بقائی: ایران هیچ‌وقت به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده/ زیاده خواهی، اصلی‌ترین مانع پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا است
به گزارش گروه سیاسی و بین الملل برنا، اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در مقدمه نشست خبری امروز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ با اشاره به شهادت دو بانوی ایرانی در استان سیستان و بلوچستان، گفت: امروز جلسه را با تصویر دو شهید از استان سیستان و بلوچستان، دو مادر، دو خواهر و دو دختر، آغاز کردیم. مادرکشی و خواهرکشی از بدترین جنایت‌ها در حق یک کشور و جامعه است. بقائی افزود: خانم دکتر نصرت افتخاری و خانم افسانه عقیلا از بانوان فعال اجتماعی استان سیستان و بلوچستان بودند؛ مادر چند فرزند و انسان‌هایی که زندگی خود را وقف پیشرفت و بهبود جامعه، به‌ویژه زنان، کرده بودند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به جایگاه زنان در فرهنگ سیستان و بلوچستان، شهادت این دو بانوی ایرانی را به همه بانوان، خواهران و دختران ایرانی، به‌ویژه مردم شریف سیستان و بلوچستان تسلیت گفت.
بقائی با اشاره به فعالیت‌های دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در هفته‌های گذشته اظهار داشت: در این مدت، فعالیت‌های زیادی در حوزه دیپلماسی داشتیم؛ از سفر‌های رئیس‌جمهور به نشست‌های بین‌المللی و دیدار‌های ایشان با همتایان خود گرفته تا رایزنی‌های دیپلماتیک وزارت امور خارجه با کشورهای مختلف و در نهایت حضور در اجلاس شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی در بغداد. وی ادامه داد: همزمان با این تحولات، شاهد تنش‌هایی در منطقه هستیم و لازم است به‌عنوان یک مسئولیت انسانی و اخلاقی و همچنین وظیفه حقوقی بین‌المللی، از جنایاتی که همچنان در فلسطین اشغالی در جریان است، یاد کنیم. نسل‌کشی در غزه متوقف نشده است و عامل اصلی مشکلات در منطقه ما، اشغالگری در سرزمین فلسطین و توسعه‌طلبی رژیمی است که هیچ قید و بندی برای ارتکاب تجاوز قائل نیست و متأسفانه از حمایت آمریکا و برخی دولت‌های اروپایی برخوردار است.
سازمان همکاری اسلامی و مسئولیت حمایت از آرمان فلسطین
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به اهمیت اجلاس سازمان همکاری اسلامی در بغداد تصریح کرد: این سازمان اساساً با فلسفه حمایت از آرمان فلسطین و کمک به تحقق حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین ایجاد شده است و از این حیث، اجلاس اخیر اهمیت زیادی داشت. بقائی در ادامه با اشاره به ابتکار مرکز سخنگویی و دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه برای طرح مستقیم دغدغه‌های مردم در نشست خبری گفت: امروز جلسه را با سؤالی از مردم آغاز می‌کنیم. البته همه شما خبرنگاران نماینده افکار عمومی و مردم هستید، اما دوستان ما در مرکز سخنگویی و دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه این ابتکار را به خرج دادند تا مستقیماً صدای مردم را در حوزه سخنگویی بشنویم و دغدغه‌های مردم را در حد توان در اینجا مطرح کنیم. در ادامه، خبرنگاری درباره سفر وزیر امور خارجه روسیه به تهران و گمانه‌زنی‌ها درباره محور‌های هسته‌ای این سفر و رایزنی درباره اورانیوم غنی‌شده پرسید. بقائی در پاسخ گفت: ما از موازین اصولی خود مطلقاً عبور نکرده‌ایم، زیرا این موازین در راستای منافع ملی ایران است.
