گیرد. بقائی افزود: این موضوع نیز در چارچوب مسائل میان روسیه و آمریکا قرار دارد؛ اما فارغ از مباحث مربوط به روابط این دو کشور، اصرار بر طرح پرسش درباره تنگه هرمز خود معنادار است. اگر مشکلی وجود نداشت و مسئله حل شده بود، چرا طرف آمریکایی باید برای حل بخشی از مشکلات خود دست نیاز به سوی روسیه دراز کند؟
تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها ادامه دارد
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت پاسخ ایران به مواضع آمریکا در قبال طرح هفت‌ماده‌ای ایران اظهار داشت: تبادل پیام از طریق میانجی‌ها میان ایران و آمریکا ادامه دارد. وی افزود: آنچه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شد و از آن با عنوان طرح هفت‌ماده‌ای ایران یاد شد، در واقع مطالبه حقوق مشروع ایران بود. درباره این موارد نیز به‌تفصیل صحبت شده است؛ از جمله رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: به‌طور خلاصه، این موارد شامل تمام موضوعاتی است که در قالب یادداشت تفاهم درباره آنها به توافق رسیده بودیم. اینها حقوق ایران هستند که در هر مذاکره‌ای مطرح خواهند شد. شرایط تغییر نکرده است که بخواهیم درباره حقوق خود انعطافی نشان دهیم. علاوه بر این، آمریکا در این مدت تحریم‌های جدیدی وضع کرده که طبیعتاً همه آنها نیز باید لغو شوند. بقائی با اشاره به مواضع طرف آمریکایی گفت: طرف آمریکایی پیش‌تر نیز خواسته‌های خود را مطرح کرده است. ادعای آنها این است که همچنان نگرانی اصلی‌شان موضوع هسته‌ای ایران است. فارغ از تناقض بزرگی که در این موضع وجود دارد، زیرا آنها چندین بار مدعی شده‌اند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند، همچنان موضوع مبهم خطر سلاح هسته‌ای ایران را مطرح می‌کنند. آنها ملاحظات خود را در این زمینه بیان کرده‌اند. وی درباره ارزیابی ایران از پاسخ آمریکا تصریح کرد: اینکه پاسخ آمریکا ناکافی بوده، نکته درستی است و ما نیز موضع خود را اعلام کرده‌ایم. تأکید ما بر این است که در شرایط کنونی باید اولویت‌ها را مدنظر قرار دهیم و به اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا پایان داده شود. این موضع جدیدی نیست؛ پیش‌تر نیز آن را اعلام کرده‌ایم و طرف آمریکایی از طریق میانجی‌ها در جریان آن قرار گرفته است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: در حال بررسی نکاتی هستیم که طرف آمریکایی مطرح کرده است و به‌محض پایان بررسی‌ها، پاسخ خود را به میانجی‌ها منعکس خواهیم کرد.
رایزنی‌های ایران و کشورهای منطقه برای کاهش تنش ادامه دارد
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره گفت‌وگوی تلفنی اخیر وزرای خارجه ایران و عربستان و گزارش وال‌استریت ژورنال مبنی بر تأکید ولیعهد عربستان بر حفظ کانال‌های ارتباط دیپلماتیک با ایران و در عین حال، حمایت از افزایش فشار اقتصادی بر کشورمان اظهار داشت: طبیعی است که رسانه‌ها برداشت‌ها و ادعاهای خود را مطرح کنند. رایزنی‌های ایران با کشورهای منطقه همواره ادامه داشته است. ما به‌شدت نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه‌جزیره عربستان در حال وقوع است و بار‌ها آمادگی خود را برای استفاده از ظرفیت‌هایمان به‌منظور کمک به گفت‌و‌گو میان طرف‌ها اعلام کرده‌ایم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: معتقدیم تداوم و تشدید تنش صرفاً به نفع رژیم صهیونیستی و موجب بهره‌برداری این رژیم از شرایط منطقه خواهد شد. از این رو، تداوم درگیری و جنگ میان دو کشور اسلامی را به صلاح نمی‌دانیم؛ به‌ویژه آنکه منطقه ما طی دو سال گذشته به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی با تنش‌های گسترده‌ای مواجه بوده است. بقائی با اشاره به موضع ایران درباره وضعیت مردم یمن تصریح کرد: همواره تأکید کرده‌ایم که مردم یمن حق دارند به دور از فشار، تحریم و محاصره، زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشند؛ حقی که طی ۱۰ تا ۱۲ سال گذشته از تحقق آن محروم بوده‌اند. این وضعیت نه از منظر اسلامی قابل توجیه است و نه با موازین حقوق بین‌الملل سازگاری دارد. در گفت‌وگوی تلفنی دیشب نیز آمادگی خود را برای کمک به حل‌وفصل موضوع از مسیر گفت‌و‌گو اعلام کردیم.
