جوانان یکه تازی می کنند/ پیشکسوتان شاید وقتی دیگر

 سی و سومین جشنواره فیلم فجر در حالی شروع به کار می کند که فیلم های خسرو سینایی،محسن امیریوسفی،عبدالرضا کاهانی،  سیروس الوند، سامان مقدم، عباس رافعی نتوانستند نظر هیئت انتخاب را جلب کنند.

به گزارش خبرنگار سینمایی خبرگزاری برنا،  اخبار جشنواره‌ی سی و سوم نشان می‌دهد با جشنواره‌ی متمایز نسبت به سال‌های قبل روبه‌رو خواهیم بود. سیاست‌های فرهنگی دولت جدید و نیز غیبت فیلم‌سازان صاحب‌نام چند سال گذشته را می‌توان از دلایل عمده‌ی این وجه تمایز بر‌شمرد.

جشنواره سی و سوم فرصتی برای کارگردانان جوان

جشنواره سی و سوم با حضور قاطع نسل جوان فیلمسازی رنگ‌آمیزی شده و امسال برای اولین بار شاهد حضور مقتدرانه نسل جوان فیلمسازی در جشنواره فجر هستیم، اما نکته قابل توجه این است که علاوه بر کارگردانان جوان شاهد حضور پرنگ جوانان در جلو و پشت دوربین اغلب فیلم‌های امسال هستیم به گونه ای که رکورد داران جشنواره امسال در صنوف مختلف عموما از نسل جوان هستند.

جشنواره فیلم فجر فصل تازه ای است برای ظهور نسلی نو که آینده سینمای ایران را رقم می زنند. هرسال در سال تحویل سینمای ایران، نسلی جوان به سینمامعرفی می شوند تا رویش نگاه های نو، ایده های نو و پر از امید رابرای سینمای ایران به ارمغان بیاورند.

جشنواره فیلم مکان خوبی برای درخشش و سکوی پرشی برای جوانان فیلمساز و فیلمنامه نویس است. در این جشن بزرگ سینمایی راه فعالیت برای هنرمندان نسل جدید باز شده و آینده هنری کشور به دست آن ها سپرده می شود.


در سال‌های اخیر ورود فیلمسازان جوان به دلیل گسترش تکنولوژی و سهولت استفاده از آن بیشتر شده است. استفاده از دوربین‌های دیجیتال، فیلمسازی را ساده‌تر و سریع‌تر کرده و زمینه تجلی خلاقیت را برای جوانان سینماگر ایجاد کرده است. در این سال‌ها بخش فیلم اولی‌های جشنواره، واجد ارزش بالایی بوده و معمولاً در میان آثاری که در این بخش روی پرده رفته‌اند، فیلم‌های خوبی کشف شده‌است. امسال هم با توجه به بالا بودن متقاضیان حضور در بخش فیلم اول‌(50 فیلم برای شرکت در بخش فیلم اولی‌ها فرم پر کردند) می‌توان به این بخش امیدوار بود، حتی بیش از بخش مسابقه اصلی. نمایش 11 فیلم از میان 50 فیلم اول، نشان می‌دهد هیئت انتخاب سختگیرانه و با وسواس آثار را انتخاب کرده و تماشای این فهرست گلچین، وسوسه‌کننده است. از سوی دیگر گام‌های اول فیلمسازی سینماگران جوان، معمولاً همراه با طراوت، تازگی و جسارت در انتخاب مضمون و ساختار است. این فیلمسازان تازه‌وارد، معمولاً در ذهن مخاطب  پیش  زمینه ندارند و همین وجه باعث می‌شود بدون داوری  وقضاوت پای اثرشان بنشینیم و لذت بیشتری ببریم.
 
بنابراین می‌توان انتظار داشت امسال هم شاهد حضور پدیده‌هایی در این بخش باشیم. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیلم اولی‌های این دوره، تنوعی است که در آنها و آثارشان وجود دارد.


در بخش نگاه نو هم فیلم‌هایی به نمایندگی از سینمای متفاوت، مثل «احتمال باران‌های اسیدی»، «در دنیای تو ساعت چند است؟»، «بدون مرز»، «آزادی مشروط» و «دو» روی پرده می‌روند، هم آثاری که به جریان اصلی نزدیکند فیلم‌هایی مثل «ماهی سیاه کوچولو»، «چهارشنبه 19 آبان»، «جامه دران»، «چاقی» و «خانه دختر». از سوی دیگر فیلم‌های «ناهید» و «نزدیکتر» به سینمای میانه نزدیکند. بنابراین فعلاً و روی کاغذ تنوع و تکثری که در این بخش دیده می‌شود امتیازی است هم برای این دوره از جشنواره و در شکل کلان برای سینمای ایران که هنوز و همچنان زنده است و محدودیت‌ها و مشکلات سال‌های اخیر مانع از رشد و تولد سینماگران تازه‌کار در آن نشده است.


