گفتگو با برگزیده سرو نقرهای در بخش طراحی کتاب
ناشران برای صفحهآرایی اصولی هزینه نمیکنند
پدرام حربی برگزیده سرو نقرهای در بخش طراحی کتاب گفت: از 10 سفارشی که دارم یک سفارش میخواهد کتاب را برایش صفحهبندی کنم. ناشر میداند باید علاوه بر طراحی روی جلد به صفحه بندی داخل کتاب هم اهمیت بدهد اما به دلیل هزینهها از آن صرفه نظر میکند.
پدرام حربی سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شده و گرافیستی است که در نخستین نمایشگاه سرو نقرهای، نمایشگاه آثار اجمن صنفی طراحان گرافیک ایران، سرو نقرهای بخش طراحی جلد کتاب را از آن خود کرد.
این هنرمند جوان فارغ التحصیل رشته گرافیک از دانشگاه جهاد دانشگاهی است و تا به حال در دوسالانههای گرافیک داخلی و نمایشگاههای جمعی بینالمللی مختلفی حضور یافته و جوایز متعددی را چون جایزه نخست بخش طراحی پوستر در هفتمین دوسالانه طراحی گرافیک ایران، جایزه نخست بخش صفحه آرایی در نهمین دوسالانه طراحی گرافیک معاصر ایران، جایزه ویژه هیات داوران در بخش طراحی پوستر نهمین دوسالانه بین المللی پوستر تهران، سرو نقره ای در بخش طراحی جلد کتاب و دیپلم افتخار به همراه مسعود سپهر در نمایشگاه سرو نقرهای را کسب کرده است.
کسب سرو نقرهای طراحی جلد کتاب بهانهای شد که سراغ این گرافیست جوان برویم و آنچه میخوانید حاصل دقایقی گفتگو با این هنرمند کتابخوان است.
برای طراحی جلد کدام کتاب برگزیده شدید؟
برای طراحی جلد مجموعه داستانهای "قفسه آبی" نشر چشمه. عکاسی بیشتر این کتابها را خودم انجام داده بودم و جلد تلفیقی از عکس و تایپوگرافی است. به دلیل استفاده از عکسهای سیاه و سفید و تایپوگرافی خوانا این طراحی جلد برگزیده شد. دلیل انتخاب عکسهای سیاه و سفید هم تحولی در ویترینهای رنگارنگ کتاب فروشیها و جذب مخاطب بود.
ارزیابی کلی شما از کیفیت طراحی جلد کتابها چیست؟
ای کاش ناشرانی که طراحی جلد کتاب را به طراحان گرافیک سفارش میدهند علاوه بر جلد طراحی صفحات داخلی را هم به طراح بسپارند. چون آنچه روی جلد کار میشود با صفحه آرایی کتاب مرتبط است در واقع نوعی کتابسازی است و خیلی حرفهایتر است که طراحان ما صفحه آرایی را هم خودشان انجام دهند. چراکه مغز کتاب خیلی مهمتر از آنچیزی است که مخاطب میبیند. مخاطب میخواهد کتاب را به راحتی بخواند و باید صفحه آرایی آن خوب و صحیح باشد؛ نوع چاپ و کاغذ هم مهم است و همه اینها در خوانش خوب و راحت کتاب و لذت بردم مخاطب از خواندن موثر است. میبینیم که صفحه ارایی کتاب شعر خیلی متفاوت از رمان است و نوع فونت در شعر فرق میکند و فاصله خطوط بیشتر فضای سفید است. متاسفانه ما طراحان فقط روی جلد کار میکنیم و میگوییم این نمونه کارمان است!
شاید ناشران از اهمیت موضوع مطلع نیستند؟
از 10 سفارشی که دارم یک سفارش میخواهد کتاب را برایش صفحهبندی کنم. ناشر میداند باید این اتفاق بیافتد اما به دلیل هزینهها زا آن صرفه نظر میکند. من خودم جزء طراحانی هستم که با قیمت پایین کار میکنم و جنبه فرهنگی آن را در نظر میگیرم تا مادی و ناشران هم میدانند که خیلی از طراحان با قیمت پایین کار میکند اما همین هزینه را هم حاضر نیستند که بپردازند.
البته از نظر فونت محدودیت داریم!
بله یک مسئله هم این است که فونت نداریم. طراحی فونت ماجرای ریشهای است. اول اینکه منابعی که به طراحان بگوید که تاریخچه فونت فارسی چیست و چه اتفاقی افتاده که ما از خظ میخی رسیدیم به این خط وجود ندارد و ما در این زمینه اطلاعات چندانی نداریم. انگار قسمتهایی از تاریخ ما پاک شده است. منابع خیلی کم است و کار کمی هم روی آن انجام شده. فونتهای کمی هم طراحی شده است. البته طراحانی هستند که فونت طراحی کردند ولی بسیاری از آنها تیتریو فانتزی است نه متنی. منابع تخصصی طراحی فونت کم است و همین باعث شده است طراحان به صورت خیلی شخصی یک فونت را طراحی میکنند که ناقص است و درواقع نمیتوان اسم آن طراحی فونت گذاشت. فونتها روی پوستر استفاده میشود نمیتوان با آن متن نوشت. چون طراحی فونت متن بسیار سخت است و مستلزم این است که طراحی سه یا چهار سال وقت بگذارد و کسی نیست این هزینهها را بپردازد.
یکی از ناشرانی که روی ظاهر فونت خود کار میکند نشر "کارنامه" است. کتابهای اسن انتشاراتی کمی دیر بیرون میآید اما تمیز و مرتب است. ممکن است فونت زر استفاده کرده باشد اما آن را تصحیح کرده و فاصله بین خطوط را دستکاری کرده است. کمتر این اصلاحات انجام میشود چون اسپانسر ندارد و طراحان هم خیلی انرژی نمیگذارند و مطالعه نمیکنند و در نهایت همین اتفاقی میافتد که میبینیم. در طراحی فونت نسبت به کشورهای عربی بسیار عقب هستیم.