وضعیت یمن باید از طریق گفت‌و‌گو و تعامل حل‌وفصل شود
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تحولات اخیر یمن، انتشار تصاویر مربوط به حوادث خشونت‌بار و مسئولیت‌های حقوقی بین‌المللی ناشی از این رویداد‌ها اظهار داشت: موضوع یمن باید مدت‌ها پیش، از طریق همان توافقی که میان طرف‌های یمنی درباره این کشور صورت گرفته بود، حل‌وفصل می‌شد. نقشه راهی میان یمن و عربستان مورد توافق قرار گرفته بود و ما نیز تأکید کرده بودیم از اجرای هر آنچه طرف‌ها با یکدیگر توافق کرده‌اند، حمایت می‌کنیم؛ اما این اتفاق نیفتاد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: اگر به خاطر داشته باشید، بیست‌ودوم تیرماه امسال حمله‌ای به فرودگاه صنعا صورت گرفت و ما همان زمان نیز نگرانی شدید خود را از احتمال تشدید اوضاع اعلام کردیم. اکنون متأسفانه شاهد وقوع چنین وضعیتی هستیم. بقائی تأکید کرد: درخواست ما این است که این وضعیت از طریق گفت‌و‌گو و تعامل حل‌وفصل شود. همان‌طور که اشاره کردم، تداوم چنین شرایطی قطعاً به خیر و صلاح امت اسلامی و منطقه ما نیست.
روسیه همچنان برای حل‌وفصل موضوع هسته‌ای ایران ابراز علاقه‌مندی می‌کند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره رایزنی‌های ایران و روسیه در ترکمنستان، تماس تلفنی ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ و احتمال میانجیگری مسکو میان تهران و واشنگتن اظهار داشت: رایزنی‌های ما با روسیه در موضوعات مختلف، از جمله موضوع هسته‌ای، امر جدیدی نیست. روسیه در جریان تفاهم هسته‌ای سال ۲۰۱۵ نقش بسیار مثبت و مؤثری ایفا کرد و همچنان علاقه‌مندی خود را به حل‌وفصل این موضوع حفظ کرده است. وی افزود: رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل، یکی از سرمایه‌های موجود میان دو کشور است و هر دو طرف قطعاً بر حفظ این ارتباط خوب تأکید دارند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به گفت‌وگوی رؤسای جمهور ایران و روسیه در حاشیه اجلاس سران در ترکمنستان ادامه داد: رئیس‌جمهور کشورمان در این گفت‌و‌گو مواضع ایران را بیان کردند و بار دیگر، هم حوزه‌های موردنظر ایران و هم ملاحظات و نکات مرتبط با کلیت موضوع را تشریح کردند. با توجه به اینکه ظاهراً رئیس‌جمهور روسیه قرار بود با همتای آمریکایی خود گفت‌وگوی تلفنی داشته باشد، این دیدار پیش از آن انجام شد؛ اما محتوای آن، بیان مواضع ایران بود. بقائی تصریح کرد: ما همواره از مساعی جمیله کشورهای دوست استقبال کرده‌ایم؛ با این حال، همان‌طور که می‌دانید، از لحاظ فنی و در معنای دقیق کلمه، همچنان پاکستان و قطر نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا می‌کنند.
