از شیر مرغ تا کتاب در سوپرمارکتها
به گزارش خبرنگار ادبیات برنا مدتی است که علاوه بر نیازهای عمومی مردم، فیلم و کتاب هم در سوپر مارکتها به مشتریان و مخاطبان عرضه میشود. هم زمان با فراگیر شدن این اتفاقات نظرات متفاوتی از سوی مخاطبان و نویسندگان ارائه شده. برخی حضور کتاب را به عنوان یک کالای فرهنگی در سوپرمارکتها عاملی برای از بین بردن شان کتاب میدانند و بعضی دیگر این اتفاق را به فال نیک میگیرند و معتقدند با این رویکرد تحولات فراوانی در راستای آشنایی و علاقمندی مردم با کتاب به وقوع خواهد پیوست. بحثها در این باره همچنان ادامه دارد و برخی دیدگاهها همچنان نسبت به این رویکرد بدبینانه است اما با فروش مناسب" دا " نگاههای منفی تا حدی تعدیل پیدا کرده است.
کتاب هم یک کالا است
محمد کاظم مزینانی نویسنده این اثر در مورد حضور" شاه بیشین" در سوپر مارکتها گفت: انتشارات سوره مهر با توجه به برنامهریزی و سیاست گذاریهای خاص خود تصمیم گرفت، این کتاب را همچون" دا" به سوپرمارکتها عرضه کند.
وی سهم تبلیغات و بازاریابی را در فروش کتاب غیرقابل انکار دانست و گفت: باید قبول کرد که کتاب هم یک کالا است، شاید این دیدگاه قدری بیرحمانه به نظر برسد اما از بعد اقتصادی کتاب نیز مانند سایر محصولات کالا محسوب میشود.
مزینانی این طرح را خالی از خطر ندانست و عنوان کرد: در بعضی مواقع معادلات در ایران درست از آب در نمیآید و گاهی این کار سبب پایین آمدن ارزش آثار ادبی میشود.
گناه برگردن مخاطب یا مشکلات توزیع
برگزارکنندگان طرح عرضه کتاب در سوپرمارکتها، دستاندركاران انتشارات سوره مهراند، آنان دلیل اجرای این اقدام را حل بخشی از مشكلات توزیع كتاب و در دسترس قرار دادن این كالای فرهنگی عنوان میكنند. مسئولان انتشارات سوره مهر معتقدند، پایین بودن رشد سرانه مطالعه را نباید تنها به گردن مخاطب انداخت. سوپر ماركت فضایی است كه هر فردی براساس نیاز در روز یك بار هم كه شده به آن سر میزند و از این طریق امکان آشنایی با محصولات فرهنگی را مییابد.
محمد حمزهزاده مدیر انتشارات سوره مهر در این باره گفت: بسیاری از صاحبان سوپرماركتها به دلیل ناآشنایی با نحوه عرضه كتاب، نسبت به این كار دچار تردید بودند، اما با استقبالی كه از كتاب به عمل آمد، دیگر واحدهای صنفی این مناطق نیز نسبت به ارائه آن علاقه نشان دادند و این حركت فرهنگی رو به گسترش است.
وی درباره عرضه کتاب "دا" در سوپرمارکتها بیان کرد: یكی از محاسن این كار، شكستن قیمت و پایین آمدن وزن كتاب است؛ به گونهای كه هم با هزینه كمتر قابل خرید باشد و هم امکان مطالعه کتاب در زمان کوتاهتری فراهم شود.
موافقخوانها و مخالفخوانها
طبیعی است که هر اتفاق تازهای موجی از مخالفان و موافقان را به وجود میآورد که هر کدام دلایل مستدل و گاه غیر منطقی برای موضعگیریهای خود دارند.
رئیس هیئت مؤسس انجمن قلم ایران که در گروه موافقان این طرح جای میگیرد، عرضه كتاب در سوپرماركتها را سبب ترویج فرهنگ كتاب خوانی در میان خانوادهها دانست و ابراز کرد: عرضه موفق فیلم در سوپر ماركتها در سالهای اخیر، سبب شد برخی تصور كنند كه عرضه کتاب هم مانند فیلم موفق خواهد بود، با این حال معتقدم عرضه كتابهای فاخر در سوپرماركتها شاید با استقبال خوبی مواجه نشود.
محسن پرویز ادامه داد: اگر این طرح مورد استقبال فروشندگان و مردم قرار گیرد، مسئله مطلوب و مناسب است. هر چقدر بتوان ویترینهای عرضه كتاب را افزایش داد و كتاب در دسترس آسان مردم قرار گیرد، كار مثبتی انجام شده و با این رویكرد میتوانیم به رونق كتابخوانی بیش از پیش امیدوار باشیم.
اما در این میان برخی مخالفها وجود این طرح را نقطه عطفی در ترغیب مردم به خواندن کتاب نمیدانند و مانند رئیس کتابخانه ملی ایران براین باورند که آثار عرضه شده در سوپر مارکتها عامهپسندد و ارائه کتاب در سوپرمارکتها کمکی به غنای فرهنگی و علمی جامعه نمیکند.
علی اكبر اشعری رسانه ها را در افزایش سرانه مطالعه در كشور موثر دانست و گفت: مهمترین نقش در افزایش سرانه مطالعه در كشور به عهده رسانه ها است چرا كه آنها با تبلیغات میتوانند مردم را به مطالعه تشویق كنند و مسئولان را به فكرساز و كارهای جدیتر بیاندازند، تا مطالعه در كشور رونق یابد.
وی اضافه كرد: آثاری كه در سوپر ماركت ها به اقشار مختلف جامعه عرضه می شود اثری نیستند كه به غنای فرهنگی و علمی جامعه بیانجامد مگر اینكه ساختار سوپر ماركت ها تغییر كند و اساسا در آن مكان بخش هایی به عرضه كتاب با ارزش و فاخر اختصاص یابد.
با تمام واکنشهای مثبت و منفی که نسبت به این طرح نشان داده شده، باید دید که این روند تا چه حد میتواند در ظرف نیازهای مردم گنجانده شود و توقع ناشران، نویسندهها و مخاطبان را برآورده کند.
