موسیقی «آرزو‌های کوچک»؛ از رپ و برادوی تا ملودی‌های ایرانی

|
۱۴۰۵/۰۹/۰۱
|
۱۹:۵۶:۲۵
| کد خبر: ۲۴۱۸۳۳۲
موسیقی
پوریا خادم، آهنگساز نمایش موزیکال آرزو‌های کوچک می‌گوید: موسیقی با تنوع سبکی و ملودی‌های ایرانی، علاوه بر همراهی صحنه‌ها، در پیشبرد قصه و گسترش درام نقش دارد.

به گزارش گروه فرهنگ و هنر برنا؛ پوریا خادم، آهنگساز و تنظیم‌کننده نمایش موزیکال درباره جهان موسیقایی در نظر گرفته‌شده برای نمایش موزیکال «آرزو‌های کوچک» با توجه به قصه و شخصیت‌های متنوع آن اظهار کرد: این نمایش اثری است که همه چیز در آن وجود دارد؛ هم جهان فانتزی دارد، هم جهان رئال و واقعی، هم فضای سرگرم‌کننده و امیدبخش و هم فضایی بسیار تاریک، خشن و دلخراش. موسیقی نمایش نیز به دلیل همین تنوع فضا‌ها و مهم‌تر از آن، تعدد شخصیت‌ها که هر کدام قصه خودشان را روایت می‌کنند، ساختاری متنوع دارد.

وی گفت: موسیقی این نمایش پلی‌استایل است؛ یعنی بدون محدودیت و متناسب با فضا‌های مورد نیاز، سبک‌های مختلف موسیقی را تجربه می‌کنیم. در این اثر موسیقی ارکسترال، کرال و سمفونیک، موسیقی برادوی، رَپ، سینمایی، کلاسیک مدرن و کلاسیک رمانتیک وجود دارد. دلیل این تنوع هم قصه‌هایی است که با آنها مواجه هستیم و هر کدام فضای موسیقایی خاص خودشان را می‌طلبند.

خادم درباره سهم موسیقی در روایت قصه و انتقال احساسات شخصیت‌ها بیان کرد: این نمایش موزیکال است و بنابراین موسیقی، بیش از هر ژانر نمایشی دیگری و حتی در مقایسه با بسیاری از گونه‌های نمایشی، در بسط و گسترش دراماتیک و پیشبرد قصه نقش دارد. «آرزو‌های کوچک» هم از این قاعده مستثنا نیست. در روند شکل‌گیری نمایش، از آبان و آذر سال گذشته تقریباً هر هفته یا هر ۱۰ روز یک‌بار جلسات دراماتورژی داشتیم. این جلسات به صورت گروهی با حضور من، کارگردان، نویسنده، گروه کارگردانی و طراح حرکت برگزار می‌شد، چون تمام این بخش‌ها در پیشبرد قصه مؤثر هستند.

این آهنگساز درباره روند تولید ترانه‌ها و موسیقی نمایش نیز گفت: روال کار به این شکل است که ابتدا کلام براساس قصه، توصیف نویسنده از صحنه و آنچه از شاعر خواسته می‌شود، نوشته می‌شود. سپس براساس اشعار، یک ملودی ساده یا خط ملودی ساخته می‌شود که این بخش را من و آقای کامران رسول‌زاده به صورت مشترک انجام داده‌ایم. پس از آن آهنگسازی، ارکستراسیون و تنظیم روی قطعه انجام می‌شود.

ملاحظات آهنگسازی برای بازیگران کودک

خادم درباره ملاحظات آهنگسازی برای بازیگران کودک و تناسب ملودی‌ها با توانایی اجرایی آنها اظهار کرد: بچه‌ها در این نمایش واقعاً باهوش، بااستعداد و تمرین‌دیده هستند. بسیاری از آنها با وجود سن کم، سال‌ها تمرین کرده‌اند و تجربه حضور روی صحنه و حتی فعالیت در سینما و تلویزیون را دارند. با این حال، در تئاتر موزیکال بازیگران باید بتوانند نقش خود را بخوانند؛ بنابراین هنگام آهنگسازی باید صدای هر بازیگر را بررسی و متناسب با توانایی او قطعه را طراحی کرد. این موضوع تفاوتی میان بازیگر کودک و بزرگسال ندارد.