وی افزود: سفر آقای لاوروف به تهران در چارچوب رایزنی‌های معمول و مستمری است که بین ایران و روسیه وجود دارد. ایران و روسیه دو کشوری هستند که روابط بسیار خوبی دارند، به‌ویژه پس از تصویب توافقنامه جامع مشارکت راهبردی که طیف گسترده‌ای از موضوعات را پوشش می‌دهد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: این سفر از مدت‌ها قبل در دستور کار بود. خاطرتان باشد، فکر می‌کنم چند ماه قبل همکار محترم ما از اسپوتنیک این سؤال را مطرح کردند که وزیر امور خارجه روسیه چه زمانی قرار است به تهران سفر کند و من گفتم که این موضوع در دست برنامه‌ریزی است. بقائی تصریح کرد: در جریان این دیدار، تمرکز ما بر همه موضوعاتی است که در راستای تأمین منافع ملی کشور قرار دارد. طبیعی است که درباره موضوعات منطقه‌ای نیز گفتوگو کنیم؛ از حوزه قفقاز و اروپا و مناقشه اوکراین گرفته تا مباحث مرتبط با خلیج فارس و تنگه هرمز. همه این موضوعات در این دیدار مورد بحث قرار گرفت. وی گفت: موضوع هسته‌ای نیز طبعاً یکی از مباحث حساس مطرح‌شده در این جلسه بود، اما همه گمانه‌زنی‌هایی که از قبل مطرح شده بود مبنی بر اینکه قرار است درباره جزئیات موضوع هسته‌ای ایران گفتوگو شود، اساساً موضوعیت ندارد. ما وارد مذاکره هسته‌ای با طرف آمریکایی نشده‌ایم که بخواهیم درباره جزئیات آن با طرف‌های دیگر صحبت کنیم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به نقش روسیه در مذاکرات هسته‌ای گذشته اظهار داشت: روسیه نقش مهمی در مذاکرات قبلی و مذاکراتی که منتهی به برجام شد، داشت و همواره اعلام کرده است که هر اقدامی را که بتواند برای کاهش تنش انجام خواهد داد. ما نیز همواره از نقش مثبت و سازنده روسیه در این موضوع تقدیر کرده‌ایم. در ادامه، وی درباره قطعنامه سازمان همکاری اسلامی با عنوان «همبستگی با عربستان سعودی در برابر تهدیدحوثی‌های یمن» اظهار داشت: مهم‌ترین مصوبه شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی، بیانیه پایانی نشست است که معمولاً با اجماع تصویب می‌شود. آقای دکتر عراقچی یکی دو روز پیش از تصویب بیانیه تأکید کردند که نباید مباحثی در متن گنجانده شود که موجب تفرقه و انشقاق میان کشورهای اسلامی شود. اشاره مشخص ایشان به موضوع یمن بود.
وی افزود: برچسب‌زدن به بخشی از جامعه اسلامی در یک نشست اسلامی، مغایر با فلسفه تشکیل این سازمان است و به آرمان وحدت و انسجام اسلامی آسیب می‌زند. موضع ایران با جدیت مطرح شد و در نهایت، مانع از درج دو بند مشخص درباره یمن شدیم که ادبیات آنها به هیچ عنوان در راستای مصالح امت اسلامی نبود. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: موضوع یمن باید از طریق گفتوگو و مصالحه میان عربستان سعودی و یمن حل‌وفصل شود. مردم یمن بیش از یک دهه تحت محاصره غیرقانونی و غیرانسانی قرار داشته‌اند و نمی‌توان این مسئله را با زور و استفاده از قوای نظامی حل کرد. بقائی درباره قطعنامه همبستگی با عربستان سعودی تصریح کرد: مخالفت ایران با درج این قطعنامه اعلام شد؛ زیرا از نظر تهران، چنین اقدامی در راستای مصالح امت اسلامی نیست. همچنین آیین کار و رویه‌های تصریح‌شده سازمان رعایت نشد؛ چراکه قطعنامه‌ها باید از قبل مطرح شوند و درباره آنها گفتوگو و مذاکره صورت بگیرد. وی ادامه داد: این موضوع در روز دوم نشست مطرح شد و انتظار می‌رفت قطعنامه با اجماع تصویب شود، اما این شیوه پذیرفتنی نبود. مخالفت ایران اعلام شد و به دلیل رعایت‌نشدن آیین کار سازمان، این قطعنامه از نظر ایران مصوبه سازمان تلقی نمی‌شود.
