۸ علت سوزش گلو و روش‌های تسکین آن به همراه نکات مهم پزشکی
به گزارش گروه رسانه های برنا؛ علل احتمالی سوزش گلو می تواند متفاوت باشد اما مهمترین دلایل عبارتند از:
۱. سرماخوردگی و آنفلوآنزا: عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی از شایع‌ترین دلایل سوزش و درد گلو محسوب می‌شوند. این حالت ممکن است با آبریزش بینی، سرفه، سردرد، خستگی، بدن درد یا تب همراه باشد. استراحت، نوشیدن مایعات کافی و غرغره آب نمک ولرم می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. عسل نیز برای کاهش سرفه در افراد بالای یک سال مفید است، اما نباید به کودکان زیر یک سال داده شود. آنتی‌بیوتیک‌ها در عفونت‌های ویروسی تأثیری ندارند.
۲. التهاب لوزه‌ها: لوزه‌ها بخشی از دستگاه ایمنی بدن بوده و در پشت گلو قرار دارند. عفونت‌های ویروسی و گاهی باکتریایی باعث التهاب و تورم آنها می‌شوند. درد هنگام بلع، قرمزی لوزه‌ها، تب، سردرد و تورم غدد لنفاوی گردن از علائم احتمالی هستند. اغلب موارد ویروسی با مراقبت حمایتی بهبود می‌یابند، اما در صورت احتمال عفونت باکتریایی، آزمایش و درمان پزشکی لازم است.
۳. رفلاکس اسید معده: در بیماری رفلاکس، محتویات معده به سمت مری باز می‌گردند و گاهی تا گلو می‌رسند. این مسئله می‌تواند باعث سوزش گلو، گرفتگی صدا، سرفه خشک، احساس توده در گلو و مزه ترش در دهان شود. علائم در برخی افراد بعد از غذا خوردن یا هنگام دراز کشیدن تشدید می‌یابد. پرهیز از دراز کشیدن تا حدود سه ساعت پس از غذا و کاهش حجم وعده‌های غذایی و شناسایی خوراکی‌های تحریک‌کننده مفید است. علائم مداوم یا دشواری در بلع نیازمند ارزیابی پزشکی است.
۴. گلودرد استرپتوکوکی: این عفونت باکتریایی ممکن است باعث شروع ناگهانی گلودرد، تب، درد هنگام بلع و تورم لوزه‌ها شود. گاهی لکه‌های سفید روی لوزه‌ها مشاهده می‌شود. برخلاف عفونت‌های ویروسی، سرفه و آبریزش بینی در این حالت معمول نیست. تشخیص قطعی ممکن است به آزمایش نیاز داشته باشد و درمان با آنتی‌بیوتیک مناسب به دستور پزشک انجام می‌شود. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک توصیه نمی‌شود.
۵. مونونوکلئوز عفونی: این بیماری که اغلب با ویروس اپشتین بار مرتبط است، در نوجوانان و جوانان شایع‌تر است. گلودرد، تب، تورم غدد لنفاوی و خستگی شدید از علائم آن است که ممکن است هفته‌ها ادامه داشته باشد. درمان مبتنی بر استراحت، نوشیدن مایعات و کنترل علائم است. بیماران باید از ورزش‌های برخوردی و فعالیت‌هایی که احتمال ضربه به شکم دارند پرهیز کنند، زیرا بزرگ شدن طحال می‌تواند خطر پارگی آن را افزایش دهد.
۶. سندرم سوزش دهان: این وضعیت با احساس سوزش یا گزگز در زبان، لب‌ها یا بخش‌های دیگر دهان همراه است و ممکن است خشکی دهان یا تغییر حس چشایی نیز داشته باشد. این حالت با سوزش گلو به تنهایی متفاوت است. علل متنوعی دارد و گاهی مشخص نیست. مشکلات دهان و دندان، خشکی دهان، برخی داروها و کمبودهای تغذیه‌ای باید در ارزیابی اولیه مد نظر قرار گیرند. درمان وابسته به علت زمینه‌ای است و استفاده از یخ یا نوشیدنی خنک ممکن است موقتا ناراحتی را کاهش دهد.
۷. التهاب مری: التهاب مری می‌تواند به دلیل رفلاکس، برخی داروها، عفونت‌ها یا ازوفاژیت ائوزینوفیلیک ایجاد شود. این نوع ازوفاژیت با واکنش التهابی مرتبط با ائوزینوفیل‌ها همراه است. سوزش پشت جناغ، درد هنگام بلع و احساس گیر کردن غذا از علائم رایج این التهاب هستند. در ازوفاژیت ائوزینوفیلیک دشواری در بلع غذاهای جامد یکی از نشانه‌های مهم است. تشخیص ممکن است نیازمند آندوسکوپی و نمونه‌برداری باشد و درمان بر اساس علت تعیین می‌شود.
۸. آلرژی، خشکی هوا و محرک‌های محیطی: هوای خشک، دود سیگار، آلودگی، مواد شیمیایی و تنفس از راه دهان مخاط گلو را تحریک می‌کنند. آلرژی با ایجاد ترشحات پشت بینی ممکن است موجب سرفه، خراشیدگی یا سوزش گلو شود. نوشیدن آب کافی، دوری از دود و بوهای محرک، استفاده از دستگاه بخور تمیز در هوای خشک و شستشوی بینی با محلول نمکی می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. در صورت تکرار مکرر سوزش گلو، بررسی آلرژی یا دیگر علل ضروری است.
روش‌های خانگی برای تسکین سوزش گلو
- نوشیدن آب و مایعات ولرم یا خنک، متناسب با حس بهتر فرد.
- غرغره آب نمک ولرم؛ ولی مناسب کودکان نیست اگر قادر به غرغره ایمن نباشند.
- مصرف عسل برای کاهش سرفه در افراد بالای یک سال.
- استراحت کافی و پرهیز از دود، آلودگی و سایر محرک‌ها.
- پرهیز از خوردن غذا در فاصله نزدیک به خواب، به ویژه هنگام علائم رفلاکس.
این روش‌ها می‌توانند ناراحتی را کاهش دهند اما جایگزین درمان علت زمینه‌ای نیستند. در صورت شدت علائم یا عدم بهبود، نباید مراجعه به پزشک را به تعویق انداخت.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر سوزش گلو بیش از یک تا دو هفته ادامه پیدا کند، مرتب تکرار شود یا با تب پایدار، توده در گردن، گرفتگی صدای ماندگار، کاهش وزن بی‌دلیل یا دشواری در بلع همراه باشد، ارزیابی پزشکی لازم است. همچنین در صورت بروز دشواری در تنفس، ناتوانی در بلع آب دهان، تورم سریع گلو یا گردن و ناتوانی در نوشیدن مایعات باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
توصیه پزشکی: این مطلب صرفاً برای آگاهی عمومی ارائه شده و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نمی‌باشد. علت سوزش گلو و درمان مناسب آن به مدت علائم، نشانه‌های همراه و وضعیت سلامت هر فرد بستگی دارد.