وی گفت: گاهی ممکن است قطعه‌ای را برای یک بازیگر ساخته باشیم، اما آن بازیگر تغییر کند و فرد دیگری جایگزین شود. در چنین شرایطی مجبور می‌شویم قطعه را مدولاسیون کنیم و آن را به گام دیگری ببریم تا با صدای بازیگر جدید متناسب شود. حتی گاهی این تغییر هم کافی نیست و باید خط ملودی را عوض کنیم؛ چون ممکن است قطعه با صدای بازیگر یا حتی شخصیتی که قرار است اجرا کند، تناسب نداشته باشد. با تغییر بازیگر، گاهی تفسیر او از نقش هم تغییر می‌کند و این موضوع بر موسیقی مربوط به تک‌خوانی شخصیت نیز تأثیر می‌گذارد. در «آرزو‌های کوچک» قطعات تک‌خوانی متناسب با ویژگی‌های هر کودک طراحی شده و قطعات کرال نیز به شکلی نوشته شده‌اند که با محدوده صدای بچه‌ها تناسب داشته باشند.

این آهنگساز درباره فاصله گرفتن از موسیقی کودک و رسیدن به ساختاری مستقل در این نمایش توضیح داد: موسیقی کودکانه یکی از سبک‌هایی است که در مجموعه قطعات پلی‌استایل نمایش وجود دارد و در بخش‌هایی آن را می‌شنویم، چون شخصیت‌های نمایش کودک هستند. البته موسیقی کودکانه به عنوان یک رنگ موسیقایی، فقط در بخش‌هایی که ضرورت داشته استفاده شده است.

خادم افزود: ما درباره کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست نمایش می‌سازیم و اساساً مخاطب این اثر کودکان نیستند و نمایش نیز محدودیت سنی دارد؛ بنابراین از ابتدا قرار نبوده یک اثر کودک تولید کنیم. با این حال، در بخش‌هایی که از خلوص و سادگی روح این بچه‌ها صحبت می‌شود، موسیقی کودک می‌تواند این احساس را به‌خوبی منتقل کند و در همان بخش‌ها از آن بهره گرفته‌ایم.

علاقه‌مندی به قطعه «مدرسه» و بهره‌مندی از تکنیک‌های نوازندگی موسیقی معاصر

آهنگساز و تنظیم‌کننده نمایش موزیکال «آرزو‌های کوچک» درباره اینکه کدام قطعه موسیقی نمایش بیش از سایر بخش‌ها می‌تواند مفهوم اصلی اثر را به مخاطب منتقل کند، اظهار کرد: به نظرم مجموع قطعات این کار چنین نقشی دارند. هر قطعه کارکرد مستقلی دارد و به دلیل تنوع فضا‌ها و قصه‌های نمایش، نمی‌توان تنها یک قطعه را بیانگر تمام جهان این اثر دانست. مجموعه قطعات در کنار یکدیگر فضای موسیقایی نمایش را شکل می‌دهند.

وی با اشاره به قطعه «مدرسه» به عنوان یکی از بخش‌های مورد علاقه خود در موسیقی نمایش گفت: قطعه مدرسه یکی از قطعات مورد علاقه من است، چون در آن از تکنیک‌های نوازندگی موسیقی معاصر استفاده شده و از نظر ساختار، جدیت و پیچیدگی بیشتری دارد. دو قطعه دیگر مربوط به صحنه ورود ورثه نیز برایم اهمیت دارند. این صحنه‌ها به دلیل فضای خشن و تاریکی که دارند و در عین حال باید انرژی خود را حفظ کنند، پیچیدگی زیادی دارند. در این بخش‌ها میان بچه‌ها و ورثه رفت‌وبرگشت وجود دارد و همین ویژگی، طراحی موسیقی را دشوارتر می‌کند. جدیت موسیقایی این قطعات باعث شده علاقه ویژه‌ای به آنها داشته باشم.