موضوع واگذاری خاک ایران به افغانستان هیچ مبنایی ندارد
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات یکی از نمایندگان مجلس در خصوص واگذاری صد‌ها هکتار از خاک ایران به افغانستان و موضع وزارت امور خارجه در این زمینه اظهار داشت: فکر می‌کنم خود ایشان توضیح داده‌اند. این موضوع در واقع ناشی از یک سوءبرداشت مغرضانه از اظهارات یکی از نمایندگان محترم مجلس بود. اساساً واگذاری خاک و زمین به هیچ عنوان امکان‌پذیر نیست. آنچه مطرح بوده، یک رویه متداول در دنیاست که ما نیز در گذشته از آن استفاده کرده‌ایم و در آینده هم ممکن است استفاده کنیم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی توضیح داد: بر اساس این رویه، به کشور‌هایی که به آب‌های آزاد دسترسی ندارند، امکاناتی در قالب اجاره داده می‌شود تا از یک سو به ارتقای تجارت میان دو کشور کمک شود و از سوی دیگر، در چارچوب حسن همسایگی، زمینه دسترسی این کشورها به بنادر و آب‌های آزاد برای انجام مراودات تجاری فراهم شود. این اقدام در واقع یکی از ابتکار‌های مثبت است.
بقائی با اشاره به طرح این موضوع در ارتباط با افغانستان گفت: این موضوع به‌صورت رسمی مطرح نشده، اما در حاشیه یکی از نشست‌های رسمی میان یکی از وزیران و طرف افغانستانی، بحث آن مطرح شد و ما نیز اعلام کردیم که آن را بررسی می‌کنیم. وی بار دیگر تأکید کرد: بحث‌ها و جدل‌هایی که درباره واگذاری خاک مطرح شده، هیچ مبنایی ندارد. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره محکوم کردن حمله به پالایشگاه عربستان از سوی برخی مقام‌ها و نهاد‌های بین‌المللی، در حالی که حملات به زیرساخت‌ها و غیرنظامیان ایرانی در جریان جنگ رمضان را محکوم نکرده‌اند، اظهار داشت: تأسف‌بار است که برای نخستین بار نیست شاهد رویکرد‌های دوگانه در قبال مسائل بین‌المللی، به‌ویژه موضوعات مرتبط با نقض حقوق بشردوستانه و حقوق بشر هستیم. اینکه مقام‌های بین‌المللی، به‌ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد و مسئولان سایر نهاد‌های بین‌المللی، که خودشان معتقدند دست‌کم ابزار در اختیارشان صدا و امکان موضع‌گیری است، از همین صدا نیز به‌صورت گزینشی استفاده می‌کنند، مایه تأسف است؛ اما پیامدهای این رویکرد دامنگیر همه خواهد شد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اگر در برابر قانون‌شکنی و نقض حقوق بین‌الملل به‌صورت یک‌سویه و گزینشی عمل کنید، در واقع قانون‌شکنی را تشویق می‌کنید. بقائی ادامه داد: سال گذشته نیز شاهد وضعیتی در غزه بودیم که در آن، نقض آشکار حقوق بین‌الملل از سوی طرف‌های اروپایی و سازمان ملل متحد متأسفانه نادیده گرفته شد. نتیجه چنین رویکردی، گسترش آتش جنگ و جنگ‌افروزی در جهان بوده است؛ وضعیتی که اکنون می‌بینیم حتی کسانی که از دور دستی بر آتش داشتند، دیگر از آن در امان نیستند و شعله‌های این آتش دستان خودشان را نیز می‌سوزاند.