رد ادعای پیام آمریکا درباره حمله به ایران
بقائی در واکنش به ادعای ارسال پیام آمریکا به ایران مبنی بر حمله به کوک کلنگ و درخواست برای خودداری تهران از پاسخ‌گویی اظهار داشت: آیا باور می‌کنید ایران به طرف آمریکایی بگوید حمله کنید و در مقابل، آمریکا از ایران بخواهد سکوت کند و پاسخ ندهد؟ بقائی در پاسخ به سؤالی درباره تداوم بسته‌بودن مرز پاکستان و گمانه‌زنی‌ها درباره دلایل این تصمیم و بازی دوگانه اسلام‌آباد اظهار داشت: اجازه بدهید از قضاوت و نیت‌خوانی پرهیز کنیم. آنچه به ایران اعلام شده، وجود برخی مسائل فنی است که طرف پاکستانی در تلاش برای رفع آنهاست. صادرات از سوی ایران ادامه دارد، اما مسیر از طرف مقابل مسدود شده است. وی با تأکید بر روابط ممتاز تهران و اسلام‌آباد افزود: روابط دو کشور پیشینه‌ای بسیار مهم دارد. ایران نخستین کشوری بود که پاکستان مستقل را به رسمیت شناخت و از آن زمان روابط دوستانه‌ای میان دو کشور برقرار بوده است. اکنون نیز در یکی از مقاطع برجسته روابط دوجانبه قرار داریم و هر دو کشور مصمم به حفظ این دوستی و مناسبات خوب هستند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: در حوزه‌های مردمی، تجارت و بازرگانی نیز متناسب با روابط سیاسی مطلوب دو کشور، طی سال‌های اخیر شاهد گسترش مناسبات بوده‌ایم. این روابط به نفع هر دو ملت است و رهبران دو کشور نیز همواره در این مسیر پیشگام بوده‌اند. بقائی تصریح کرد: امیدواریم این موضوع حل‌وفصل شود. طرف پاکستانی از ابتدا اعلام کرده است که برخی مسائل و ملاحظات فنی وجود دارد که باید برطرف شود و اقداماتی نیز در این زمینه در حال انجام است. موضوع از طریق تماس‌های تلفنی پیگیری شده و در صورت سفر مقامات پاکستان به ایران یا سفر مقامات ایرانی به اسلام‌آباد، این مسئله قطعاً در اولویت رایزنی‌ها قرار خواهد داشت.
بقائی در واکنش به مواضع اخیر برخی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس درباره مسئولیت ایران در حملات موشکی و پهپادی و ضرورت ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای با آمریکا اظهار داشت: انتظار می‌رود مقام‌های کشورهای حوزه خلیج فارس در بیان این اظهارات، ملاحظات بیشتری را در نظر بگیرند. ایران تجربه‌ای بسیار سنگین را پشت سر گذاشته است و تکرار گزاره‌هایی که بار‌ها مطرح شده و می‌دانند نه نشانه حسن نیت است و نه با حسن همجواری سازگاری دارد، به ایجاد اعتماد میان ایران و کشورهای منطقه کمک نمی‌کند. وی افزود: ایران در قبال اتفاقات رخ‌داده، بزرگوارانه رفتار کرده است. می‌دانیم و خود آنها نیز می‌دانند که از قلمرو و امکاناتشان برای تجاوز نظامی علیه ایران استفاده یا سوءاستفاده شده است. این صرفاً یک ادعا نیست؛ طرف متجاوز، یعنی آمریکا، در بالاترین سطح به این موضوع اذعان کرده و از کشورهای حوزه خلیج فارس به دلیل نقش آنها در کمک به تجاوز نظامی علیه ایران تمجید کرده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: باید این واقعیت را در نظر داشته باشند. مفهوم‌سازی از اقدامات دفاعی ایران علیه پایگاه‌ها و امکاناتی که برای حمله به کشورمان مورد استفاده قرار می‌گرفت، به‌عنوان تجاوز نظامی ایران، واقعیت را تغییر نمی‌دهد. بقائی تأکید کرد: همواره اعلام کرده‌ایم که خواهان حفظ روابط مبتنی بر حسن همجواری با کشورهای حوزه خلیج فارس هستیم. شرط روشن تحقق این هدف آن است که اجازه ندهند از قلمرو و امکاناتشان برای تعرض نظامی علیه یک کشور همسایه و مسلمان استفاده شود.