خادم در پاسخ به این سوال که برای ایرانی بودن موسیقی نمایش «آرزو‌های کوچک» و فاصله گرفتن آن از نمونه‌هایی مانند «الیور توئیست» چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است؟، بیان کرد: ما در بخش‌های مختلف از خطوط ملودی ایرانی استفاده کرده‌ایم. با اینکه موسیقی این نمایش در مجموع پلی‌استایل است، برخی قطعات نیز به تنهایی ساختاری چندسبکی دارند البته نه همه قطعات، چون ضرورتی ندارد. برای مثال، قطعه رَپ در عین حال یک قطعه ارکسترال هم هست و ایرانی بودن آن در خطوط ملودی کاملاً مشخص است.

آهنگساز و تنظیم‌کننده نمایش موزیکال «آرزو‌های کوچک» در توضیح استفاده از دستگاه‌های موسیقی ایرانی در قطعات نمایش گفت: در قطعه اول ورثه، بخشی که بچه‌ها می‌خوانند، کاملاً در مایه دشتی است. همچنین بسیاری از موتیف‌های ملودیک که خود ورثه اجرا می‌کنند، در دستگاه چهارگاه قرار دارند؛ چون در حال رجزخوانی هستند و چهارگاه یکی از دستگاه‌هایی است که رجزخوانی در آن از شیوه‌های متداول موسیقایی محسوب می‌شود. از همین ذهنیت و استفاده از ملودی‌های ایرانی در بخش‌های مختلف دیگر نمایش نیز بهره گرفته‌ایم.

خادم همچنین درباره همکاری دوباره با حسین پارسایی در نمایش موزیکال «آرزو‌های کوچک» بیان کرد: این سومین همکاری من با آقای پارسایی است. پیش از این در کنسرت‌نمایش «علمدار» به تهیه‌کنندگی پرویز پرستویی و نمایش موزیکال «هفت‌خان اسفندیار» با او همکاری داشتم و بسیار خوشحالم که این همکاری دوباره شکل گرفته است.

گفتنی است نمایش موزیکال «آرزو‌های کوچک» به نویسندگی محمدرضا کوهستانی، کارگردانی حسین پارسایی و تهیه‌کنندگی سید عماد عامری چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه هر هفته ساعت ۱۸ در تالار وحدت به روی صحنه می‌رود.

در این اثر، غزل شاکری نقش «خانوم»، سیامک صفری نقش «بابا» و سایه پارسایی نقش «مامان» را ایفا می‌کنند. آراد جعفری، اشکان اردستانی، آناهیتا هاشم‌زاده، احمدرضا هاشمی، مانی امامی، آرشام جهان‌پناه، تصنیف حسینی، لیانا عزیزیان، ارغوان عزیزی، یزدان رحمتی، رادمهر رزم‌جو و طا‌ها زمردی در نقش «خوشگله» بازیگران کودک و نوجوان «آرزو‌های کوچک» هستند.

میلاد محمدزاده، مارال قادری، محمدامین پازکی، حمیدرضا محمدی، حمیدرضا غلامحسینی، دانیال ضیابخش، کامران موسی‌آبادی، علی اژدریان و امیرحسین شعبانی سایر بازیگران این اثر هستند که که ضمن ایفای نقش، اعضای گروه حرکت «آرزو‌های کوچک» را تشکیل می‌دهند.

برخی دیگر از عوامل این اثر عبارتند از: آهنگساز و تنظیم‌کننده: پوریا خادم، ترانه‌سرا: کامران رسول‌زاده، ملودی: پوریا خادم، کامران رسول‌زاده، طراح حرکت: سروش کریمی‌نژاد، طراح لباس: منصوره یزدان‌جو، طراح صحنه: امیرحسین دوانی، طراح نور: علی کوزه‌گر، طراح چهره‌پردازی: سارا اسکندری، طراح جلوه‌های بصری: مهدی مقدم، طراح گرافیک و عکس: محمدصادق زرجویان، مدیر فنی: علیرضا کبریایی، مدیر ویدئو مپینگ: خشایار نشوی، سرپرست گروه کارگردانی: مونا صوفی و مجری طرح: موسسه فرهنگی هنری حریر هنر شرقی.

«آرزو‌های کوچک»؛ قصه کودکان بی سر پناه که آرزو‌های کوچکشان را به تصویر می‌کشند. تمامی درآمد‌های این اثر صرف امور نیکوکاری مربوط به کودکان بی‌سرپرست می‌شود.

نظر شما
captcha
پیشنهاد سردبیر