محروم کردن ایرانیان از دارو و آموزش، ادعای هدف قرار ندادن مردم ایران را نقض می‌کند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای وزیر خزانه داری آمریکا مبنی بر اینکه مردم ایران هدف سیاست‌های تحریمی واشنگتن نیستند، اظهار داشت: طرف‌های آمریکایی مدعی‌اند که شدیدترین تحریم‌ها را علیه ایران وضع کرده‌اند، اما هدف این تحریم‌ها مردم ایران نیستند. این یک تناقض آشکار است؛ اگر مردم ایران هدف تحریم‌ها نیستند، پس این تحریم‌ها چه کسانی را هدف قرار داده‌اند؟ وی افزود: محروم کردن ایرانیان از دارو، آموزش و حتی امکان شرکت در آزمون‌های آیلتس و تافل، آیا به معنای هدف قرار دادن مردم ایران نیست؟ محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هوانوردی غیرنظامی، که حتی با دستور موقت دیوان بین‌المللی دادگستری در سال ۲۰۱۹ نیز در تعارض است، متوجه چه کسانی است؟ اگر این اقدامات علیه مردم ایران نیست، پس علیه چه کسانی اعمال می‌شود؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: این توضیحاتی است که طرف‌های آمریکایی با علم به نادرستی آنها تکرار می‌کنند. مردم ایران به‌خوبی می‌دانند که این تحریم‌ها، که زیر نظر وزیر امور خارجه آمریکا اعمال می‌شوند، چه کسانی را هدف قرار داده‌اند. بقائی با اشاره به اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا در یونان ادامه داد: وقتی مقام‌های آمریکایی ایران را نه‌فقط ایران امروز، بلکه ایران تمدنی و چند هزار ساله را در جایگاه طرف مقابل خود معرفی می‌کنند، روشن است که سیاست‌های خصمانه آنها صرفاً متوجه یک دولت یا مقطع تاریخی نیست و مردم ایران نیز پیامدهای این رویکرد را تحمل می‌کنند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره انتقاد مقام‌های آمریکایی از عملکرد رئیس‌جمهور اوکراین و تغییر موضع واشنگتن در قبال زلنسکی اظهار داشت: برای پاسخ به این موضوع، جمله‌ای از هنری کیسینجر، از استراتژیست‌های آمریکایی، را یادآوری می‌کنم که گفته است: «دشمن آمریکا بودن می‌تواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.» با مشاهده آنچه در این سال‌ها درباره اوکراین و روابط آمریکا با این کشور گذشته است، می‌توان دید که دوستی و دشمنی آمریکا با متحدانش چگونه است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره سفر نخست وزیر عراق به عربستان سعودی در چارچوب تلاش‌های بغداد برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای و تأثیر آن بر روابط تهران و ریاض اظهار داشت: ما همواره از تقویت تعامل و همکاری میان کشورهای منطقه حمایت کرده‌ایم. اگر به خاطر داشته باشید، مدت‌ها قبل پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق را مطرح کردیم که نمونه‌ای از این نشست‌ها نیز یکی دو سال قبل برگزار شد. مدتی پیش نیز مجدداً پیشنهاد برگزاری نشستی مشابه مطرح شد و حتی قرار بود این نشست در سلطنت عمان برگزار شود، اما طرف‌های دیگر موافقت نکردند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: ما قطعاً از تقویت روابط میان کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم؛ چراکه گسترش روابط و اعتماد متقابل میان کشورهای منطقه، زمینه‌ساز و لازمه ایجاد منطقه‌ای امن و به دور از مداخله مخرب بازیگران خارجی است.
اعلام اسامی سفرای جدید ایران در پنج کشور
بقائی در پاسخ به سوال خبرنگار سیاست خارجی برنا درباره آخرین وضعیت انتصابات جدید وزارت امور خارجه، به‌ویژه تعیین سفیر جدید برای نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد و سفارتخانه‌های ایران در سایر کشورها، اظهار داشت: این موضوعی نیست که نیازمند گمانه‌زنی باشد. هر زمان سفرای جدید انتخاب شده‌اند، اسامی آنها را به‌صورت رسمی اعلام کرده‌ایم.