امنیت خلیج فارس باید به دست کشورهای منطقه تأمین شود
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد روسیه برای تأمین امنیت خلیج فارس و دریای عمان با مشارکت کشورهای منطقه و شبهات درباره آن اظهار داشت: به نظر می‌رسد این موضوع در رسانه‌ها به‌درستی منعکس نشده است. روسیه مطرح کرده بود که ایران، چین و روسیه طرح‌هایی برای امنیت جمعی و امنیت درون‌زای منطقه خلیج فارس، دریای عمان و به‌طور کلی غرب آسیا دارند و این موضوع را در فرصت‌های مناسب مطرح می‌کنند. وی افزود: اصل اینکه امنیت منطقه باید به‌صورت مستقل و به دست کشورهای خود منطقه تأمین شود، نه بازیگرانی که نشان داده‌اند اهمیتی برای امنیت واقعی کشورهای منطقه قائل نیستند و تنها دغدغه‌شان تأمین امنیت یک طرف متجاوز و توسعه‌طلب است، مورد تأیید ایران نیز قرار دارد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: تحقق این هدف مستلزم آن است که کشورهای منطقه فرایند اعتمادسازی را آغاز کنند و به دور از فشار‌ها و اعمال نفوذ آمریکا و دیگر طرف‌هایی که برای امنیت کشورهای منطقه ارزشی قائل نیستند، به سازوکاری قابل اتکا برای تأمین امنیت دست یابند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت ایجاد چارچوب امنیتی جدید در منطقه اظهار داشت: مطالبه ایران از کشورهای منطقه همین است که اگر در ایجاد سازوکار امنیتی منطقه‌ای جدی هستند، در گام نخست مانع استفاده طرف‌های خارج از منطقه از قلمرو خود برای تهدید و حمله به کشورهای دیگر شوند. وی افزود: اصل کلیدی در روابط میان کشورها، حسن همجواری است که مستلزم احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: در شرایطی که برخی کشورهای منطقه میزبان طرف متجاوز هستند و از خاک و پایگاه‌های نظامی آنها برای حمله به ایران سوءاستفاده شده است، نمی‌توان از حسن همجواری سخن گفت. بقائی در واکنش به انتقاد سخنگوی وزارت امور خارجه قطر از نحوه بازتاب مواضع این کشور اظهار داشت: ایران روابط خوبی با قطر دارد و برجسته‌کردن موضعی که مقام‌های قطری به‌صراحت بیان کرده‌اند، به معنای برخورد گزینشی نیست.
وی افزود: مقام‌های قطری در یک سند رسمی اعلام کرده بودند که حملات دفاعی ایران صرفاً پایگاه‌ها و اهداف نظامی آمریکا را هدف قرار داده است. بیان یک واقعیت نباید محل انتقاد باشد؛ به‌ویژه آنکه این موضع را خود مقام‌های قطری اعلام کرده‌اند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: به‌جای برجسته‌کردن اتهام‌های نادرست، موضعی واقعی و صادقانه از سوی مقام‌های قطری مطرح شد که به نظر می‌رسد تأمل در آن ضروری است.
خودداری آمریکا از پذیرش جنایت علیه غیرنظامیان، نشانه بی‌اعتنایی به حقوق بین‌الملل است
بقائی با اشاره به خودداری آمریکا از پذیرش مسئولیت حمله به غیرنظامیان و تعویق گزارش حمله به مدرسه میناب اظهار داشت: موضوع صرفاً به جنایات آمریکا در میناب، لامرد و سورک محدود نمی‌شود؛ از نظر ایران و حقوق بین‌الملل، مجموعه اقدامات نظامی و حملاتی که در تهران و دیگر نقاط کشور انجام شده نیز مصداق جنایت است. وی افزود: حتی درباره یک جنایت مشخص که بدون تردید عامدانه و حساب‌شده بود و با هدف ایجاد حداکثر رعب و وحشت در میان ایرانیان و تضعیف اراده آنان برای دفاع از کشور صورت گرفت، حاضر نیستند صریحاً بپذیرند که جنایت رخ داده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: این رویکرد بار دیگر نشان می‌دهد که طرف مقابل به قواعد حقوق بین‌الملل پایبندی ندارد و برای ابتدایی‌ترین موازین این حقوق ارزشی قائل نیست. منع حمله به غیرنظامیان یکی از اصول اساسی حقوق بین‌الملل است که کشورهای غربی نیز همواره بر آن تأکید کرده‌اند. بقائی ادامه داد: احترام به غیرنظامیان در زمان جنگ، ریشه‌ای دیرینه در فرهنگ ایرانی و اسلامی دارد. قواعد بین‌المللی نیز در پی تجربه جنایات و فجایع جنگی تدوین و تثبیت شدند، اما طرف‌هایی که در شکل‌گیری و ترویج این قواعد نقش داشته‌اند، اکنون حاضر به پایبندی به آنها نیستند. این مسئله بسیار معنادار است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد برگزاری نشست شش‌جانبه ایران، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس اظهار داشت: ایران همواره آماده گفتوگو و تعامل با کشورهای منطقه بوده است. آخرین مورد نیز پیشنهاد برگزاری نشست سالانه بود که در لحظات پایانی از برگزاری آن جلوگیری شد. وی افزود: پیشنهاد نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق، از مجمع عمومی قبلی سازمان ملل مطرح بوده و یک نشست نیز در حاشیه یکی از اجلاس‌های این مجمع برگزار شده است. طرف عراقی همواره این موضوع را پیگیری کرده و ایران از این ابتکار حمایت کرده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: همچنان این پیشنهاد را ابتکاری مناسب می‌دانیم و از هر گام و پیشنهادی که به تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه کمک کند، حمایت می‌کنیم.