همکاری بازیگران و عوامل پشت دوربین حرفه‌ای و تراز اول با فیلمسازان فیلم اول نکته‌ای است که نمی‌توان ساده از کنار آن گذشت، با متر و معیارهای یک سینماگر سختگیر و حرفه‌ای تجربه اول یک فیلمساز جوان یا تازه آمده باید امتیازهایی داشته باشد و به‌نظر می‌رسد بسیاری از آثار این دوره، آنقدر قانع‌کننده بوده‌اند که عوامل حرفه‌ای سینما را با فیلمسازان جوان، در یک قاب قرار بدهند. 


جشنواره سی و سوم خالی از حضور بزرگان

چهارمین دهه عمر جشنواره بین المللی فیلم   فجرخالی از نام بزرگان است،کارگردانانی مانند بهرام بیضایی و   ناصر تقوایی سال هاست که در مهم ترین رخداد سینمایی حضور ندارند و متاسفانه تماشاگر و حتی منتقدین به نبود کارگردانان جریان ساز عادت کرده اند و بزرگانی مانند مسعود کیمیایی و مهرجویی و حتی رخشان بنی اعتماد هم که سینمای ایران مدیون به آن ها است بسیار کم کار شده اند.

سیروس الوند با «این سیب هم برای تو»، سامان مقدم با «نهنگ عنبر»، خسرو معصومی با «تابو»، عباس رافعی با «آوازهای سرزمین مادری‌ام» و محمدحسین لطیفی با «اسب سفید پادشاه» حضورشان در این رویداد سینمایی محتمل بود.



بهمن فرمان‌آرا هم که پس از سالها با «دلم می خواد» به سینما برگشت طی روزهای گذشته علی‌رغم مخالفت تهیه‌کننده فیلم انصرافش را از حضور در بخش مسابقه اعلام کرده بود.



مجید مجیدی که ریاست هیات داوران این دوره را بر عهده دارد پس از سالها فیلم «محمد (ص)» را در مراسم افتتاحیه آماده نمایش داشت که  ظاهرا به دلایل فنی این اثر را باز هم در جشنواره امسال نخواهیم دید.

رخشان بنی اعتماد درگیر قصه‌های خودش است. در مهر ماه ۱۳۹۳، کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با ارسال نامه‌ای به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خواستار عدم صدور مجوز اکران برای فیلم قصه‌ها و هفت فیلم دیگر شد.

رخشان بنی اعتماد امیدوار است قصه‌ها مجوز اکران بگیرد ،کیانوش عیاری هم که هنوز تکلیفش با خانه پدری مشخص نشده است و درگیری‌های خودش را دارد. از مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی هم خبری نیست. گویا چند ماهی است که فیلم جدیدی را شروع نکرده‌اند و مشغول استراحت هستند. اصغر فرهادی هم هنوز فیلم جدیدی را کلید نزده است. احمدرضا درویش هم که پارسال جوایز بسیاری را با فیلم رستاخیز درو کرد، هنوز نتوانسته تایید مراجع قم را برای اکران عمومی‌اش بگیرد و در جشنواره‌ی سی و سوم هم خبری از او نخواهد بود. رضا میرکریمی هم مشغول اکران فیلم امروز در جشنواره‌های خارجی است و حضورش در جشنواره‌ی فجر بعید به نظر می‌رسد.
با غیبت این فیلم‌سازان، جا برای فعالیت و خودنمایی جوان‌تر‌ها باز شده است.

در سی و سومین جشنواره فیلم فجر، هیچ‌کدام از فیلمسازان قبل از انقلاب در بخش مسابقه حضور ندارند، تعدادی از آنها همچون مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، داریوش مهرجویی و... امسال فیلم نساخته‌اند و بهمن فرمان‌آرا هم درخواست کرد فیلم «دلم می‌خواد»، آخرین ساخته‌اش به بخش غیر‌رقابتی منتقل شود.

از کارگردانان نسل اول و دوم سینمای ایران می‌توان به حضور مسعود جعفری جوزانی اشاره کرد که با کمدی «ایران برگر» در بخش مسابقه شرکت دارد. این فیلم درباره رقابت‌های انتخاباتی در سال‌های دور ایران است که با حضور بازیگرانی همچون علی نصیریان، محسن تنابنده و... همراه است. کمال تبریزی هم با فیلم «طعم شیرین خیال» حضور دارد که پانزدهمین تجربه اوست و مثل اغلب آثارش فضایی سرگرم‌کننده و طنز دارد. علیرضا رئیسیان با ششمین ساخته خود «دوران عاشقی»، پس از شش سال در جشنواره حضور خواهد یافت. این فیلم با بازی لیلا حاتمی، بیتا فرهی، فرهاد اصلانی و ... به بحران خانوادگی در جامعه امروز می‌پردازد. ابوالحسن داوودی که «رخ دیوانه» را پس از شش سال دوری از سینما کارگردانی کرده هم مثل دو اثر قبلی خود به مسائل خانوادگی و جوانان پرداخته است. در جشنواره امسال بهروز افخمی با فیلم «روباه» حضور دارد که ماجرایی پلیسی - امنیتی (این‌بار در حوزه هسته‌ای) را روایت می‌کند.

با این همه باید در انتظار بود که آیا فیلمسازان و فیلم‌های راه‌یافته به بخش مسابقه سینمای ایران خواهند توانست جشنواره امسال را به جشنواره‌ای غنی و پربار تبدیل کنند یا خیر؟