وی افزود: در آخرین انتصابات، آقای حمید مرادخاتی به‌عنوان سفیر جدید ایران در سنگال و آقای رضا نوریان به‌عنوان سفیر جدید ایران در کامپالا، پایتخت اوگاندا، انتخاب شده‌اند که هر دو از مجموعه سخنگویی وزارت امور خارجه هستند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: آقای محمود حیدری، مدیرکل شرق اروپا، به‌عنوان سفیر جدید ایران در یونان و آقای علی‌اکبر رضایی، مدیرکل امور راهبردی وزارت امور خارجه، به‌عنوان سفیر جدید ایران در رم ایتالیا انتخاب شده‌اند. همچنین آقای حمیدرضا دهقانی به‌عنوان سفیر جدید ایران در امارات متحده عربی منصوب شده‌اند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش گمانه‌زنی‌ها پیرامون بازگشت اختلافات ایران و آمریکا به موضوع هسته‌ای و نیز نگرانی برخی محافل غربی از احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) اظهار داشت: چرا باید نگران باشند؟ این نگرانی را خودشان ایجاد کرده‌اند؛ خودکرده را تدبیر نیست. وقتی در کمتر از ۹ ماه به تعهدات هسته‌ای صلح‌آمیز کشوری که از سال ۱۹۷۰ عضو ان‌پی‌تی بوده است، حمله می‌کنید و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی واکنش درخوری نشان نمی‌دهد و شورای امنیت نیز اقدامی نمی‌کند، بلکه کشورهای اروپایی و اعضای اروپایی شورای حکام به‌نوعی این اقدامات را تأیید می‌کنند، این پرسش منطقی در ایران، میان نخبگان، مردم و نمایندگان مجلس مطرح می‌شود که مبنای عضویت در چنین سندی چیست؟ سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: کسانی باید به این پرسش پاسخ دهند که خودشان زمینه تضعیف رژیم منع اشاعه را فراهم کرده‌اند؛ آن هم نه فقط در ایران، بلکه در کل منطقه و در سطح جهان. اکنون این بحث مطرح است که آیا رژیم منع اشاعه واقعاً می‌تواند تضمین‌کننده جلوگیری از اشاعه سلاح‌های هسته‌ای باشد؟
رژیم منع اشاعه در هر سه هدف اصلی خود با مشکل مواجه شده است
بقائی با اشاره به اهداف پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای ادامه داد: این رژیم سه هدف اصلی داشته است؛ خلع سلاح هسته‌ای، جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای و تضمین بهره‌مندی کشورها از انرژی هسته‌ای برای مصارف صلح‌آمیز؛ موضوعی که برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. با این حال، در هر سه حوزه با مشکل مواجه شده است؛ آن هم نه به‌دلیل اقدامات ما، بلکه به‌واسطه عملکرد کسانی که متولی این نظام بوده‌اند. مقام‌های برخی قدرت‌های بزرگ با افتخار از آزمایش سلاح‌های هسته‌ای جدید سخن می‌گویند و اعلام می‌کنند که برای حفظ آزادی باید ترسناک بود. نمی‌توان از یک سو چنین پیامی به جهان داد و از سوی دیگر، درباره مطرح شدن بحث تداوم عضویت ایران در ان‌پی‌تی ابراز نگرانی کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به فضای بحث و گفت‌و‌گو در ایران درباره موضوع هسته‌ای اظهار داشت: ایران جامعه‌ای چندصدایی است که در آن مطبوعات فعالیت می‌کنند و مردم هوشمندی دارد. مردم تحولات دو سال اخیر را به‌ویژه با دقت دنبال کرده‌اند و طبیعی است که درباره چنین موضوعاتی بحث و اظهارنظر شود. مسئله مهم‌تر، جنایتی است که صورت گرفته است. رهبری که صاحب فتوای منع تسلیحات هسته‌ای بود، ترور شد؛ فتوایی که صرفاً نظر یک مقام سیاسی نبود، بلکه فتوای یک مقام عالی‌رتبه مذهبی بود. چگونه صاحب این فتوا را ترور می‌کنند و سپس می‌گویند نگران‌اند که چرا در ایران درباره تسلیحات هسته‌ای بحث می‌شود؟ منشأ این نگرانی، عملکرد خودشان است.
بقائی در پاسخ به بخش دیگری از پرسش درباره احتمال بازگشت مذاکرات ایران و آمریکا به نقطه آغاز و طرح دوباره اختلافات هسته‌ای تأکید کرد: ما هیچ‌وقت به نقطه اول بازنمی‌گردیم. نمی‌توان تجربه دو سال گذشته را نادیده گرفت و گفت که به نقطه اول برگشته‌ایم. با گذشت هر روز، از تجربه‌های گذشته استفاده می‌کنیم؛ هم برای تقویت توانمندی‌های خودمان و هم برای درس‌آموزی از بدعهدی‌های طرف مقابل.