ایران برای مقابله با هرگونه تجاوز احتمالی آمادگی دارد
بقائی در واکنش به گزارش‌ها درباره طرح احتمال جنگ علیه ایران در دیدار‌های مقام‌های اسرائیلی با برخی طرف‌های منطقه اظهار داشت: ایران شب و روز با این احتمال مواجه است و در شرایط صلح قرار ندارد؛ محاصره دریایی کشور ادامه دارد و ملت ایران به شکل‌های مختلف تهدید می‌شود.وی تأکید کرد: ایران ناگزیر است همه احتمالات را در نظر بگیرد، اما مدافعان کشور با بهره‌گیری از تجربه دو سال گذشته، توکل به خداوند و اتکا به پشتیبانی مردم، برای دفع هرگونه شرارت از سوی متجاوزان آمادگی دارند. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تحولات جمهوری آذربایجان و مخالفت آنها با حجاب دختران دانش‌آموز اظهار داشت: مردم جمهوری آذربایجان مردمی رشید و بصیر هستند و خود درباره چگونگی تعامل با دولتشان و انتقال دیدگاه‌های خود در زمینه صیانت از باور‌ها و اعتقاداتشان، از جمله موضوع حجاب، تصمیم می‌گیرند؛ موضوعی که برای ایران، مردم جمهوری آذربایجان و دیگر مسلمانان اهمیت دارد. وی افزود: ایران با جمهوری آذربایجان روابط خوبی دارد و دو کشور از پیوند‌های برادرانه و محبت‌آمیز برخوردارند. امیدواریم مسائل موجود در فضای تفاهم، با توجه به اشتراکات دو کشور و احترام به حقوق اساسی مردم، حل‌وفصل شود.
زیاده‌خواهی آمریکا مانع اصلی پیشرفت مذاکرات است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین مانع پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا اظهار داشت: زیاده‌خواهی آمریکا مانع اصلی است. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای تلاش ایران برای هژمونی منطقه‌ای اظهار داشت: روشن است که ایران هیچ‌گاه به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده است. اساساً باید بررسی کرد که اصطلاح هژمونی از کجا وارد ادبیات منطقه شده است. ایران به‌عنوان کشوری با ریشه‌های تاریخی عمیق در این منطقه، نیازی به سلطه بر کشورهای دیگر ندارد. وی افزود: رویکرد ایران همواره مبتنی بر همکاری و تعامل بوده است. هیچ کشوری در منطقه نباید در پی سلطه بر دیگر کشورها از طریق قدرت‌افزایی و اعمال زور باشد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد: عزم ایران برای دفاع از خود و پاسخ قاطع به تجاوز نظامی بیگانگان به معنای دنبال‌کردن اهداف سلطه‌طلبانه در منطقه نیست. تنها طرفی که آشکارا از مفاهیمی مانند «اسرائیل بزرگ» سخن می‌گوید و به دنبال توسعه‌طلبی و هژمونی در منطقه است، رژیم اسرائیل است.
