رسالت آموزشی مراکز آزمایشگاهی بیمارستانهای آموزشی فراموش شده است
یک پاتولوژیست با اشاره به کارکردهای علم پاتولوژی در پزشکی گفت: رسالت آموزشی مراکز آزمایشگاهی بیمارستانهای آموزشی به بوته فراموشی سپرده شده است
به گزارش گروه سلامت جوان برنا، دکتر پیمان تربتی پاتولوژیست با عنوان اینکه پاتولوژی یک رشته مادر در علم پزشکی به شمار می آید، درباره مهمترین کارکردهای آن افزود: شناخت عوامل مولد بیماری و چگونگی ایجاد آن، بررسیهای تشخیصی مبتنی بر یافتههای عینی ماکروسکوپی و میکروسکوپی، آنالیز کمی و کیفی نمونهها و مشتقات بیولوژیک بدن انسان، بررسی سیر بالینی و پیش آگهی بیماریها ، تفسیر نتایج آزمایشات در قالب بیمار و بیماری و ارائه مشاوره برای اخذ تصمیم بالینی به همکاران پزشک در سایر گروههای تخصصی، با جزئیات زیاد درعلم پاتولوژی مورد تدریس و کاربرد قرار می گیرد.
او درباره ویژگیهای این رشته تصریح کرد: تشخیص مبتنی بر یافتههای عینی، قابل مشاهده و اندازه گیری؛ ویژگی است که کمتر در سایر رشته های پزشکی با این میزان از دقت وقطعیت به شناخت بیماری و درمان آن کمک می کند. این خصوصیت ها پویایی این علم را اجتناب ناپذیر کرده است.
تربتی درباره سطح تجهیزات بیمارستانها در زمینه آزمایشگاهی و پاتولوژی اظهار کرد: خوشبختانه بخش قابل توجهی از امکانات تشخیصی، تجهیزات و مواد مورد نیاز برای ارائه خدمات پیشرفته پاتولوژی و آزمایشگاه تشخیص پزشکی در کشور موجود است اما محدودیت دسترسی به منابع مالی و دشواری برقراری ارتباط با کسانی که تولید کننده اینگونه مواد و تجهیزات هستند، از سرعت کار کاسته است.
او تاکید کرد: در اکثر کشورهای پیشرو، مسئولیت تولید گزارش های پاتولوژی و نتایج آزمایشهای تشخیص پزشکی صرفا بر عهده متخصصان پاتولوژی است چرا که آزمایشگاه تشخیص پزشکی چنانچه نام آن تداعی می کند، در حیطه " تشخیص پزشکی" فعالیت می کند و متصدی فنی آن لزوما باید یک پزشک باشد . این مهم باید در برنامه ریزی و سیاستگذاری کلان مورد توجه و اصلاح قرارگیرد. گیرندگان اصلی و نهایی خدمات آزمایشگا هی بر خلاف سایر رشته های تخصصی پزشکی نه بیماران بلکه پزشکان می باشند و بدیهی است که مشاوره و تعامل در حیطه تشخیص پزشکی باید بین دو گروه پزشک انجام گیرد و مداخله افراد غیر پزشک با منافع گروه هدف که همانا بیماران می باشند در تضاد است.
این پاتولوژیست ادامه داد: نگرانی دیگری که بخش عمده ای ازخدمات تشخیصی- درمانی به ویژه مراکز دانشگاهی با آن موجه هستند انحراف و اختصاص منابع کمیاب و محدود مالی به آزمایشگاههای مراکز پژوهشی- تحقیقاتی است. در حالیکه باتوجه به مختصات علمی و فنی جامعه و شاخص های اقتصاد کلان درمان، اولویت تجهیز و توسعه خدمات آزمایشگاهی و پاتولوژی باید متوجه بخشهای تشخیصی و درمانی باشد، با گسترش بی رویه آزمایشگاههای پژوهشی مواجهیم. بازتوزیع این امکانات در بخشهای تشخیصی می تواند با تحول اساسی در کمیت و کیفیت ازمایش ها همراه باشد.
تربتی نگاه انتفاعی به آزمایشگاههای پاتولوژی را آسیبرسان دانست وگفت: متاسفانه در سالهای اخیر رسالت آموزشی مراکز آزمایشگاهی بیمارستانهای آموزشی به بوته فراموشی سپرده شده است. نگاه انتفاعی صرف به مجموعه های آزمایشگاهی مراکز آموزشی - درمانی باعث شده تا روند واگذاری آزمایشگاههای تشخیص پزشکی سرعت گیرد. روندی که ضمن صدمه به بدنه آموزشی رشته پاتولوژی باعث آسیب به کلیه رشته های وابسته و نهایتا بیماران به عنوان دریافت کنندگان نهایی خدمت گردیده است. واگذاری آزمایشگاهها به پیمانکاران بخش خصوصی باعث گردیده تا منابع حاصل از عملکرد آزمایشگاهها صرف توسعه سایر بخشها و خرید تجهیزات برای دیگر رشته ها شود و این حاصلی نداشته است جز عقب ماندگی نسبی بخشهای پاتولوژی و آزمایشگاههای تشخیص پزشکی در مقایسه با سایر رشته ها.
او دیگر دغدغه مهم پاتولوژیست ها را عدم تناسب در تعرفه های این رشته نسبت به سایر رشته های تخصصی پزشکی عنوان و بیان کرد: علی رغم اصلاحاتی که در کتاب ارزش نسبی خدمات سال 93 اعمال شده است، میانگین ارزش نسبی خدمات رشته پاتولوژی حدود یک پانزدهم ارزش نسبی خدمات سایر رشته ها است. این مهم، نیاز به توجه مدیریت کلان و سیاستگذار به ارزندگی و حساسیت خدمات رشته پاتولوژی دارد. بدیهی است فرآیند آموزش و تربیت نیروی متخصص ، پروسه ای با ابعاد مختلف است که بحث امنیت حرفه ای آتی و جایگاه اجتماعی فارغ التحصیلان نیز بخش مهمی از آن را شامل می شود.
این پاتولوژیست افزود: عدم اصلاح تعرفه های این رشته که سابقه طولانی دارد باعث بی رغبتی دستیاران و متخصصان و اساتید این رشته برای توسعه و گسترش خدمات می گردد. از دیگر سو اقتصادی نبودن سرمایه گذاری در بخشهای پاتولوژی و آزمایشگاهی، بیماران نیازمند را از دسترسی به خدمات نوین و پیشرفته تشخیص محروم می سازد. به همین ترتیب برخلاف بسیاری از رشته های پزشکی تمایل به تحصیل در این رشته علی رغم نیاز روز افزون جامعه رو به افول است و از آنجا که رشته پاتولوژی بدنه اصلی آموزش پزشکی را فراهم می سازد منجر به خسران شاغلان و محصلان کلیه رشته های پزشکی و نهایتا جامعه بیماران خواهد شد. لذا شایسته است تا مسئولان ذیربط با دقت نظر و تامل بیشتری به مشکلات بنیادی این رشته توجه کنند.