ناامنی در تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی آن ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تلاش‌های رسانه‌ای برای معرفی ایران به‌عنوان عامل تنش در اقتصاد جهانی و بحران در خلیج فارس اظهار داشت: متوجه هستیم که یک کارزار رسانه‌ای در جریان است که تلاش می‌کند جای علت و معلول را تغییر دهد. موضوع کاملاً روشن است؛ پیش از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی، تنگه هرمز باز بود. آنچه امروز از نظر ناامنی در کشتیرانی در تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی آن برای منطقه و جهان شاهد هستیم، ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اگر دولت‌هایی که از این وضعیت ابراز نگرانی می‌کنند، در نگرانی خود جدی هستند، باید طرفی را مخاطب قرار دهند که مسبب این وضعیت است و از هر فرصتی برای وادار کردن آمریکا به توقف اقدامات تجاوزکارانه‌ای که همچنان ادامه دارد، استفاده کنند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره موضوعات مطرح‌شده در نشست پورتسموث و تقویت همکاری‌های اقتصادی ایران با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع اظهار داشت: برای نخستین بار بود که رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان مهمان ویژه در این اجلاس شرکت می‌کردند و از این فرصت برای طرح پیشنهاد ایران مبنی بر برگزاری نشست‌هایی در قالب «کشورهای مستقل مشترک‌المنافع به‌علاوه یک» با حضور ایران استفاده شد. این پیشنهاد در راستای تلاش‌های ایران برای تقویت روابط با این کشورها مطرح شده است. ما با تک‌تک کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در حوزه‌های مختلف روابط خوبی داریم و معتقدیم شکل‌گیری چنین سازوکار و تجمعی می‌تواند به تقویت این روابط کمک کند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: دعوت از ایران در چنین سطحی و پذیرش این دعوت، معنادار است و نشان‌دهنده عزم مشترک رهبران ایران و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع برای گسترش روابط است.
ایرانیان در شرایط دشوار متحدتر و منسجم‌تر می‌شوند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای رایزنی آمریکا با دو کشور همسایه ایران (پاکستان و ترکیه) برای اعمال محاصره زمینی علیه جمهوری اسلامی ایران، اظهار داشت: آمریکایی‌ها در شرارت و تلاش برای آسیب رساندن به مردم ایران، اقدام جدیدی انجام نمی‌دهند؛ این روند ۴۷ سال است که ادامه دارد. خودشان اعلام کرده‌اند که ۵۱ سال است و چهار سال نیز به آن اضافه کرده‌اند. آقای روبیو هم اعلام کرد که این دعوا دو هزار و ۵۰۰ تا دو هزار و ۶۰۰ ساله است. بنابراین، از دشمن چه انتظاری داریم؟ ما از خودمان انتظار داریم.
وی با اشاره به روحیه مقاومت و انسجام ملی ایرانیان افزود: به یاد یکی از دیالوگ‌های نمایش «آرش» افتادم که می‌گوید: «ما شکست را شکست خواهیم داد.» در جایی نیز پیران به افراسیاب توصیه می‌کند که ایرانیان را در زمان ناخوشی نمی‌توان مغلوب کرد، زیرا در چنین شرایطی متحدتر و منسجم‌تر خواهند شد. این روح ایرانی است. فارغ از اینکه آنها در پیشبرد اهداف شرورانه خود موفق نبوده‌اند، یکی از دلایل روشن این ناکامی آن است که کشورها به‌خوبی دریافته‌اند اقدامات و مداخلات آمریکا هم غیرقانونی است و هم مبانی اساسی روابط میان کشورها را مختل می‌کند. آنها می‌دانند که آمریکا در روابط خود با کشورها به هیچ قاعده و قانونی پایبند نیست؛ برخورد اخیر این کشور با اوکراین نیز شاهدی بر این مدعاست.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر اقدام آمریکا مبنی بر قاچاق نفت در منطقه تنگه هرمز با همراهی امارات و اینکه آیا ایران این موضوع را با عمان و امارات مطرح کرده است، اظهار داشت: اینکه آمریکا از تنگه هرمز برای طراحی و اجرای اقدامات نظامی علیه ایران و همچنین آنچه عبور و مرور غیرقانونی یا قاچاق سوخت عنوان می‌شود، سوءاستفاده کرده، تردیدی نیست. اساساً یکی از دلایلی که تفاهم‌نامه ۲۸ خرداد با مشکل مواجه شد، همین اقدامات آمریکا بود. آنها از همان روزهای نخست استفاده از مسیر‌های ناامن را آغاز کردند و وضعیت کنونی نتیجه پیمان‌شکنی آمریکاست. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: آنچه روشن است، تنگه هرمز تحت کنترل نیروهای مسلح مقتدر ایران قرار دارد و هر زمان لازم باشد، اقدامات مقتضی برای صیانت از منافع و امنیت ملی ایران انجام خواهد شد.