بقائی در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور فرانسه درباره مشکلات داخلی این کشور و نسبت دادن آن به جنگ ایران اظهار داشت: این اظهارات نوعی فرافکنی به نظر می‌رسد. مسائل داخلی فرانسه را باید خود مقام‌های این کشور مدیریت کنند، اما یک واقعیت در این میان وجود دارد؛ هر طرفی باید پیامدهای اقداماتی را که انجام داده یا در انجام آنها قصور ورزیده است، بپذیرد. وی افزود: فرانسه به‌عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و کشوری متعهد به حقوق بین‌الملل، موظف بود در برابر تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران موضع بگیرد. با این حال، شاهد بودیم که فرانسه و برخی دیگر از کشورهای اروپایی به‌صراحت یا تلویحاً از این تجاوز حمایت کردند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: پیام معروفی که میان رئیس‌جمهور آمریکا و رئیس‌جمهور فرانسه ردوبدل شد و در آن از امکان انجام اقدامات بزرگی در رابطه با ایران سخن گفته شده بود، از یاد نرفته است. از همان زمان این برداشت شکل گرفت که فرانسه از طراحی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران اطلاع داشته است. بقائی تصریح کرد: اگر ادعای رئیس‌جمهور فرانسه این است که مشکلات داخلی این کشور و دیگر کشورهای اروپایی ناشی از افزایش قیمت سوخت است و افزایش قیمت سوخت نیز از بحران در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز سرچشمه می‌گیرد، در این صورت مسئولیت دارند که برای حل ریشه‌ای این مشکل اقدام کنند. وی تأکید کرد: ریشه بحران، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تداوم محاصره دریایی کشور است. باید رابطه علت و معلولی تحولات را به‌درستی دید. این بخشی از قانون خلقت است؛ نمی‌توان در برابر بی‌عدالتی و ظلم بی‌تفاوت بود یا از آن حمایت کرد و در عین حال انتظار داشت از پیامدهای آن در امان ماند
همکاری تهران با مسکو و پکن بر پایه منافع متقابل ادامه می‌یابد
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی آمریکا از سطح همکاری‌های ایران با روسیه و چین و ادعای لفظی‌بودن حمایت این دو کشور از تهران اظهار داشت: قصد ندارم درباره لفاظی‌های مقام‌های آمریکایی در رابطه با روابط دوجانبه ایران با دوستانش اظهارنظر کنم. نمی‌توان مانع اظهارنظر مقام‌های آمریکایی درباره موضوعات مختلف شد؛ این مسئله به خود آنها مربوط است و گاهی بهتر است اجازه دهیم در توهمات خود باقی بمانند. وی افزود: آنچه مسلم است، روابط ایران با روسیه و چین بر مبنای منافع متقابل شکل گرفته است. ایران ساده‌انگار نیست و می‌داند که همه کشورها منافع خاص خود را دنبال می‌کنند؛ در عین حال، منافع متقابل خود را در روابط با هر دو کشور تعریف کرده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: قرارداد‌ها و توافق‌های موجود میان ایران، روسیه و چین مشخص است و تهران بدون توجه به لفاظی‌های دیگران، مصمم است روابط خود با این دو کشور را پیش ببرد. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره بیانیه اخیر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و طرح برخی مواضع منفی علیه جمهوری اسلامی ایران، همچنین احتمال طرح این موضوع در رایزنی‌های اخیر وزیران امور خارجه ایران و روسیه اظهار داشت: اساساً نشست وزیر امور خارجه روسیه با وزیران شورای همکاری خلیج فارس بیانیه مشترکی نداشت. بیانیه‌ای که درباره آن صحبت می‌شود، بیانیه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است که در آن نکاتی درباره ایران مطرح شده است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد تسهیل عبور محموله‌های مرتبط با کشاورزی و امنیت زنجیره تولید از تنگه هرمز اظهار داشت: مدت‌هاست در این زمینه بحث‌هایی مطرح شده است. ایران همواره از موضوعات بشردوستانه حمایت کرده و تلاش داشته است در انتقال محموله‌هایی با ماهیت بشردوستانه کمک کند. وی افزود: با این حال، مشکل باید به‌صورت ریشه‌ای حل شود. ناامنی در تنگه هرمز علت روشنی دارد و آن، تداوم اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکاست. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: سازمان ملل متحد به‌عنوان نهادی که مسئولیت روشنی در صیانت از صلح و امنیت بین‌المللی دارد، باید در این زمینه ایفای نقش کند. اگر قرار است مسئله به‌صورت اصولی حل شود، باید برای بازداشتن آمریکا از تداوم اقدامات ناامن‌ساز در تنگه هرمز و خلیج فارس تلاش شود.
بقائی: ایران هیچ‌وقت به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده، ایران دوست همه کشورهای منطقه است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش خبرنگار سیاست خارجی برنا درباره اینکه آیا ایران به دنبال هژمونی در منطقه است و اگر چنین هدفی ندارد، چه پاسخی به ادعای برخی کشورهای عربی مبنی بر اینکه در صورت تضعیف نشدن ایران، این کشور به آنها حمله خواهد کرد، دارد، گفت: فکر می‌کنم موضوع مانند روز روشن است. ایران هیچ‌گاه به دنبال سلطه‌طلبی در منطقه نبوده است. اساساً واژه «هژمون» را بررسی کنید و ریشه آن را بیابید تا مشخص شود از کجا وارد ادبیات منطقه شده است. ما به‌عنوان کشوری که در این منطقه ریشه داریم، نیازی به اعمال زور برای سلطه بر کشورهای دیگر نداریم. رویکرد ایران همواره مبتنی بر همکاری و تعامل بوده است.
