صندوق‌های طلا یا ارزی؛ کدام گزینه برای سرمایه‌گذاران در بورس مطمئن‌تر است؟ /حباب قیمتی چگونه شکل می‌گیرد؟
مسعود مهدیان، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی برنا، با مقایسه صندوق‌های طلا و صندوق‌های ارزی در بورس، صندوق‌های طلا را به دلیل سابقه فعالیت، شفافیت سازوکار و نقدشوندگی بالاتر، گزینه مطمئن‌تری برای سرمایه‌گذاران خرد دانست.
مهدیان با اشاره به استقبال سرمایه‌گذاران از صندوق‌های طلا اظهار کرد: این صندوق‌ها طی چند سال فعالیت در بازار سرمایه عملکرد قابل قبولی داشته‌اند و سازوکار معاملاتی آنها برای سرمایه‌گذاران شناخته‌شده است. همچنین در مقاطعی مانند شرایط جنگی، شاهد بودیم که صندوق‌های طلا زودتر از سهام بازگشایی شدند که این موضوع در کنار نقدشوندگی مناسب، از مزیت‌های آنها به شمار می‌رود.
وی افزود: هزینه معاملات صندوق‌های طلا نیز در مقایسه با خرید طلای آب‌شده از بازار فیزیکی کمتر است. در مقابل، صندوق‌های ارزی به دلیل نوپا بودن، هنوز به شفافیت و شناخت کافی در میان سرمایه‌گذاران خرد نرسیده‌اند و برای جلب اعتماد عمومی، باید اطلاعات روشن‌تری درباره سازوکار فعالیت و نحوه سرمایه‌گذاری در اختیار بازار قرار دهند.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه صندوق‌های طلا در شرایط فعلی نسبت به صندوق‌های ارزی از اطمینان بیشتری برخوردارند، گفت: صندوق‌های طلا طی سال‌های گذشته جایگاه خود را در معاملات بازار پیدا کرده‌اند و ارزش معاملات آنها نیز نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران از این ابزار برای خرید و فروش طلا استقبال می‌کنند. در حالی که صندوق‌های ارزی هنوز در میان سرمایه‌گذاران حقیقی و خرد به اندازه کافی شناخته‌شده نیستند.
مهدیان در ادامه درباره علت ناهماهنگی مقطعی میان رشد قیمت طلا در بازار فیزیکی و بازدهی صندوق‌های طلا توضیح داد: قیمت واحد‌های صندوق‌های طلا علاوه بر ارزش دارایی‌های آنها، تحت تأثیر فاصله قیمت معاملاتی با خالص ارزش دارایی‌ها (NAV) نیز قرار دارد.
وی با اشاره به وضعیت صندوق عیار بیان کرد: برای نمونه، NAV این صندوق در هفته گذشته حدود ۷۱ هزار و ۷۶۸ تومان بود، در حالی که واحد‌های آن با قیمت ۷۲ هزار و ۴۸۰ تومان معامله می‌شد. این اختلاف نشان‌دهنده وجود حباب مثبت در قیمت معاملاتی صندوق است.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: زمانی که قیمت واحد‌های صندوق بالاتر از NAV باشد، صندوق با حباب مثبت و در صورت معامله در قیمتی پایین‌تر از NAV، با حباب منفی مواجه است؛ بنابراین ممکن است صندوق در روز‌های گذشته رشد بیشتری نسبت به طلای فیزیکی تجربه کرده و با حباب مثبت معامله شده باشد. در چنین شرایطی، حتی اگر قیمت طلای فیزیکی همچنان افزایش پیدا کند، لزوماً قیمت واحد‌های صندوق به همان میزان رشد نخواهد کرد.
مهدیان با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی سرمایه‌گذاران خرد درباره سازوکار صندوق‌های طلا تصریح کرد: یکی از مشکلات اقتصاد ما کمبود اطلاعات و شناخت کافی سرمایه‌گذاران از ابزار‌های مالی است. سرمایه‌گذار باید بداند که قیمت معاملاتی صندوق الزاماً با ارزش دارایی‌های آن برابر نیست و بررسی NAV برای تصمیم‌گیری اهمیت دارد.
وی افزود: افرادی که آشنایی کافی با محاسبه NAV و سازوکار معاملات صندوق‌ها ندارند، می‌توانند به‌جای ورود مستقیم به صندوق‌هایی که خودشان دارایی طلا خریداری می‌کنند، از صندوق‌هایی استفاده کنند که مدیریت خرید و فروش طلا را بر عهده دارند. در این حالت، سرمایه‌گذار به‌جای مدیریت مستقیم دارایی، واحد‌های صندوق را خریداری می‌کند و مدیریت سرمایه‌گذاری را به مدیران صندوق می‌سپارد.