سرویس فرهنگوهنر برنا/ گفتگو از لیلا باقری
این هنرمند جوان فارغ التحصیل رشته گرافیک از دانشگاه جهاد دانشگاهی است و تا به حال در دوسالانههای گرافیک داخلی و نمایشگاههای جمعی بینالمللی مختلفی حضور یافته و جوایز متعددی را چون جایزه نخست بخش طراحی پوستر در هفتمین دوسالانه طراحی گرافیک ایران، جایزه نخست بخش صفحه آرایی در نهمین دوسالانه طراحی گرافیک معاصر ایران، جایزه ویژه هیات داوران در بخش طراحی پوستر نهمین دوسالانه بین المللی پوستر تهران، سرو نقره ای در بخش طراحی جلد کتاب و دیپلم افتخار به همراه مسعود سپهر در نمایشگاه سرو نقرهای را کسب کرده است.
کسب سرو نقرهای طراحی جلد کتاب بهانهای شد که سراغ این گرافیست جوان برویم و آنچه میخوانید حاصل دقایقی گفتگو با این هنرمند کتابخوان است.
برای طراحی جلد کدام کتاب برگزیده شدید؟
برای طراحی جلد مجموعه داستانهای "قفسه آبی" نشر چشمه. عکاسی بیشتر این کتابها را خودم انجام داده بودم و جلد تلفیقی از عکس و تایپوگرافی است. به دلیل استفاده از عکسهای سیاه و سفید و تایپوگرافی خوانا این طراحی جلد برگزیده شد. دلیل انتخاب عکسهای سیاه و سفید هم تحولی در ویترینهای رنگارنگ کتاب فروشیها و جذب مخاطب بود.
ارزیابی کلی شما از کیفیت طراحی جلد کتابها چیست؟
ای کاش ناشرانی که طراحی جلد کتاب را به طراحان گرافیک سفارش میدهند علاوه بر جلد طراحی صفحات داخلی را هم به طراح بسپارند. چون آنچه روی جلد کار میشود با صفحه آرایی کتاب مرتبط است در واقع نوعی کتابسازی است و خیلی حرفهایتر است که طراحان ما صفحه آرایی را هم خودشان انجام دهند. چراکه مغز کتاب خیلی مهمتر از آنچیزی است که مخاطب میبیند. مخاطب میخواهد کتاب را به راحتی بخواند و باید صفحه آرایی آن خوب و صحیح باشد؛ نوع چاپ و کاغذ هم مهم است و همه اینها در خوانش خوب و راحت کتاب و لذت بردم مخاطب از خواندن موثر است. میبینیم که صفحه ارایی کتاب شعر خیلی متفاوت از رمان است و نوع فونت در شعر فرق میکند و فاصله خطوط بیشتر فضای سفید است. متاسفانه ما طراحان فقط روی جلد کار میکنیم و میگوییم این نمونه کارمان است!
شاید ناشران از اهمیت موضوع مطلع نیستند؟
از 10 سفارشی که دارم یک سفارش میخواهد کتاب را برایش صفحهبندی کنم. ناشر میداند باید این اتفاق بیافتد اما به دلیل هزینهها زا آن صرفه نظر میکند. من خودم جزء طراحانی هستم که با قیمت پایین کار میکنم و جنبه فرهنگی آن را در نظر میگیرم تا مادی و ناشران هم میدانند که خیلی از طراحان با قیمت پایین کار میکند اما همین هزینه را هم حاضر نیستند که بپردازند.
البته از نظر فونت محدودیت داریم!
بله یک مسئله هم این است که فونت نداریم. طراحی فونت ماجرای ریشهای است. اول اینکه منابعی که به طراحان بگوید که تاریخچه فونت فارسی چیست و چه اتفاقی افتاده که ما از خظ میخی رسیدیم به این خط وجود ندارد و ما در این زمینه اطلاعات چندانی نداریم. انگار قسمتهایی از تاریخ ما پاک شده است. منابع خیلی کم است و کار کمی هم روی آن انجام شده. فونتهای کمی هم طراحی شده است. البته طراحانی هستند که فونت طراحی کردند ولی بسیاری از آنها تیتریو فانتزی است نه متنی. منابع تخصصی طراحی فونت کم است و همین باعث شده است طراحان به صورت خیلی شخصی یک فونت را طراحی میکنند که ناقص است و درواقع نمیتوان اسم آن طراحی فونت گذاشت. فونتها روی پوستر استفاده میشود نمیتوان با آن متن نوشت. چون طراحی فونت متن بسیار سخت است و مستلزم این است که طراحی سه یا چهار سال وقت بگذارد و کسی نیست این هزینهها را بپردازد.
یکی از ناشرانی که روی ظاهر فونت خود کار میکند نشر "کارنامه" است. کتابهای اسن انتشاراتی کمی دیر بیرون میآید اما تمیز و مرتب است. ممکن است فونت زر استفاده کرده باشد اما آن را تصحیح کرده و فاصله بین خطوط را دستکاری کرده است. کمتر این اصلاحات انجام میشود چون اسپانسر ندارد و طراحان هم خیلی انرژی نمیگذارند و مطالعه نمیکنند و در نهایت همین اتفاقی میافتد که میبینیم. در طراحی فونت نسبت به کشورهای عربی بسیار عقب هستیم.
سرویس فرهنگوهنر برنا/ گفتگو از لیلا باقری
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