وی افزود: ما معتقدیم هیچ طرفی در منطقه نه می‌تواند و نه باید در مسیری که شما اشاره کردید، یعنی هژمون‌شدن به معنای سلطه بر دیگران از طریق قلدری، حرکت کند. ما چنین مسیری را به‌هیچ‌عنوان تأیید نمی‌کنیم. اگر ایران در دفاع از خود مصمم است و در پاسخ به تجاوز نظامی بیگانگان با جدیت عمل می‌کند، این به معنای آن نیست که در سودای سلطه‌طلبی بر منطقه است.
بقایی گفت: تنها طرفی که در منطقه ما به دنبال توسعه‌طلبی است و این موضوع را نیز پنهان نمی‌کند و از واژه‌هایی مانند «اسرائیل بزرگ» نام می‌برد، رژیم صهیونیستی است. دلیل این رویکرد نیز ترس است. طرفی که در این منطقه ریشه ندارد، از طریق زور، نسل‌کشی و کشتار به دنبال آن است که همه منطقه را مطیع خود کند. ازاین‌رو، به کشورهای منطقه توصیه می‌کنیم به‌هیچ‌عنوان مقهور و مغلوب آدرس‌های غلط نشوند. ایران دوست همه کشورهای منطقه است.
یک‌جانبه‌گرایی تهاجمی آمریکا صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند
بقائی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «مارکو روبیو گفته است در سیاست خارجی ترامپ، منافع آمریکا بر سازمان ملل و نظم جهانی اولویت دارد او در بیان این حرف چقدر صداقت دارد آن هم در شرایطی که طبق نظرسنجی فاکس نیوز ۷۵ درصد رأی‌دهندگان آمریکایی درباره جنگ با ایران ابراز نگرانی کرده‌اند و از هر ۱۰ رأی دهنده آمریکایی، ۶ نفر با اقدام نظامی علیه ایران مخالف هستند» اظهار داشت: مردم آمریکا دیدگاه خود را به‌سرعت اعلام کرده‌اند. در راهپیمایی‌های موسوم به «نه به پادشاه» نیز مخالفت خود را با صرف پول، منابع و جان آمریکایی‌ها در جنگی تجاوزکارانه اعلام کرده‌اند؛ جنگی که در راستای مطامع و توسعه‌طلبی یک رژیم نژادپرست در منطقه ما قرار دارد.
وی افزود: اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره بی‌اهمیت‌بودن تعهدات بین‌المللی و نهاد‌های بین‌المللی، نمونه دیگری از تهدید‌هایی است که آمریکا متوجه سازمان ملل متحد و سازوکار‌های شکل‌گرفته پس از جنگ جهانی دوم می‌کند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: تحریم نهاد‌های بین‌المللی، از جمله دیوان‌های کیفری، و اقداماتی که آمریکا علیه شماری از سازمان‌های بین‌المللی، از جمله سازمان ملل متحد، انجام داده است، نشان‌دهنده رویکردی بسیار مخرب در موضوعات مرتبط با صلح و امنیت بین‌المللی است. بقائی تأکید کرد: این شرایط ایجاب می‌کند کشورها در چارچوب‌های چندجانبه برای مقابله با روندی تلاش کنند که از آن با عنوان «یک‌جانبه‌گرایی تهاجمی یا ستیزه‌جویانه آمریکا» یاد می‌شود؛ روندی که صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات مقامات قطر مبنی بر ضرورت آمادگی مردم این کشور برای هر سناریویی و اینکه ما در سال نخست جنگ جهانی سوم هستیم اظهار داشت: از قدرت پیش‌بینی برخوردار نیستم، اما ایران همان‌طور که می‌دانید، دست‌کم هشت ماه از این جنگ تحمیلی را با سربلندی و استقامت پشت سر گذاشته و تجربه گذشته را نیز پیش چشم دارد. وی افزود: برای هر پیشامدی باید آماده باشیم. فارغ از حدس و گمان‌هایی که ممکن است درباره تحولات آینده مطرح شود، آنچه اهمیت دارد این است که ایران در همه اوقات برای دفاع از کشور آماده باشد. سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر نامنی‌های اخیر در سیستان و بلوچستان اظهار داشت: تأمین امنیت مرز‌های شرقی، موضوعی راهبردی و مستمر در دستور کار گفت‌و‌گو‌های سه‌جانبه جمهوری اسلامی ایران، افغانستان و پاکستان بوده است. وی ادامه داد: امنیت، موهبتی مشترک و حیاتی است که هرگونه تساهل یا غفلت در مواجهه با تهدیدات امنیتی در یک سوی مرز، زمینه‌ساز سرایت ناامنی به سایر بخش‌ها خواهد شد. بقائی افزود: وجود این درک مشترک میان کشورهای همسایه، بسترساز اتخاذ تدابیر مؤثر مرزی شده و امید می‌رود ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای در امر مبارزه با تروریسم، از بروز رفتار‌های ناامن‌ساز و اقدامات تروریستی در قلمرو هر سه کشور به‌طور قاطع جلوگیری نماید.
