سرمدی: "به دنبال حقیقت" دلیلی بر تأیید شهادت دیپلماتها ارائه نمیدهد
28 سال پیش 4 دیپلمات ایرانی در مسیر دمشق به سمت بیروت در نزدیكی بیروت از سوی نیروهای تحت امر سمیر جعجع بازداشت شدند و از آن پس، دیگر خبری از آنها در دست نیست. ایران معتقد است این چهار دیپلمات توسط نیروهای فالانژ شناسایی و به اسراییل تحویل داده شده و زنده هستند، اما منابع اسراییلی و برخی منابع لبنانی میگویند این دیپلماتها همان زمان به دست نیروهای سمیر جعجع به شهادت رسیده و جسد آنها در گورهای دستهجمعی دفن شده است.
بهترین فیلم جشنواره امسال در چهارمین جشنواره سینما حقیقت، مستندی با عنوان "به دنبال حقیقت" به کارگردانی سیاوش سرمدی و تهیه کنندگی پرویز کرمی پخش و اکران شد که این فیلم به مدت 79 دقیقه، به طور مستند ماجرای این چهار دیپلمات ایرانی مفقود شده در لبنان (احمد متوسلیان، محسن موسوی، تقی رستگارمقدم و کاظم اخوان) را پیگیری کرده و اطلاعاتی از سرنوشت آنها ارائه میکند.
"به دنبال حقیقت" در چهارمین جشنواره سینما حقیقت با استقبال خوب مخاطبان و منتقدان همراه بود و از برگزیدگان این دوره شد که توانست جایزه بهترین فیلم بلند در این جشنواره را از آن خود کند.
اما به دنبال اکران این فیلم در چهارمین جشنواره سینما حقیقت یکی از خبرگزاریها در چند روز اخیر اقدام به نشر متن گفتوگوهای فیلم مستند "به دنبال حقیقت" کرده است. در لید استنباطی این خبر که بدون ذکر نام منبع منتشر شده، آمده است: "4 شخصیت سیاسی لبنانی در گفتوگوهایی جدید، دعاوی تازهای را درباره سرنوشت 4 دیپلمات به گروگان گرفته شده در لبنان مطرح نمودند. این افراد همگی مدعی هستند گروگان های ایرانی توسط فالانژیستهای لبنان به شهادت رسیده اند".
از این رو گفتوگویی با سیاوش سرمدی کارگردان اثر مذکور داشتیم که در ادامه میخوانید.
سیاوش سرمدی کارگردان مستند "به دنبال حقیقت" درباره انتشار متن گفتوگوهای این اثر به خبرنگار سینمایی برنا گفت: زمانی که یک اثر مستند به تحلیل واقعهای میپردازد و در آن گفتوگوهایی با افرادی که به نوعی با آن موضوع مرتبط هستند انجام میدهد، بر اساس ربطی که در چینش و تدوین فیلم میان بخشهای مختلف اثر برقرار میکند، پیام فیلم به مخاطب منتقل میشود. مستند "به دنبال حقیقت" با تحقیق فراوان درباره ربوده شدن 4 دیپلمات ایرانی در لبنان، ساخته و در آن گفتوگوهایی با برخی افراد و شخصیتهای سیاسی لبنان انجام شد که هر یک نظری متفاوت را درباره این اتفاق ارائه دادند.
سرمدی ادامه داد: در میان صحبتهای این افراد مطالب ضد و نقیضی درباره این مسئله عنوان شد و گاه هر یک صحبت دیگری را به نوعی رد میکردند و این امر نشان از حقیقتی است که سالها پنهان مانده است. مستند "به دنبال حقیقت" پیام و دلیل محکمی را مبنی بر رد یا تائید شهادت دیپلماتهای ایرانی ارائه نمیدهد و در نهایت نتیجهگیری را به مخاطب واگذار میکند.
کارگردان مستند "80 سال مقاومت" اظهار کرد: "به دنبال حقیقت" از مجموعه مصاحبههایی شکل گرفته است که گروهی از افراد بر اساس اسناد و مدارک خود مدعی زنده بودن دیپلماتها هستند و گروهی نیز معتقدند که این عزیزان به شهادت رسیدهاند در خبر منتشر شده قسمتی از گفتوگوهای افرادی که معتقد در به شهادت رسیدن دیپلماتها بودند استفاده شده و تنها نتیجهگیری مخاطب از خواندن این گفتوگوها بحث به شهادت رسیدن این بزرگواران است.
این مستندساز جوان با اشاره به اینکه هیچ دلیل مستدلی برای قطعی بودن حرفهای افراد مصاحبه شونده وجود ندارد، تاکید کرد: مسلما هیچ دلیلی وجود ندارد که با قطعیت بگوییم مصاحبه شوندهها جز حقیقت چیزی نگفتهاند و تنها حقیقت را روایت کردهاند، حتی در برخی بخشها میتوان این استنباط را داشت که برخی از این افراد خاطرههای گذشته را بنابر مصلحت امروز تعریف کردهاند، به عنوان مثال ممکن است اگر فردی در آن زمان با اسراییل رابطه داشته و میخواهد امروز خود را به حزب الله نزدیک کند، داستان را آن طور که دوست داشته و بر اساس منفعت خود روایت کرده باشد.
وی ادامه داد: میتوانیم برخی از مصاحبههای "به دنبال حقیقت"را کنار هم بگذاریم و نتیجه بگیریم این افراد زنده هستند و من به عنوان کسی که چند سال درگیر این پروژه بودم درباره به شهادت رسیدن آنها به نتیجه نرسیدم و قانع نشدم.
سرمدی در پایان تاکید کرد: این اثر تلاش نمیکند، بگوید این افراد زنده هستند و یا به شهادت رسیدهاند، اما در نمایش خصوصی 75 درصد افرادی که فیلم را تماشا کردند، نتیجه گرفتند که دیپلماتها ایرانی زنده هستند. فردی در فیلم میگوید که دیپلماتها به شهادت رسیدهاند اما در طول فیلم ما اثبات میکنیم که این فرد دروغ میگوید که متاسفانه در خبری که بر روی خروجی این خبرگزاری قرار گرفته است، اشارهای به دلایلی که ثابت میکند مصاحبه شونده دروغ گفته، نشده است.
یادآور میشود، عوامل اصلی تولید فیلم مستند "به دنبالِ حقیقت" عبارتند از کارگردان و تدوینگر: سیاوش سرمدی، تهیهکننده: مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، پرویز کرمی، تصویربرداران: مرتضی شعبانی، احمد عبدالرحیمی، صدابردار: کمال مهنا، صداگذار: مهرداد جلوخانی، مدیرتولید: علی قصیر.
همچنین در کارنامه فیلمسازی سیاوش سرمدی، تولید مستندهایی نظیر "بالهای گمشده"، "چمران به روایت دختر جبل عامل"، "ادواردو"، "امام موسی صدر"، "داوطلب مرگ" و ... به چشم میخورد.