طرف‌های مقابل فرصت توافق قاهره را برای جلوگیری از اسنپ‌بک از بین بردند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازگشت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌عنوان بخشی از راه‌حل و توافق‌های پیشین در این زمینه اظهار داشت: توافق قاهره فعلاً بخشی از تاریخ است. طرف‌های مقابل قدر آن فرصت را ندانستند. اگر به خاطر داشته باشید، هدف از آن توافق جلوگیری از فعال شدن سازوکار اسنپ‌بک بود. پیش از آن نیز توافقی میان سه کشور اروپایی صورت گرفته بود تا از وقوع این اتفاق جلوگیری شود، اما خودشان این فرصت را از بین بردند. در حال حاضر در مرحله‌ای نیستیم که بخواهیم درباره جزئیات مذاکرات و بحث‌های مطرح‌شده در آن مقطع صحبت کنیم. پیش‌تر توضیحات لازم را درباره طرح هفت‌ماده‌ای ایران ارائه کرده‌ام.
مقابله با بی‌کیفرمانی از دستاورد‌های تمدنی بشر است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تهدید دولت آمریکا به انحلال دیوان بین‌المللی کیفری و موضع ایران در قبال این اقدام، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران عضو این دیوان نیست، اظهار داشت: ایران اساسنامه دیوان را امضا کرده و به‌عنوان امضاکننده، در حدود تعهداتی که دارد، به آن پایبند است؛ اما ایده محوری و پیام اصلی دیوان بین‌المللی کیفری، یعنی مقابله با بی‌کیفرمانی و پیگرد جنایات شنیع بین‌المللی، به‌طور کامل مورد حمایت ماست. معتقدیم مقابله با بی‌کیفرمانی یکی از دستاورد‌های تمدنی بشری است. وی ادامه داد: آمریکا باید درباره این رویکرد پاسخگو باشد. کشورهای عضو دیوان نیز باید مشخص کنند که آیا حاضرند با طرفی همراهی کنند که از یک سو در یونان خود را نماینده تمدن غرب معرفی می‌کند و ساعاتی بعد، نهادی را که از دستاورد‌های تمدن غربی به شمار می‌رود، تحریم و تحقیر می‌کند. اقدام آمریکا در واقع اقدامی ارتجاعی و بازگشت به نظام جنگل پیش از سال ۱۹۴۵ است؛ زیرا اگر نهاد‌های بین‌المللی را که برای اجرای حقوق بین‌الملل و پیگرد جنایات بین‌المللی، از جمله نسل‌کشی، تلاش می‌کنند، از بین ببرید، چیزی جز قدرت عریان و بی‌مسئولیت باقی نخواهد ماند. مفهوم محوری آنچه وزیر خارجه آمریکا در یونان تبلیغ کرد، قدرت بی‌مسئولیت است؛ قدرتی که هیچ قیدوبندی نداشته باشد و بتواند بدون نگرانی از پیگرد بین‌المللی یا مطالبه جهانی برای اجرای عدالت، مرتکب جنایت شود و به آن ادامه دهد.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات سفیر فرانسه در تهران و ارجاع او به غزلی از حافظ، پس از طرح انتقاد‌هایی درباره مواضع وزارت امور خارجه در قبال اعتراضات دانشجویی فرانسه با اشاره به ابیاتی از حافظ اطهار داشت: «نقد صوفی نه همه صافی بی‌غش باشد؛ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد؛ خوش بود گر محک تجربه آید به میان، تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد»
انتهای پیام/