سفر عاصم‌منیر به تهران و رایزنی درباره روابط دوجانبه
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران و احتمال طرح پیشنهاد یا پیامی در این سفر اظهار داشت: باید ایشان به ایران بیایند و با وی گفتوگو کنیم تا مشخص شود قرار است درباره چه موضوعاتی صحبت شود. تا این لحظه، تصور نمی‌کنم این سفر انجام شده باشد. وی افزود: رفت‌وآمد میان ایران و پاکستان در حوزه‌های مختلف بسیار زیاد است. روابط دو کشور روابطی بسیار مهم و ممتاز است. بخشی از این رفت‌وآمد‌ها به مباحث مرتبط با مذاکرات مربوط می‌شود، اما عمده آن بر روابط دوجانبه و تقویت مراودات و همکاری‌ها متمرکز است. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تقویت همگرایی کشورهای عربی منطقه با ایران برای تأمین امنیت منطقه اظهار داشت: باید منتظر ماند و دید چه پیش می‌آید. ایران و کشورهای منطقه شاهد این واقعیت بوده‌اند که حضور نظامی آمریکا در منطقه امنیت‌ساز نیست؛ برعکس، باعث ناامنی و ایجاد تفرقه میان کشورهای منطقه می‌شود.
مطالبات ایران برای ادامه دیپلماسی روشن است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت پاسخ آمریکا به پیشنهاد‌های ایران و تداوم مذاکرات اظهار داشت: اینکه مقام‌های آمریکایی اظهارات ضدونقیض مطرح می‌کنند، امر جدیدی نیست. آنچه برای ایران مهم است این است که هم دنیا و هم مردم ایران شاهد بودند که تهران با حسن نیت، آنچه را لازم می‌دانست و تأمین‌کننده منافع کشور بود، در قالب‌هایی روشن و از طریق میانجی قطری به طرف آمریکایی منتقل کرد. وی افزود: حدود، خواسته‌ها و مطالبات ایران روشن است. پیامی که از طرف مقابل دریافت شد، ناکافی و ناقص بود و مواضع ایران نیز در این زمینه اعلام شد. تهران همچنان بر همان مطالبات هفت‌گانه که برخی از آن با عنوان «هفت شرط» یاد کرده‌اند، تأکید دارد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: این هفت مطالبه، موارد عجیب و غریبی نیست و پیش از این نیز در پی تجاوز ۲۸ خرداد مطرح شده بود. با هر جمع و تفریقی و با هر محاسبه‌ای، اینها مطالبات مشروع و به‌حق ایران است؛ از جمله رفع محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها که مطالباتی کاملاً منطقی و مشروع هستند. بقائی تأکید کرد: طرف آمریکایی باید در این زمینه تصمیم بگیرد. جمهوری اسلامی ایران در عین جدیت در پیشبرد دیپلماسی برای تأمین منافع کشور و صیانت از صلح و امنیت منطقه، در دفاع از حاکمیت ایران نیز مصمم و ثابت‌قدم است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های منتشرشده پیرامون گرفتارشدن نفتکش ایرانی در آب‌های بین‌المللی و ادعای خودداری سریلانکا از کمک به برخی نفتکش‌ها اظهار داشت: این موضوع را باید بررسی کنم.وی افزود: روابط ایران و سریلانکا روابط خوبی است. در زمینه مباحث مرتبط با ناوگان نیز همکاری مناسبی داشته‌ایم و نباید این موضوع را فراموش کرد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پایان تصریح کرد: درباره موضوع مشخص مطرح‌شده، باید بررسی کنیم تا مشخص شود موضوع دقیقا از چه قرار است.
انتهای پیام/
