سیاستی که ۸ سال ضعیف‌ها را ضعیف‌تر کرد

به گفته مدیرکل دفتر توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی کشور، 11 میلیون حاشیه‌نشین در کشور زندگی می‌کنند. ساکنان این مناطق از امکانات رفاهی، آموزشی و درمانی ناکافی برخوردار هستند. نرخ بیکاری اعلام شده از سوی بانک مرکزی حدود ده درصد است، تورم هنوز بالای بیست درصد است و خط فقر حدود سه میلیون تومان است. این اعداد توجه را به سمت نهاد های رفاهی دولت و خدمات تامین اجتماعی جلب می‌کند.

به گفته دكتر حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا، نوع تصمیم‌گیری‌ها و ساختار سیاسی در تخصیص و توزیع محصول اجتماعی بسیار موثر هستند. در ایران هم چون عمده درآمدها به منابع بادآورده نفت و گاز وصل است، اینكه چگونه و بین چه كسانی توزیع می‌شود سهم اصلی را در شكل‌گیری فقر دارد. چون سهم گروه‌های پایین اجتماع در آن بسیار كم است. آن‌هم به‌دلیل توزیع نابرابر این درآمد‌هاست. چرا‌كه گروه‌هایی در موقعیت‌های برتر و بالاتر سهم بسیار عمده‌یی را دریافت می‌كنند و همین‌طور كه پایین‌تر می‌آییم به‌میزان كاسته‌شدن از ارتباط با قدرت، سهمشان نیز به‌همان میزان كاسته می‌شود. گروه‌های پایین درآمدی هم كه مغفول واقع شده و اصلا مورد توجه نیستند و عملا سهمی هم اگر می‌برند بسیار ناچیز است. این عمل سبب می‌شود كه فاصله نیز روزبه‌روز بیشتر شود. از سوی دیگر این تفاوت عظیم درآمدی بین داراها و ندارها در چنین ساختاری یكی از عوامل اصلی بروز تورم است. ساختار توزیع شدیدا نابرابر درآمد فرصت‌های استثمار در جامعه را تقویت می‌كند. گروه‌های بالای درآمدی از ظرفیت نیروهای كم‌درآمد سوءاستفاده می‌كنند و این خود می‌تواند زمینه رشد بسیاری از ناهنجاری‌ها مانند فساد، جرم و جنایت و شكل‌گیری گروه‌های مافیایی شود.

به گزارش ابتکار، سیاست های رفاهی دولت جدید در مقایسه با سیاست های دولت گذشته تغییراتی داشت. دولت حسن روحانی نتوانست پرداخت نقدی یارانه را متوقف کند اما با اضافه کردن سبد های غذایی سعی در غیر نقدی کردن این کمک ها دارد تا جلوی نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی را بگیرد. مهمترین کار دولت در حوزه رفاه اجرای طرح بیمه سلامت یا بیمه همگانی بود. به گفته وزیر بهداشت با اجرای این طرح هفت میلیون ایرانی فاقد بیمه تحت پوشش خدمات درمانی قرار گرفتند.

عدالت یکی از شعارهای اصلی انقلاب 57 ایران بود و محمود احمدی نژاد با دست گذاشتن این کلمه توانست رای بسیاری از ایرانی های جا گرفته در طبقات پایین اجتماع را به خود جلب کند. تاکید روی پرداخت پول نقد به مردم اصلی ترین سیاست رفاهی دولت احمدی نژاد بود. سیاستی که خط فقر را دو میلیون تومان ارتقا داد. رئیس سازمان تامین اجتماعی، نهادی که وظیفه کاهش فاصله های رفاهی در جامعه را به عهده دارد از سیاست های گذشته با عنوان سیاست های صدقه ای یاد می‌کند.

علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در نخستین کنفرانس اقتصاد ایران با بیان اینکه در پیش گرفتن سیاست رفاهی منسجم یکی از ویژگی‌های دولت یازدهم است، گفت: جامعه‌ای که اعتماد مردم به دولت آن پایین باشد با دشواری‌ها و چالش‌های فراوان مواجه خواهد شد. و با بیان اینکه یکی از پایه‌های سیاست‌های رفاهی منسجم، دوری از سیاست رفاهی صدقه‌ای است، گفت: متاسفانه با فقر اخلاقی و تاثیرات منفی آن در جامعه روبرویم و با در پیش گرفتن یک سیاست رفاهی منسجم می‌توانیم این فقر اخلاقی را کاهش دهیم.هیچ سیاستی نباید ضعیفان جامعه را ضعیف‌تر کند و فقرا را به دهک‌های پایین‌تر بکشاند. ربع گفت: برای ایجاد امید به آینده و بر اساس تئوری انتظار، امید افراد به آینده باید افزایش یابد. برای رفع بی‌اعتمادی مردم به دولت باید سیاست‌های انقباضی نظیر مالیات، حوزه یارانه و واردات تصمیمات سختی گرفته شود.وی به ضعف در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی در دولت قبل اشاره و عنوان کرد: قطعا نگاه نقادانه نسبت به گذشته نیست اما نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنیم.

یکی از پایه‌های سیاست‌های رفاهی منسجم دوری از سیاست رفاهی صدقه‌ای است.متاسفانه باید به وجود فقر اخلاقی و تاثیرات منفی آن در جامعه اشاره کنم؛ البته با در پیش گرفتن سیاست رفاهی منسجم در جامعه می‌توان فقر اخلاقی را کاهش داد.وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه پایه‌های سیاست‌های رفاهی منسجم در جامعه با طرح‌هایی چون تنوع نظام سلامت آغاز شده است، گفت: البته باید به این موضوع توجه کرد که سیاست‌های رفاهی منسجم نباید تبعیض‌آمیز، توده ستایانه و همراه با ریخت و پاش باشد.

اگر سیاست رفاهی به درستی اتخاذ نشود مجددا دیوار اعتماد اجتماعی فرو خواهد ریخت.وی ادامه داد: متاسفانه امروز عده‌ای سیاست‌های رفاهی را هزینه قلمداد می‌کنند در حالیکه سیاست رفاهی منسجم نه تنها هزینه نیست بلکه می‌تواند درآمدهای فراوانی به همراه داشته باشد. سیاست‌های منسجم رفاهی هزینه خلق اعتماد، توانمندسازی جامعه، ایجاد اعتماد و افزایش امید به آینده در مردم را در پی دارد و اعتماد، تنها کشاندن مردم به پای صندوق‌های رای نیست.وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ضمن تاکید بر اینکه ایجاد سیاست رفاهی منسجم هزینه‌های جانبی اقتصادی را در جامعه کاهش می‌دهد، عنوان کرد: باید سیر جمعی را به حسابداری‌های موجود اضافه کنیم و بدانیم که حسابداری آسیب‌های اجتماعی حلقه مفقوده‌ای است که هزینه‌های فراوان دارد.